Tình hình lũ lụt đang diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến đời sống người dân. Cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm- Bộ Y tế đã đưa ra khuyến cáo trong việc tổ chức bữa ăn đảm bảo dinh dưỡng và an toàn thực phẩm giúp người dân có sức khỏe, nhanh chóng ổn định cuộc sống, phòng tránh bệnh thường gặp trong mùa mưa lũ.

Theo đó, bữa ăn gia đình phải đảm bảo được các yêu cầu sau:

 Ăn no (đủ năng lượng): Việc có đủ thực phẩm để ăn no trong các vùng lũ lụt là điều rất khó khăn, có thể sử dụng nhiều loại thực phẩm trong nhóm lương thực và các sản phẩm chế biến từ nhóm này như gạo, mì, ngô, khoai, sắn, mì tôm, bánh đa khô... để có bữa ăn no.

Ăn đủ dinh dưỡng: Có đủ đại diện của 4 nhóm thực phẩm:

Nhóm lương thực: gạo, mì, ngô, khoai, sắn, mì tôm, bánh đa khô, bánh mì.... Ngoài gạo còn có các loại lương thực khác như khoai, củ. Khoai cũng có nhiều loại (khoai lang, khoai môn, khoai nước, khoai sọ, khoai tây); Củ cũng đa dạng( củ sắn, củ dong, củ từ, củ mỡ....). Các loại ngô và khoai củ có thể nấu ăn riêng hoặc trộn với gạo nấu cơm.  

Nhóm chất đạm: Thịt, trứng, cá, tôm, cua, trai, ốc, đậu đỗ, vừng lạc.... Có thể tận dụng các thực phẩm dễ kiếm từ nguồn ao, hồ, sông, đồng ngập nước (cá, tôm, lươn, ốc, ếch...). Vừa khai thác tiềm năng thiên nhiên này vừa khẩn trương phát triển nuôi trồng thủy sản ngay sau lũ rút để tạo ra sản phẩm cải thiện bữa ăn và phát triển kinh tế.

Nhóm chất béo: gia đình nào có mỡ thì dùng mỡ; có dầu thì dùng dầu, ngoài ra có thể dùng đậu phụ, sữa đậu nành, vừng, lạc là những thức ăn giàu chất béo.

Nhóm vitamin và chất khoáng: rau xanh, quả chín là nguồn cung cấp chủ yếu vitamin và chất khóang trong bữa ăn. Nên tận dụng các loại rau, củ quả có thể kiếm được ở địa phương như: rau muống, rau bí, rau diếp, xà lách, rau đay, rau dền, rau mồng tơi, rau lang, rau ngót, rau cần, bầu bí, mướp, cà chua, cà tím…và các loại rau gia vị có nhiều vi khoáng, kháng sinh thực vật, nhiều loại tinh dầu thơm có tác dụng kích thích ăn ngon miệng, làm tăng sức đề kháng của cơ thể. Ngoài rau trồng, còn có thể sử dụng nhiều loại rau mọc hoang dại như rau vòi voi, rau cải trời, rau dệu, rau giấp cá, rau dền gai, rau khúc, rau muối, rau sam, rau tàu bay, các loại măng rừng... Rau quả nên dùng tươi, tránh dập nát, rửa xong mới thái, thái xong nấu ngay rồi ăn ngay để tránh hao hụt vitamin.    

Ăn đa đạng: Nên phối hợp nhiều loại thực phẩm, trong điều kiện có thể nên phối hợp từ 10-15 loại, bao gồm đại diện của 4 nhóm thực phẩm trên.

Ăn tiết kiệm: Người nấu ăn cần biết chọn thực phẩm an tòan, giàu dinh dưỡng, giá thành hạ, phối hợp đa dạng thực phẩm, tính toán nấu sao cho sát không để thừa.

Nên ăn 3 bữa ăn trong ngày: Cố gắng ăn 3 bữa trong ngày: sáng, trưa, tối. Ăn thức ăn nấu mới xong, khi ăn nhai kỹ, tạo không khí bữa ăn thoải mái,vui vẻ thì sẽ kích thích men tiêu hoá tiết ra nhiều, tiêu hoá tốt; tỉ lệ hấp thu các chất dinh dưỡng cao hơn.

Đảm bảo an toàn thực phẩm: Thức ăn phải an toàn, không bị nhiễm hóa chất độc, không bị nhiễm giun hay nhiễm khuẩn, không được là nguồn gây bệnh. Ăn uống mất vệ sinh sẽ sinh bệnh, nên trong bất cứ hòan cảnh nào, kể cả khi thiếu thốn, khó khăn cũng phải đảm bảo an toàn vệ sinh.

Cần thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm tại gia đình như sau: chọn các thực phẩm có giá trị dinh dưỡng và bảo đảm vệ sinh an toàn, chọn các loại rau quả tươi, giữ nguyên trạng thái tự nhiên, không bị dập nát, không được có màu sắc, mùi vị lạ; Các loại phủ tạng, thịt và thủy sản còn tươi; chọn trứng có vỏ trứng màu sáng, không có những vệt xám đen, không bị giập; các thực phẩm đóng hộp, đóng gói sẵn phải có nhãn ghi đầy đủ nội dung và còn hạn sử dụng; không sử dụng các loại thực phẩm khô đã bị mốc; dùng nước sạch, an toàn để chế biến thức ăn đồ uống và rửa dụng cụ; dụng cụ tiếp xúc với thực phẩm sống, chín riêng biệt; Rau quả phải rửa kỹ, gọt vỏ rồi mới ăn; bát đĩa phải được rửa sạch ngay sau khi ăn xong và úp vào chạn ăn có giá đỡ khô ráo, tránh bụi bẩn và côn trùng bò vào; bảo quản cẩn thận thức ăn đã nấu chín và đun kỹ lại thức ăn cũ trước khi ăn; rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Xử trí kịp thời khi bị ngộ độc thực phẩm: khi phát hiện hoặc nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm, phải dừng ngay việc sử dụng và giữ toàn bộ thức ăn đó lại để xác minh, báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất đến xử trí kịp thời hoặc đưa người bị ngộ độc đi bệnh viện. Phải vệ sinh, tẩy uế khu vực có chất nôn, phân, nước tiểu của người bị ngộ độc thực phẩm và thực hiện chế độ cách ly nghiêm ngặt đề phòng sự lây lan của dịch bệnh. Làm vệ sinh môi trường và thực hiện vệ sinh phòng chống dịch bệnh theo hướng dẫn của ngành y tế.

Anh Duy