Ngày 16/6/2016, tại TP Nha Trang, Ban Quản lý Dự án Hỗ trợ hệ thống y tế do Quỹ Toàn cầu phòng chống AIDS, Lao và Sốt rét tài trợ tổ chức Hội thảo sơ kết tình hình thực hiện dự án 5 tháng đầu năm 2016 và hướng dẫn đóng dự án.
Tham dự có Lãnh đạo Sở Y tế, Ban Quản lý Dự án 15 tỉnh/ thành phố tham gia dự án. Mục tiêu dự án là hỗ trợ tăng cường năng lực hệ thống y tế nhằm góp phần cải thiện và duy trì các thành quả trong công tác phòng chống HIV/AIDS, Lao, Sốt rét và Chăm sóc sức khỏe Bà mẹ-Trẻ em ở Việt Nam.
Dự án có 02 hợp phần, hợp phần 1 là tăng cường năng lực mạng lưới y tế cơ sở gồm đào tạo cán bộ, cung cấp trang thiết bị, quản lý, theo dõi giám sát; hợp phần 2 là tăng cường cảnh giác dược và quản lý chất lượng thuốc.
Từ năm 2012 – 2015, có 04 khóa đào tạo bác sĩ hệ tập trung 4 năm, với tổng cộng 1.125 bác sĩ; trong đó tỉnh Khánh Hòa 119 người, tỉnh Bình Phước 116 người, tỉnh Tây Ninh 101 người, tỉnh Đồng Tháp 114 người, tỉnh An Giang 133 người và tỉnh Sóc Trăng với số lượng nhiều nhất là 138 người.
Về đào tạo nhân viên y tế thôn bản (NVYTTB) thời gian 6-9 tháng, tổng cộng có 15 lớp 9 tháng và 07 lớp 6 tháng. Số học viên lớp 9 tháng là 622 người; lớp 6 tháng là 294 người. Tỉnh có số lượng NVYTTB được đào tạo nhiều (80 người trở lên) là Lai Châu, Điện Biên, Cao Bằng, Bắc Giang và Sóc Trăng.
Dự án cũng đã đào tạo quản lý y tế cho 205 cán bộ tuyến tỉnh, tập huấn chuyên môn cho 832 nhân viên y tế tư nhân đạt 104% kế hoạch đề ra. Dự án đã tổ chức tập huấn 479 học viên tham dự các lớp tập huấn về nội dung: Điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện; Tập huấn TOT và tập huấn nâng cao về điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện. Có 277 học viên của 6 tỉnh được tham dự tập huấn về điều trị và chăm sóc HIV/AIDS; 157 học viên được đào tạo siêu âm; 114 học viên được đào tạo điện tim; 129 học viên được đào tạo nha khoa và 59 học viên được đào tạo xét nghiệm tại 15 tỉnh, thành phố.
Về giám sát theo dõi hoạt động dự án, 15 tỉnh/ thành phố tham gia dự án trung bình 1 quý tổng cộng có gần 2.200 đợt giám sát tại các xã tham gia dự án; giám sát tuyến huyện đạt 100% so với kế hoạch đề ra. Trong 5 tháng đầu năm 2016, Ban Quản lý Dự án Trung ương đã giám sát 8/15 tỉnh; cuối tháng 5/2016 dự án giám sát tại tỉnh Đồng Tháp về tình hình triển khai dự án và trang thiết bị dự án cung cấp; tháng 6/2016 dự án giám sát tại tỉnh Cao Bằng.
Theo ước tính, kinh phí giải ngân tính đến 30/6/2016 là hơn 57.300.000 USD, thấp hơn so với kinh phí đã chuyển là hơn 59.000.000 USD. Nguyên nhân được cho một số hợp đồng thanh quyết toán chậm; một số hoạt động kết dư kinh phí như đào tạo ngắn hạn, hội thảo, chi thường xuyên…vv.
Đánh giá chung của Ban Quản lý Dự án Trung ương là nội dung và thiết kế dự án phù hợp, đáp ứng đúng nhu cầu địa phương; Nhận được sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi của Lãnh đạo Bộ Y tế, CCM, các Bộ ngành liên quan, các tỉnh. Dự án triển khai thuận lợi, đạt hiệu quả; hầu hết các chỉ tiêu cam kết đều đạt > 100%. Dự án giúp tăng cường năng lực y tế cơ sở, góp phần cải thiện các chỉ số của 4 chương trình/ dự án (HIV/AIDS, Lao, Sốt rét và Chăm sóc sức khỏe Bà mẹ-Trẻ em).
Triển khai dự án cũng gặp phải một số khó khăn, cụ thể về đào tạo đó là chỉ số về bác sĩ hệ tập trung 4 năm không đạt chỉ tiêu do một số học viên nợ môn, trượt tốt nghiệp (14 trường hợp, trong đó Bình Phước 4 trường hợp, Đồng Tháp 9 trường hợp và An Giang 1 trường hợp).
Về đấu thầu và quản lý trang thiết bị, đấu thầu chậm các gói ICB6, ICB8. Một số trang thiết bị chưa được sử dụng hoặc sử dụng chưa hiệu quả do thiếu nhân lực, hạ tầng…Một số Trung tâm Y tế huyện, thị xã, thành phố và Trạm Y tế xã, phường, thị trấn chưa thực hiện đúng các quy định và hướng dẫn về quản lý tài sản
Về giám sát, báo cáo một số khó khăn gặp phải là có nhiều loại báo cáo; một số địa phương báo cáo giám sát sơ sài, thiếu thông tin.
Khó khăn đối với tài chính là định mức chi tiêu thấp, không hỗ trợ phụ cấp cho cán bộ kiêm nhiệm, giải ngân một số hoạt động chậm như bác sĩ chuyên tu, hội nghị, hội thảo..vv. Công tác quản lý tài chính một số tỉnh chưa tốt như Lạng Sơn, Cao Bằng…
Mai Trang