Vacxin là thành tựu y học quan trọng. Nó giúp kiểm soát dịch bệnh, phòng bệnh cho con người. Vacxin là phương pháp tương đối an toàn và hiệu quả để phòng tránh nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm như viêm gan, ho gà, uốn ván, sởi, thủy đậu, Rubella, bại liệt, quai bị... Thấy rõ được tầm quan trọng của vắc-xin, nhiều quốc gia trên thế giới đã đưa ra quy định về việc tiêm vắc-xin nhằm bảo vệ sức khỏe của từng người dân và cả cộng đồng. Để có được các loại vắc-xin tiêm chủng phòng bệnh như các nước trên thế giới đang sử dụng hiện nay, các nhà nghiên cứu đã phải đổ rất nhiều công sức suốt nhiều năm trời. Hiệu quả của vắc-xin trong phòng bệnh cũng đã được cả thế giới ghi nhận.

Vừa qua, trong bối cảnh dịch sởi bùng phát; để không có tình trạng anti vacxin, các quốc gia Úc, Mỹ, Châu Âu bắt đầu áp dụng các hình thức xử phạt đối với những phụ huynh không cho con mình đi tiêm phòng. Bên cạnh đó, tại Úc, những ngôi trường cho phép những đứa trẻ không tiêm phòng đi học cũng sẽ bị xử phạt. Mới đây nhất, Italia đã ban hành đạo luật có tên là Lorenzin. Theo đó, những trẻ em dưới 6 tuổi không tiêm vắc-xin sẽ không được đến trường. Phán quyết này được đưa ra sau khi quốc gia này kết thúc nhiều tháng tranh luận trên bình diện quốc gia về vấn đề tiêm chủng bắt buộc. Đạo luật này đưa ra sau khi số bệnh nhân mắc sởi tăng đột biến ở Italia. Phụ huynh có thể bị phạt 500 euro nếu họ cho con từ 6-16 tuổi đi học mà không tiêm vắc-xin đầy đủ cho con, còn trẻ dưới 6 tuổi sẽ không được đi học mầm non khi cha mẹ không tuân thủ điều này. Đồng thời phụ huynh phải chứng minh con của mình đã được tiêm phòng trước khi cho chúng nhập học tại trường. Úc cũng đang xem xét việc cấm những đứa trẻ không được tiêm phòng tới trường, cũng như tới các trung tâm trông trẻ, đồng thời phạt những ngôi trường để trẻ không tiêm phòng đi học với mức phạt khoảng 24.000 USD. Bên cạnh đó, những gia đình không cho trẻ em tiêm phòng cũng sẽ không được hưởng một số phúc lợi y tế khác.
Tại hạt Rockland, Mỹ, theo đó trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên dưới 18 tuổi chưa tiêm phòng sởi sẽ không được tới các khu vực công cộng, kể cả trường học. Lệnh cấm nhằm tăng tỷ lệ trẻ được tiêm chủng và phát huy tác dụng tăng cường miễn dịch ở cộng đồng.
Chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phụ trách lĩnh vực tiêm chủng tại Việt Nam - BS. Nihal Singh chia sẻ: “Được tiêm chủng là quyền của tất cả trẻ em. Hàng năm, khoảng 27 triệu trẻ em, tương đương 97% trẻ em ở khu vực Tây Thái Bình Dương được tiêm các mũi vắc-xin cơ bản. Nhưng tỷ lệ tiêm chủng vắc-xin là không đồng đều giữa các quốc gia cũng như trong phạm vi một quốc gia. Tại Việt Nam, năm 2018, gần 87.000 trẻ em dưới 1 tuổi chưa được tiêm chủng đầy đủ và đa phần các em này thuộc các hộ gia đình dân tộc thiểu số nghèo ở nông thôn và miền núi hoặc từ các gia đình nghèo, di cư sống ở thành thị.
Theo GS.TS. Đặng Đức Anh - Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Trưởng ban Quản lý dự án Tiêm chủng mở rộng Quốc gia cho biết: Tỉ lệ tiêm chủng của Việt Nam đạt 95% ở quy mô xã, phường. Do vậy vẫn còn một phần nhỏ các cháu chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chủng chưa đầy đủ do một vài nguyên nhân: địa bàn khó khăn vùng sâu vùng xa, chưa bao phủ được toàn bộ; trì hoãn, ngần ngại đưa con đi tiêm khi trẻ ốm; thêm vào đó là trào lưu chống vắc-xin trên mạng xã hội cũng như trên các phương tiện khác. WHO coi việc do dự với vắc-xin bao gồm việc từ chối hoặc không muốn tiêm chủng là một trong 10 mối đe dọa với sức khỏe toàn cầu trong năm 2019. Hiện nay vẫn còn nhiều bệnh truyền nhiễm đang lưu hành ở Việt Nam chưa được khống chế hoặc thanh toán do đó vẫn còn nguy cơ xảy ra dịch bệnh. Vắc-xin có hiệu quả phòng bệnh trực tiếp cho từng cá nhân, nhưng chỉ khi được triển khai trên diện rộng, vắc-xin mới có tác dụng gián tiếp tạo ra hàng rào bảo vệ cho cả cộng đồng và phát huy hết hiệu quả: Trong cộng đồng đạt tỷ lệ tiêm chủng cao trên 90-95%, cho dù mầm bệnh xâm nhập nhưng do có ít đối tượng cảm nhiễm nên bệnh không thể lan rộng. Khi đó có thể thấy một số nhỏ các trường hợp chưa tiêm chủng chưa bị mắc bệnh nhờ được những người đã có miễn dịch xung quanh che chắn, bảo vệ. Tuy nhiên, nếu không có nền tảng miễn dịch vững chắc thì điều này sẽ không xảy ra.
Chúng ta hãy ghi nhớ 5 sự thật về tiêm chủng:
1. Vắc-xin an toàn và hiệu quả.
2. Vắc-xin phòng bệnh chết người.
3. Vắc-xin cung cấp khả năng miễn dịch tốt hơn so với nhiễm trùng tự nhiên.
4. Các loại vắc-xin phối hợp đều an toàn và hiệu quả.
5. Nếu chúng ta ngừng tiêm vắc-xin, bệnh tật sẽ quay trở lại.
Bất kỳ loại vắc-xin được cấp phép nào cũng đã được kiểm tra nghiêm ngặt trước khi sử dụng để đảm bảo sự an toàn và hiệu quả cho bạn và gia đình bạn.
Hồng Đăng