Theo các chuyên gia dinh dưỡng vai trò của vitamin A đối với cơ thể bao gồm: Tăng trưởng giúp trẻ lớn lên và phát triển bình thường, thiếu vitamin A trẻ sẽ chậm lớn, còi cọc. Vitamin A có vai trò trong quá trình nhìn thấy của mắt, biểu hiện sớm của thiếu vitamin A là giảm khả năng nhìn thấy lúc ánh sáng yếu (quáng gà). Bảo vệ biểu mô: Vitamin A bảo vệ sự toàn vẹn của các biểu mô, giác mạc mắt, da, niêm mạc, khí quản, ruột non và các tuyến bài tiết. Khi thiếu vitamin A, biểu mô và niêm mạc bị tổn thương. Tổn thương giác mạc dẫn đến hậu quả mù lòa. Vitamin A tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể.
Nguyên nhân của thiếu vitamin A là do
Sữa mẹ là nguồn cung cấp vitamin A quan trọng của trẻ nhỏ. Trẻ không được bú mẹ rất dễ thiếu vitamin A.
Khẩu phần dinh dưỡng bị thiếu hụt vitamin A: Cơ thể không tự tổng hợp được vitamin A mà phải do thức ăn cung cấp, vì vậy nếu chế độ ăn nghèo vitamin A và tiền vitamin A (β-caroten) sẽ dẫn đến thiếu vitamin A. Ngoài ra, nếu ăn thiếu dầu, mỡ làm giảm hấp thu vitamin A.
Bệnh nhiễm khuẩn và ký sinh trùng: Các bệnh nhiễm khuẩn và ký sinh trùng có liên quan đến thiếu vitamin A như sởi, viêm đường hô hấp, tiêu chảy và nhiễm giun…
Suy dinh dưỡng protein năng lượng: thiếu protein sẽ ảnh hưởng tới chuyển hóa, vận chuyển và sử dụng vitamin A trong cơ thể. Vì vậy, trẻ bị suy dinh dưỡng thường kèm theo thiếu vitamin A.
Ngoài ra thiếu một số vi chất khác như kẽm cũng ảnh hưởng tới chuyển hóa vitamin A trong cơ thể.
Hậu quả của thiếu vitamin A
- Thiếu vitamin A làm cho trẻ chậm lớn, nhất là trẻ nhỏ.
- Thiếu vitamin A làm giảm sức đề kháng với bệnh tật, trẻ dễ bị nhiễm khuẩn, thời gian mắc bệnh kéo dài hơn và nguy cơ tử vong cao hơn.
- Thiếu vitamin A ở mức độ nặng sẽ gây nên các tổn thương ở mắt, được gọi là bệnh “Khô mắt”, nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến hậu quả mù lòa vĩnh viễn.
Phòng chống thiếu vitamin A
- Bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu sau sinh
- Tăng cường ăn các thực phẩm giàu vitamin A: Gan, cá, trứng, sữa, đậu xanh và củ quả có màu vàng, đỏ như đu đủ, cà rốt, xoài, gấc, bí đỏ, cà chua…
- Cho thêm dầu mỡ vào thức ăn hàng ngày của trẻ
- Bổ sung vitamin A dự phòng: Chương trình vitamin A triển khai trên phạm vi toàn quốc cho các đối tượng
- Trẻ dưới 6 tháng không được bú mẹ uống 1 liều vitamin A 50.000 đơn vị
- Trẻ em từ 6-36 tháng tuổi: mỗi năm uống 2 lần: trẻ dưới 12 tháng uống liều vitamin A 100.000 đơn vị. Trẻ từ 12-36 tháng tuổi uống liều vitamin A 200.000 đơn vị
- Bà mẹ trong vòng 1 tháng đầu sau sinh cần được uống bổ sung 1 liều vitamin A 200.000 đơn vị
- Trẻ bị sởi, viêm đường hô hấp, tiêu chảy kéo dài, suy dinh dưỡng nặng đều được uống 1 liều vitamin A theo hướng dẫn của chương trình.
- Phòng chống nhiễm khuẩn có ý nghĩa quan trọng trong phòng chống thiếu vitamin A
- Sử dụng các thực phẩm có tăng cường vitamin A như đường, dầu ăn được tăng cường vitamin A.
Lâm Quyên