Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới, trên toàn cầu mỗi ngày có khoảng 1400 phụ nữ được chẩn đoán mắc ung thư cổ tử cung, khoảng 750 người chết vì bệnh này.
Ung thư cổ tử cung là bệnh lý ác tính thường gặp ở phụ nữ, là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu của giới nữ nhất là các nước nghèo. Theo báo cáo của Bộ Y tế, Việt nam mỗi ngày trung bình phát hiện 17 trường hợp ung thư cổ tử cung mới được chẩn đoán, 9 trường hợp tử vong do ung thư cổ tử cung. Về nguyên nhân gây ra ung thư cổ tử cung, nhiều kết quả nghiên cứu trên thế giới đã khẳng định có sự liên hệ mật thiết giữa virut u nhú HPV và bệnh ung thư cổ tử cung.
Từ tháng 1/2018 đến tháng 1/2020, nhóm tác giả nghiên cứu Trần Thị Sơn Hà – Bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam- Cu Ba Đồng Hới, Quảng Bình đã thực hiện và báo cáo nghiên cứu “Xác định tỷ lệ nhiễm Human Pappiloma virus (HPV) và một số yếu tố liên quan ở cổ tử cung. Phương pháp nghiên cứu là mô tả cắt ngang, chọn mẫu chùm với 420 phụ nữ đại diện cho toàn bộ phụ nữ trong độ tuổi 18-49 tuổi chưa tiêm phòng văcxin HPV tại 30 xã của tỉnh Quảng Bình.
Bs Sơn Hà báo cáo, tỷ lệ nhiễm HPV của đối tượng nghiên cứu phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ tỉnh Quảng Bình là 8,33%. Các nghiên cứu ở quốc tế cho thấy tỷ lệ nhiễm HPV của thế giới là 10,4%, trong đó Châu Phi 22,1%, Trung Mỹ 20,4%, Châu Âu và Châu Á vào khoảng 8%. Nghiên cứu năm 2013 của tác giả Phạm Thị Hoàng Anh năm 2003 tại Việt Nam cho thấy tỷ lệ nhiễm HPV ở nhóm phụ nữ 15-69 tuổi ở miền Nam là 10,9% còn ở TP Hà Nội tỷ lệ này chỉ có 2%.
Bs Sơn Hà cho biết kết quả nghiên cứu, trong các type HPV chiếm tỷ lệ cao nhất là tuýp 6 đến 32,4%, tuýp 16 chiếm 29,4%, các tuýp 11,18,52 chiếm tỷ lệ khoảng 14%. Trong các tuýp nguy cơ cao, tỷ lệ nhiễm tuyp 16 và tuýp 18 cao nhất là 29,4% và 14,7%. Các nghiên cứu trên thế giới có khoảng 291 triệu phụ nữ nhiễm HPV, khoảng 30% trong đó nhiễm HPV tuýp 16 và tuýp 18; có khoảng 80% phụ nữ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời sống tình dục.
Bs Sơn Hà cho biết, trong nghiên cứu kết quả cho thấy không có mối liên quan giữa tuổi phụ nữ và tỷ lệ nhiễm HPV, tuy nhiên tỷ lệ nhiễm HPV nhóm tuổi trên 25 cao hơn so với nhóm tuổi dưới 25. Tỷ lệ nhiễm HPV tập trung nhóm tuổi 26-45 chiếm 85,3% tổng số trường hợp nhiễm HPV. Tuy nhiên phát hiện ở các nghiên cứu trên thế giới cho thấy nhiễm HPV chủ yếu là ở nhóm tuổi dưới 25, một số tỷ lệ nhiễm HPV cao ở nhóm tuổi dưới 20. Đối với phụ nữ mại dâm, tỷ lệ nhiễm HPV cao nhất so với những nhóm khác trong nghiên cứu, có nghiên cứu cho thấy phụ nữ mại dâm nhiễm HPV đến hơn 51%.
Bs Sơn Hà báo cáo, tỷ lệ nhiễm HPV ở những phụ nữ có tiền sử viêm âm đạo cao gấp 2 lần nhóm phụ nữ không có tiền sử bệnh phụ khoa. Các nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy tỷ lệ nhiễm HPV liên quan chặt chẽ với các bệnh lây qua đường tình dục như HIV, viêm gan virut C, lậu, sùi mào gà…Ở những nhóm phụ nữ có sử dụng bao cao su thường xuyên tỷ lệ nhiễm HPV chỉ bằng 0,38 lần so với nhóm phụ nữ không dùng hoặc dùng bao cao su không thường xuyên.
Ung tư cổ tử cung thường phát triển âm ỉ trong một thời gian dài, vài năm; các tế bào ở cổ tử cung sẽ biến đổi bất thường do sự thay đổi môi trường âm đạo hoặc do nhễm HPV Sự biến dạng của những tế bào này xảy ra trước khi ung thư xuất hiện được gọi lag loạn sản hoặc viêm lộ tuyến cổ tử cung (CIN). Virut HPV là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung tư cổ tử cung. Các yếu tố làm tăng nguy cơ bị nhiễm HPV là người có nhiều bạn tình, bạn tình quan hệ tình dục với nhiều người khác; quan hệ tình dục ở tuổi dưới 18; cá nhân có tiền sử bị loạn sản cổ tử cung; gia đình có tiền sử bị ung tư cổ tử cung; hút thuốc; bị mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, chlamydia, HIV, viêm gan virut; bị mắc các vấn đề về hệ thống miễn dịch. Xét nghiệm tế bào bất thường ở cổ tử cung bằng xét nghiệm PAP, ngoài ra có thể kết hợp xét nghiệm HPV cùng lúc với xét nghiệm PAP để sàng lọc và theo dõi những phụ nữ có kết quả xét nghiệm PAP bất thường./.
Hoa Đăng