Theo báo cáo Ban quản lý các dự án hỗ trợ phòng, chống HIV/AIDS- Cục Phòng chống HIV/AIDS, số người tiếp cận được chương trình can thiệp dự phòng HIV/AIDD tại 32 tỉnh dự án 6 tháng đầu năm 2019 đối với người nghiện chích ma túy là 70.529 người; phụ nữ bán dâm là 22.820 người.
Số người nghiện chích ma túy (NCMT) được tiếp cận với chương trình dự phòng giảm mạnh một số tỉnh như Bình Dương, Nghệ An, Vĩnh Phúc, Sơn La, Kiên Giang và Hải Dương. Đối với số phụ nữ bán dâm được tiếp cận với chương trình dự phòng giảm mạnh ở các tỉnh Hải Dương, Vĩnh Phúc, Ninh Bình và Bình Dương.
Kết quả cấp phát vật dụng can thiệp 6 tháng đầu năm 2019, đối với bơm kiêm tiêm (BKT) 1 ml là hơn 3,7 triệu chiếc; đối với BKT 3ml hơn 10,5 triệu chiếc; nước cất gần 4,4 triệu chiếc; bao cao su (BCS) gần 9,7 triệu bao; chất bôi trơn (CBT) gần 1,5 triệu cái.
Hoạt động tư vấn, xét nghiệm HIV tại 32 tỉnh, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM) thực hiện 31.148 lượt, tỷ lệ dương tính HIV là 7,3%; nhóm phụ nữ bán dâm (PNBD) tư vấn, xét nghiệm được 16.319 lượt, tỷ lệ dương tính 0,8%; nhóm nghiệm chích ma túy (NCMT) tư vấn, xét nghiệm được 73.367 lượt, tỷ lệ dương tính là 2,2%. Có một số tỉnh hoạt động tư vấn, xét nghiệm HIV giảm trên 30% như Điện Biên, Quảng Ninh, Sơn La, Phú Thọ, Thanh Hóa, TP Hồ Chí Minh.
32 tỉnh, thành phố tham gia dự án đã vận động được 24.906 lượt tư vấn, xét nghiệm HIV cho vợ, chồng, bạn tình người nhiễm HIV; tỷ lệ dương tính là 3,5%. Đối với tù nhân tại 31 trại giam, số người được tư vấn, xét nghiệm HIV là 23.210 người, tỷ lệ dương tính là 2,1%. Đối với phụ nữ mang thai số người tư vấn, xét nghiệm HIV là 482.758 người, có 304 trường hợp dương tính (0,062%).
Về hoạt động chăm sóc điều trị HIV, toàn quốc có 139.251 người đang điều trị ARV, bao phủ 65% người nhiễm HIV được phát hiện; trong đó có 38.356 bệnh nhân nhận thuốc ARV qua bảo hiểm y tế (BHYT). Quỹ Toàn cầu cung cấp nguồn thuốc điều trị cho 55.279 bệnh nhân, trong đó có 3.569 bệnh nhân tại 31 trại giam; 4.588 bệnh nhân trẻ em trên toàn quốc.
Mục tiêu điều trị HIV/AIDS giai đoạn 2019-2020 cụ thể là 147.000 bệnh nhân cho năm 2019; 157.000 bệnh nhân cho năm 2020. Nguyên tắc là điều trị ngay khi có kết quả khẳng định HIV dương tính; Thống nhất, đơn giản hóa phác đồ điều trị ARV cho các bệnh nhân khác nhau.
Trong số bệnh nhân đang điều trị ARV toàn quốc có 120.878 bệnh nhân đang điều trị ARV tại 32 tỉnh tham gia dự án; có 30.941 người được xét nghiệm tải lượng HIV trong 6 tháng đầu năm 2019, số người có tải lượng HIV< 1.000 bản sao/ml là 29.501; số người có tải lượng HIV < 200 bản sao/ml là 28.952; như vậy có 25,6% bệnh nhân điều trị ARV được xét nghiệm tải lượng vi rút, trong đó có 95,3% bệnh nhân được xét nghiệm có tải lượng HIV< 1.000 bản sao/ml.
Theo báo cáo kết quả thực hiện chỉ tiêu cam kết của dự án chung cho 32 tỉnh, thành phố là:
1. Tỷ lệ % người nhiễm HIV đã phát hiện được điều trị ARV: 57,3% (138.000 người).
2. Tỷ lệ % phụ nữ mang thai nhiễm HIV được điều trị ARV trong quá trình mang thaiL 46% (927 người).
3. Tỷ lệ % tù nhân được làm xét nghiệm HIV và biết kết quả: 17,9% (17.187 người)
4. Tỷ lệ % người NCMT tiếp cận được gói dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV: 38,5% (87.372 người).
5. Tỷ lệ % người NCMT được làm xét nghiệm HIV và biết kết quả: 16,9% (55.944 người).
6. Tỷ lệ % PNBD tiếp cận được gói dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV: 12% (10.272 người).
7. Tỷ lệ % PNBD được làm xét nghiệm HIV và biết kết quả của họ: 16,9% (14.479 người).
8. Tỷ lệ % MSM được làm xét nghiệm HIV và biết kết quả của họ: 19,7% (16.951 người).
9. Tỷ lệ 65 % người nhận điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện ít nhất 6 tháng đạt 60%.
Về xếp hạng, tỷ lệ kinh phí giải ngân trên 95%, tỷ lệ đạt được mục tiêu trên 100% là hạng A1- vượt mong đợi. Nếu tỷ lệ đạt được mục tiêu từ 90-100%, cộng dồn kinh phí giải ngân từ 85% trở lên được xếp hạng A2 như mong đợi. Loại B2 là yếu khi tỷ lệ đạt mục tiêu chỉ 30-59%; trong trường hợp tỷ lệ đạt được mục tiêu < 30% và kinh phí giải ngân < 35% xếp loại C và có thể dừng viện trợ.
Nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm 2019 của Dự án Quỹ Toàn cầu phòng chống HIV/AIDS là lập kế hoạch và rút vốn thực hiện hoạt động (31/8/2019) đề xuất nhu cầu cho năm 2020 (15/9/2019), đẩy mạnh giải ngân và quyết toán (30/9/2019) và đảm bảo hoàn thành các chỉ tiêu cam kết (31/12/2019). Cục phòng chống HIV/AIDS lưu ý các tỉnh cần rà soát hoạt động và kinh phí giải ngân đến 30/6; xác định kinh phí chưa sử dụng đến 30/6; xây dựng dự toán các hoạt động 6 tháng cuối năm 2019; đề xuất Ban quản lý Dự án Trung ương điều chỉnh ngân sách giữa các hợp đồng; trước 31/8 gửi công văn và hồ sơ rút vốn cho Ban Quản lý Dự án Trung ương.
Các hoạt động bổ sung trong kế hoạch năm 2019 gồm các xét nghiệm để theo dõi PrEP như Creatinine, HBsAg, xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, Viêm gan C, thử thai; Hỗ trợ phòng khám tư nhân triển khai hoạt động PrEP; Hỗ trợ đồng đẳng viên giới thiệu khách hàng sử dụng PrEP (100.000đ/khách hàng); Hỗ trợ đồng đẳng viên vận động khách hàng duy trì sử dụng PrEP (120.000đ/khách hàng); Hỗ trợ chi phí chuyển thành công người nhiễm HIV đang điều trị tại các bệnh viện tuyến Trung ương, tuyến tỉnh về tuyến y tế cơ sở; Mua test nhanh thế hệ 4 (Asante); tập huấn cho CBO, cán bộ huyện xét nghiệm HIV cho bạn tình, bạn chích của đối tượng nguy cơ cao và xét nghiệm mới nhiễm HIV; Tập huấn về dự trù thuốc ARV nguồn BHYT; Triển khai dịch vụ xét nghiệm HIV online cho MSM (website, quảng cáo hoạt động xét nghiệm HIV, thuê công ty cung cấp dịch vụ tư vấn xét nghiệm HIV online); Hội thảo về vai trò của CBO trong phòng chống HIV/AIDS...
Tường Huân