[Đăng ngày: 18/10/2018]
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, ăn bổ sung nghĩa là cho ăn thêm các thức ăn mềm hoặc đặc khác ngoài sữa mẹ. Các thức ăn khác ngoài sữa mẹ gọi là thức ăn bổ sung.  

Thức ăn dạng lỏng, kể cả sữa (sữa công thức pha với nước hay sữa tươi) và các loại nước trái cây không được coi là thức ăn bổ sung vì những thức ăn này cạnh tranh và thay thế sữa mẹ, làm giảm lượng sữa mà đáng lẻ trẻ vẫn được bú. Các thức ăn thêm này được gọi là thức ăn bổ sung vì chúng bổ sung cho sữa mẹ, chứ không hoàn toàn thay thế được sữa mẹ để cung cấp đủ chất dinh dưỡng. Thức ăn bổ sung phải là các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, đa dạng và đủ về mặt số lượng để trẻ có thể tiếp tục phát triển. Trong giai đoạn cho ăn bổ sung, trẻ bắt đầu làm quen dần dần với các loại thức ăn của gia đình, trong khi sữa mẹ vẫn tiếp tục là một nguồn quan trọng cung cấp dinh dưỡng và các yếu tố miễn dịch bảo vệ cho tới khi trẻ được 2 năm tuổi. Có 2 loại thức ăn bổ sung: thức ăn nấu riêng (ví dụ như bột, cháo) hoặc thức ăn thông thường của gia đình được chế biến riêng để trẻ dễ ăn và cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho trẻ (ví dụ như cơm nấu nát hoặc xay, cho thêm mỡ để tăng năng lượng, thêm gan để bổ sung sắt…).

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, đa số trẻ, thời gian tốt nhất để bắt đầu cho trẻ ăn bổ sung là khi trẻ tròn 6 tháng tuổi. Thức ăn bổ sung cần thiết để bù đắp vào khoảng thiếu hụt năng lượng. Lượng thức ăn này dần tăng lên khi trẻ lớn lên. Nếu khoảng cách không được lấp đầy thì trẻ sẽ ngừng tăng trưởng hoặc tăng trưởng chậm.

Theo một số nghiên cứu theo dõi cho thấy, thấp còi xuất hiện nhiều hơn ở lứa tuổi ăn bổ sung. Trong 10cm chênh lệch về chiều cao khi trẻ được 3 tuổi (giảm so với tiềm năng phát triển của trẻ) thì có đến 50% xảy ra từ 6 đến 24 tháng. Vì vậy, ăn bổ sung đúng và đủ đóng vai trò rất quan trọng trong việc dự phòng thấp còi cho trẻ nhỏ.

Khi tròn 6 tháng tuổi, trẻ cần được học cách ăn bột hay các thức ăn nghiền. Các thức ăn này cung cấp năng lượng nhiều hơn các thức ăn lỏng.

Những dấu hiệu cho biết trẻ đã sẵn sàng ăn bổ sung: thích nhìn người khác ăn và với tay lấy thức ăn; thích đưa thứ gì đó vào miệng; có thể điều chỉnh lưỡi tốt hơn để đưa thức ăn di chuyển trong miệng; bắt đầu nhai và dịch chuyển hàm lên xuống.

Ngoài ăn bổ sung ở thời điểm này, hệ tiêu hóa của trẻ đã phát triển đủ để tiêu hóa một số loại thức ăn. Chỉ nên cho trẻ ăn bổ sung khi trẻ tròn 6 tháng tuổi, vì vậy khi trẻ được khoảng 5 tháng tuổi thì nên tư vấn cho bà mẹ biết cách chuẩn bị thức ăn, cách tập cho trẻ ăn bữa ăn bổ sung đầu tiên giúp bà mẹ có sẵn đầy đủ kiến thức và kỹ năng cho trẻ ăn bổ sung khi trẻ tròn 6 tháng tuổi.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp có thể cho trẻ ăn bổ sung sớm hơn từ tháng thứ 5, nhưng việc này cần được cán bộ y tế đã được tập huấn về nuôi dưỡng trẻ nhỏ đánh giá và tư vấn  cụ thể.

Tiếp tục cho trẻ bú mẹ đến 24 tháng tuổi và lâu hơn vì đến thời điểm này, sữa mẹ vẫn cung cấp lượng năng lượng cần thiết cho trẻ, đồng thời bổ sung cho trẻ các vi chất dinh dưỡng quan trọng đặc biệt là vitamin A.

Về cách cho trẻ ăn, không cho trẻ ăn quà vặt như bành kẹo, nước ngọt… trước bữa ăn. Những thức ăn đó không có các vitamin, khoáng chất mà còn làm trẻ mất cảm giác đói và thèm ăn nên không chịu ăn các thức ăn giàu dinh dưỡng khác; cho trẻ ăn khi trẻ thấy đói. Khi trẻ từ chối ăn, có thể không nên ép trẻ mà đợi cho trẻ thấy đói, muốn ăn và đòi ăn thì mới cho trẻ ăn. Gợi ý rằng thời gian ngồi ăn của trẻ nên được giới hạn trong khoảng 30 phút. Khi đã hết thời gian này, tất cả thức ăn phải được dọn đi, và được dọn lên trong bữa chính hoặc bữa phụ sau theo đúng lịch. Rất ít xảy ra trường hợp trẻ sẽ từ chối ăn trong bữa tiếp theo; cho trẻ vận động, chơi, chạy ngày hay tắm trước khi ăn để trẻ thấy đói. Cho trẻ ăn cùng bạn, cùng gia đình. Cha mẹ ăn thức ăn của trẻ hoặc cho trẻ ăn thức ăn của mình nếu phù hợp để động viên trẻ ăn. Khen thức ăn ngon, khen ngợi trẻ, khuyến khích trẻ để trẻ tự tin và thích thú khi ăn; nên cho trẻ tự xúc ăn, tự cầm thức ăn để ăn. Các thuốc kích thích ăn ngon thường thường không được chỉ định sử dụng các trường hợp trẻ biếng ăn và các bậc cha mẹ không bao giờ nên xem xét sử dụng cho trẻ chỉ để  giảm đi những lo lắng của mình. Việc bổ sung vitamin và chất khoáng có thể cần thiết nếu chất lượng bữa ăn  của trẻ chưa đảm bảo. Khi trẻ tăng trưởng tốt, không cần cho trẻ sử dụng các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng như các sữa công thức đặc biệt dành cho trẻ nhỏ vì các sản phẩm này không thể thay thế cho các thực hành ăn uống lành mạnh.

Đưa trẻ đến cơ sở y tế khám nếu trẻ có các biểu hiện sau: trẻ không tăng cân trong hai tháng liên tiếp; trẻ biếng ăn trong một thời gian dài; trẻ chậm chạp, không đùa nghịch; trẻ bị ốm, sốt, ho, tiêu chảy, đau trong miệng, họng…

Phúc Nguyên
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 151

Số lượt truy cập: 9295924

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang