Theo các chuyên gia dinh dưỡng đối tượng cần uống viên sắt-acid folic là tất cả phụ nữ có thai; phụ nữ không có thai: khuyến khích phụ nữ tuổi từ 15-35.
Liều lượng và cách uống viên sắt-acid folic: uống theo hướng dẫn của chương trình Phòng chống thiếu máu dinh dưỡng, hàm lượng sắt và acid folic được qui định là 60 mg nguyên tố và 0,4 mg acid folic.
Phụ nữ có thai: mỗi ngày uống 1 viên, liên tục trong suốt thời gian mang thai và cho đến tháng đầu sau đẻ. Uống vào buổi tối trước khi đi ngủ.
Phụ nữ không có thai: theo hướng dẫn của chương trình, mỗi năm phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên uống viên sắt-acid folic trong 16 tuần (4 tháng) liên tục, mỗi tuần uống 1 viên vào một ngày nhất định. Uống vào buổi tối trước khi đi ngủ. Khi người phụ nữ có thai thì chuyển sang bổ sung viên sắt-acid folic hàng ngày.
Theo WHO hiện nay: mỗi năm, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nên uống 5 tháng chia thành 2 đợt, mỗi đợt 3 tháng, xen kẽ 3 tháng không uống.
Lưu ý khi bổ sung sắt-acid folic có thể các tác dụng phụ như lợm giọng, buồn nôn, cồn cào trong bụng, táo bón hoặc đi ngoài phân lỏng.
Cách xử trí như sau: thời gian đầu mới uống thì nên uống cách nhật, sau chuyển sang uống hàng ngày. Nên uống vào buổi tối sau khi ăn, trước khi đi ngủ. Nên ăn thêm rau, quả chín.
Khi uống viên sắt-acid folic phân có thể có màu đen nhưng không đáng ngại vì ngừng uống thuốc thì hiện tượng này sẽ hết. Cần bảo quản viên sắt-acid folic ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm ướt, đựng trong lọ nút kín hoặc túi ni long dán kín.
Về truyền thông, tư vấn về bổ sung viên sắt: ở những nơi không triển khai phân phát viên sắt miễn phí theo chương trình phòng chống thiếu máu, trạm y tế cần chỉ đạo và hướng dẫn mạng lưới cộng tác viên dinh dưỡng tuyên truyền, tư vấn, vận động phụ nữ mang thai và phụ nữ không mang thai 15-35 tuổi tự bổ sung viên sắt-acid folic theo phác đồ. Việc tư vấn uống viên sắt cho phụ nữ mang thai cần làm kết hợp khi phụ nữ đến khám thai. Việc truyền thông cho các đối tượng phụ nữ không mang thai nên kết hợp với các trường học, đoàn thanh niên, hội phụ nữ và các hoạt động truyền thông dinh dưỡng chung của xã/phường.
Các chuyên gia dinh dưỡng lưu ý, những người phụ nữ đang mang thai hoặc có dự định mang thai nên tăng cường sắt và axit folic vì nhu cầu về sắt tăng rất cao trong giai đoạn mang thai. Còn axit folic giúp phòng dị tật bẩm sinh, nhất là dị tật ống thần kinh – bộ phận hình thành rất sớm, thậm chí ngay khi người phụ nữ chưa nhận biết mình có thai, do vậy việc tăng cường sắt và axit folic nên được làm ngay khi phụ nữ muốn có dự định sẽ mang thai.
Khi uống viên sắt axit folic cần uống thêm vitamin C để dễ hấp thu sắt; do vậy có thể uống viên sắt chung với nước cam hoặc với nước trái cây, tránh uống với nước trà, cà phê, rượu sẽ làm giảm hấp thu sắt. Để tránh táo bón, có thể chọn thuốc chứa chất sắt dưới dạng sắt hữu cơ như Ferrovit, Tophem, đồng thời uống với nước và ăn nhiều chất xơ.
Trần Mai