Ngày 29/1/2018, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã ký ban hành Quyết định số 718/QĐ-BYT phê duyệt kế hoạch hành động quốc gia về dinh dưỡng đến năm 2020.
Chỉ tiêu của kế hoạch đưa ra đến năm 2020, tăng được chiều cao của trẻ em trai và trẻ em gái 5 tuổi từ 1,5 cm – 2,0 cm so với năm 2010. Tăng chiều cao đạt được của người trưởng thành theo giới tính 1,0 – 1,5 cm so với năm 2010. Khống chế được tỷ lệ thừa cân – béo phì ở trẻ dưới 5 tuổi ở mức dưới 5% đối với vùng nông thôn và dưới 10% đối với thành phố lớn; khống chế tỷ lệ thừa cân – béo phì ở người trưởng thành ở mức dưới 12%; giảm mức tiêu thụ muối trung bình ở người trưởng thành xuống dưới 7 gam/người/ngày.
Đối với nâng cao năng lực mạng lưới, bảo đảm được 100% cán bộ chuyên trách dinh dưỡng tuyến tỉnh được đào tạo có chứng chỉ về chuyên môn dinh dưỡng, 100% cán bộ chuyên trách dinh dưỡng tuyến huyện, xã và cộng tác viên dinh dưỡng được tập huấn, cập nhật kiến thức về chăm sóc dinh dưỡng, tại Bệnh viện tuyến huyện có cán bộ dinh dưỡng tiết chế và thực hiện tư vấn, kê thực đơn dinh dưỡng điều trị một số nhóm bệnh, đối tượng đặc thù. Giải pháp chuyên môn kỹ thuật Bộ Y tế đề ra là tập trung chăm sóc dinh dưỡng cho 1000 ngày đầu đời, bao gồm chăm sóc dinh dưỡng hợp lý cho bà mẹ trước, trong và sau sinh; nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, ăn bổ sung hợp lý cho trẻ dưới 2 tuổi; thực hiện theo dõi tăng trưởng và phát triển của trẻ; đảm bảo nước sạch, vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường.
Đối với những trường hợp có nguy cơ cao cần bổ sung viên nang vitamin A cho trẻ em và bà mẹ sau sinh; đa vi chất cho trẻ em; viên sắt/đa vi chất cho trẻ gái vị thành niên, phụ nữ lứa tuổi sinh đẻ, phụ nữ có thai và cho con bú; kẽm cho trẻ tiêu chảy. Thực hiện tẩy giun định kỳ cho trẻ em và phụ nữ theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Đẩy mạnh tăng cường vi chất dinh dưỡng vào các sản phẩm thương mại trong nước và sản phẩm nhập khẩu; chú trọng sản phẩm dầu ăn được tăng cường vitamin A, bột mì tăng cường sắt và kẽm; muối được tăng cường Iốt. Khuyến khích người dân sử dụng sản phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng.
Tại trường học, giáo dục truyền thông tư vấn cho học sinh, cha mẹ học sinh nhu cầu dinh dưỡng, dinh dưỡng hợp lý và tăng cường vận động thể lực; có chế độ dinh dưỡng và hoạt động thể lực phù hợp cho nhóm học sinh tuổi tiền dậy thì, dậy thì để phát triển tốt về tầm vóc và thể chất.
Các nhà trường cần thực hiện tốt, bảo đảm dinh dưỡng cho học sinh bán trú, nội trú; có các quy định hạn chế tiếp cận các sản phẩm thực phẩm không có lợi cho sức khỏe học sinh. Tăng cường hoạt động thể lực, duy trì thường xuyên trong chương trình chính khóa, ngoại khóa thông qua sinh hoạt vui chơi giải trí có tính chất vận động ở trường và hạn chế thời gian ngồi lâu tại chỗ.
Bộ Y tế sẽ biên soạn phát hành 01 bộ tài liệu vận động tăng cường đầu tư nguồn lực cho các can thiệp dinh dưỡng trong 1000 ngày đầu đời của trẻ; hoàn thiện bộ tài liệu hướng dẫn chuyên môn cho cán bộ dinh dưỡng các tuyến, xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn triển khai hoạt động dinh dưỡng cho mạng lưới cộng tác viên/ y tế thôn bản.
Tại địa phương, cần tổ chức các buổi thảo luận nhóm, thực hành dinh dưỡng tại xã/phường/thôn bản cho bà mẹ (người chăm sóc trẻ) có con dưới 2 tuổi, trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng, phụ nữ cho con bú, tổ chức tư vấn và duy trì phòng tư vấn dinh dưỡng.
Bộ Y tế cũng chú ý xây dựng mô hình phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em đặc thù cho các vùng miền. Đánh giá, tổng kết, nhân rộng các mô hình đã được chứng minh là có hiệu quả, xây dựng mô hình phòng chống suy dinh dưỡng đối với khu công nghiệp lao động nữ nhiều, ở vùng sâu, vùng xa…Xây dựng mô hình câu lạc bộ cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em, xây dựng các mô hình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em trong giáo dục truyền thông dinh dưỡng cho trẻ em như diễn đàn trẻ em, hội đồng trẻ em, câu lạc bộ quyền tham gia của trẻ em, các hoạt động do trẻ em khởi xướng.
Tổ chức mạnh mẽ hoạt động truyền thông trong trường học, tư vấn phòng chống suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì, thiếu máu dinh dưỡng cho học sinh và cha mẹ học sinh, tập huấn cho các câu lạc bộ, đội tuyên truyền măng non, phát thanh măng non tuyên truyền về dinh dưỡng hợp lý và an toàn vệ sinh thực phẩm trong các trường học.
Tại trường học thực hiện tốt hiệu quả chương trình sữa học đường; xây dựng và áp dụng quy định đồ uống và các thực phẩm bán ở căng tin trường học. Đối với đội ngũ cán bộ y tế trường học cần được tập huấn về tình trạng dinh dưỡng của học sinh, phương pháp đánh giá tình trạng dinh dưỡng của học sinh, bữa ăn học đường, giáo dục dinh dưỡng, vệ sinh an toàn thực phẩm.
Kế hoạch Bộ Y tế nhấn mạnh, dinh dưỡng cân đối, hợp lý là yếu tố quan trọng nhằm hướng tới phát triển toàn diện về tầm vóc, thể chất, trí tuệ của người Việt Nam và nâng cao chất lượng cuộc sống. Cải thiện tình trạng dinh dưỡng là trách nhiệm của các cấp, các ngành và mọi người dân, rất cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, huy động sự tham gia tích cực của tổ chức xã hội và của mỗi người dân, tăng cường xã hội hóa để tạo nguồn lực cho hoạt động dinh dưỡng đạt được những chỉ số đã đề ra.
Thanh Tùng