Ngày 6-7/5/2015, tại thành phố Đà Nẵng, Cục Y tế dự phòng đã tổ chức hội nghị đánh giá thực hiện hoạt động y tế trường học năm 2014 và triển khai kế hoạch năm 2015.
Trong năm 2014, công tác truyền thông nâng cao sức khỏe phòng chống bệnh tật học đường được chú trọng, trên phương tiện thông tin đại chúng đã thực hiện chuyên mục trên 22 số Báo Nhi đồng (150.000 tờ/số báo); Xây dựng 01 thông điệp tuyên truyền vệ sinh phòng bệnh cho học sinh, thời lượng 01 phút và phát sóng 78 lần trên Đài tiếng nói Việt Nam; Xây dựng 01 thông điệp tuyên truyền vệ sinh phòng bệnh cho học sinh, thời lượng 40-45 giây và phát sóng 28 lần trên Đài Truyền hình Việt Nam.
Tổ chức cuộc thi tìm hiểu về phòng chống bệnh tật học đường tại Hà Nội do Báo Nhi đồng tổ chức với sự tham gia rộng rãi các trường Tiểu học trên cả nước. Trong thời gian gần 2 tháng (từ ngày 23/10 đến ngày 20/12/2014, Ban tổ chức đã nhận được 112.242 bài tham dự cuộc thi của các em học sinh Tiểu học từ các tỉnh, thành trên cả nước, gấp 12 lần số bài dự thi năm 2013. Các tỉnh có số lượng bài dự thi nhiều nhất là Hà Nội với 53.183 bài, Nam Định 26.151 bài, Vĩnh Phúc 25.233 bài.
Cấp phát biểu mẫu báo cáo, tài liệu truyền thông về phòng chống bệnh giun sán. Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương đã cấp 136.900 viên thuốc tẩy giun Albendazole 400 mg cho 30 tỉnh và 1.815 quyển tài liệu tập huấn phòng chống bệnh giun truyền qua đất trong học đường cho 33 tỉnh dự án.
Tại địa phương, theo số liệu báo cáo của 60 tỉnh, thành phố có gần 11.300 cán bộ ngành y tế phụ trách y tế trường học, trong đó trung bình có 04 cán bộ/1 tỉnh; 02 cán bộ/huyện và 0.9 cán bộ/1 xã. Tỷ lệ cán bộ có trình độ sau đại học ít nhất chiếm 1.2%; đại học chiếm 10.6%; trình độ trung cấp là cao nhất, chiếm 83.5%. Tỷ lệ trường có phòng y tế trong toàn quốc gần 60%, trường có cán bộ y tế trường học có tỷ lệ hơn 80%, trong đó cán bộ chuyên trách là 57%, cán bộ kiêm nhiệm là 43%.
Theo kết quả kiểm tra điều kiện vệ sinh trường học gần 33.000 trường, cho thấy tiêu chí bàn ghế ở nhiều tỉnh không đạt chuẩn chiếm số lượng nhiều nhất (38%), tiếp đến là chiếu sáng không đạt (24%) và diện tích phòng học không đạt là 16%. Tỷ lệ số tỉnh có bảng viết đạt chuẩn mức tốt là 53%.
Đối với tỷ lệ trường có nguồn nước sinh hoạt đạt yêu cầu là 77.6%; nước uống là 82.8%; nhà tiêu, nhà tiểu hợp vệ sinh là 81.9%; hệ thống thu gom và xử lý rác là 84.5%.
Về an toàn thực phẩm trong trường học, tình hình ngộ độc thực phẩm năm 2014 có 03 vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra ở Sơn La, Khánh Hòa, thành phố Hồ Chí Minh với tổng số mắc là 199 người và không có tử vong (Sơn La: 01 vụ, số mắc 66; Khánh Hòa 01 vụ, số mắc 36; TP. Hồ Chí Minh 01 vụ, số mắc 97).
Tại các tỉnh, thành phố công tác truyền thông giáo dục sức khỏe đã được triển khai thường xuyên và rộng khắp với các chủ đề đa dạng. Theo báo cáo của 57 tỉnh, tổng cộng đã có hơn 9,3 triệu lượt học sinh, giáo viên và phụ huynh được tiếp cận với các thông tin thông qua các hình thức truyền thông trực tiếp, bài viết tuyên truyền, nói chuyện dưới cờ, phát tờ rơi, lồng ghép giờ dạy, giờ ngoại khóa, phát thanh, loa đài, tập huấn, tổ chức cuộc thi tìm hiểu.
Có 06 tỉnh xây dựng được các mô hình theo hướng tiếp cận nâng cao sức khỏe là Đắc Nông, Lâm Đồng, Lào Cai, Bắc Cạn, Khánh Hòa và Hưng Yên.
Về kết quả tẩy giun định kỳ, đợt 1 có 10 tỉnh triển khai mới, tỷ lệ học sinh được uống thuốc tẩy giun đạt trên 90%, đợt 2 có 27/33 tỉnh báo cáo, số học sinh uống thuốc tẩy giun đạt gần 92%.
Tổng kinh phí cho y tế trường học của 63 tỉnh trong năm hơn 6,4 tỷ đồng, trong đó kinh phí địa phương là hơn 4,4 tỷ đồng. Đến nay có 2/3 tỉnh, thành phố thành lập được Ban chỉ đạo y tế trường học. Việc thành lập Ban chỉ đạo đã giúp cho sự phối hợp chặt chẽ giữa 2 ngành Y tế và Giáo dục nên việc quản lý và đẩy mạnh hoạt động y tế trường học ngày càng tốt hơn. Cán bộ y tế và cán bộ y tế trường học tại một số tỉnh đã được tập huấn, cập nhật các thông tin liên quan về các văn bản pháp lý và công tác chuyên môn. Mặc dù đã được sự quan tâm hỗ trợ của các cấp lãnh đạo chính quyền nhưng ở nhiều tỉnh vẫn chưa có các văn bản hướng dẫn cụ thể về vai trò phối hợp của từng cấp, từng ngành liên quan vì vậy phối hợp giữa ngành y tế - giáo dục chưa được thường xuyên, liên tục.
Theo TS Trương Đình Bắc – Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, công tác y tế trường học còn có một số khó khăn như nhiều tỉnh, thành phố chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác chăm sóc sức khỏe học sinh tại trường học; Sự phối hợp giữa ngành y tế và giáo dục, các ban ngành, đoàn thể ở địa phương chưa chặt chẽ; Điều kiện chăm sóc sức khỏe cho học sinh tại các trường còn hạn chế, thiếu cán bộ đủ năng lực, thiếu trang thiết bị chuyên môn cần thiết; Điều kiện vệ sinh trường học nhiều nơi nhất là ở khu vực nông thôn, vùng núi, vùng sâu, xa chưa đáp ứng yêu cầu, nguy cơ dịch bệnh còn cao; Truyền thông giáo dục sức khỏe, giáo dục thay đổi hành vi vệ sinh cá nhân, dinh dưỡng, rèn luyện thể lực…chưa được quan tâm đúng mức; Kinh phí đảm bảo cho chăm sóc sức khỏe học sinh còn hạn chế.
Trong thời gian đến công tác y tế trường học tiếp tục đẩy mạnh xây dựng trường học nâng cao sức khỏe, tập trung vào phòng chống bệnh tật học đường, phòng chống dịch bệnh và các bệnh, vấn đề mới nổi (tâm thần, thừa cân, béo phì, bạo lực học đường) và phòng chống các yếu tố nguy cơ; Nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe học sinh, quản lý sức khỏe học sinh tại trường, khám sức khỏe định kỳ, tư vấn sức khỏe và tâm lý cho học sinh; Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền địa phương, giáo viên, cha mẹ học sinh về tầm quan trọng của công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe học sinh; Tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng cùng chung tay chăm sóc sức khỏe học sinh; Tiếp tục cải thiện cơ sở vật chất, điều kiện vệ sinh trường học thông qua các hoạt động xây dựng Trường học nâng cao sức khỏe; Huy động kinh phí, sự hỗ trợ của cộng đồng, tổ chức, đoàn thể; Tăng cường xã hội hóa trong hoạt động chăm sóc, bảo vệ, giáo dục trẻ em.
Phương Thảo