Theo báo cáo công tác y tế quý I/2015 của Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa, 3 tháng đầu năm 2015 số ca mắc bệnh tay chân miệng là 235 ca, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm 2014. Dịch tay chân miệng tăng mạnh và diễn tiến phức tạp tại Khánh Sơn. Sở Y tế đã thành lập đoàn tổ chức kiểm tra, giám sát triển khai phòng chống dịch ở các huyện, hướng dẫn các đơn vị thực hiện giám sát, xử lý, điều trị theo đúng quy định của Bộ Y tế như giám sát, điều trị, cách ly người bệnh, xử lý ổ dịch, điều tra dịch tễ, kiểm tra giám sát hoạt động phòng chống ổ dịch, tổ chức chiến dịch phun hóa chất, xử lý ổ dịch tay chân miệng, phun Chloramin B, cung cấp xà phòng, tuyên truyền các biện pháp phòng chống dịch tay chân miệng tại cộng đồng và trường học, các hộ gia đình có ca mắc, cấp hóa chất, trang thiết bị chống dịch, không để dịch lây lan rộng.
BS.CKII Lâm Quang Chứng- Phó Giám đốc Sở Y tế- đã có yêu cầu các đơn vị cần tiếp tục chỉ đạo phòng chống tích cực bệnh tay chân miệng cùng các dịch bệnh khác; hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh tay chân miệng theo đúng với Quyết định số 581/QĐ-BYT ngày 24/2/2012 của Bộ Y tế. Chúng ta biết rằng, bệnh tay chân miệng là bệnh nhiễm virus cấp tính, lây truyền theo đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng gây thành dịch lớn. Hầu hết các ca bệnh đều diễn biến nhẹ. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, bệnh có thể diễn biến nặng và gây ra biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong, do đó, bệnh cần được phát hiện sớm, điều trị kịp thời.
Bệnh tay chân miệng có các triệu chứng chính: Sốt, đau họng, tổn thương niêm mạc miệng và da chủ yếu ở dạng phỏng nước, thường thấy ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng mông, đầu gối. Tuy nhiên, ở một số trường hợp bệnh có thể diễn biến nặng và gây biến chứng nguy hiểm như viêm não- màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nên cần được phát hiện sớm, điều trị kịp thời (đặc biệt kèm theo dấu hiệu thần kinh hoặc tim mạch như sốt cao, giật mình, lừ đừ, run chi, bứt rứt, khó ngủ, nôn nhiều, rung giật cơ, đi loạng choạng, da nổi vân tím, vã mồ hôi, chân tay lạnh).
Bệnh tay chân miệng lưu hành ở nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tại nước ta, bệnh tay chân miệng gặp rải rác quanh năm ở hầu hết các địa phương trong cả nước, số mắc thường tăng từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 12.
Bệnh tay chân miệng lây truyền qua đường tiêu hóa như thức ăn, nước uống, bàn tay của trẻ hoặc của người chăm sóc trẻ, các đồ dùng, đặc biệt là đồ chơi và vật dụng sinh hoạt hằng ngày như chén, bát, đĩa, thìa, cốc bị nhiễm virus từ phân hoặc dịch nốt phỏng, vết loét hoặc dịch tiết đường hô hấp, nước bọt. Ngoài ra, bệnh cũng có thể lây truyền do tiếp xúc trực tiếp người - người qua các dịch tiết đường hô hấp, nước bọt. Một số yếu tố có thể làm gia tăng sự lây truyền và bùng phát dịch như: Mật độ dân số cao, sống chật chội, điều kiện vệ sinh kém, thiếu nhà vệ sinh, thiếu hoặc không có nước sạch phục vụ cho sinh hoạt hằng ngày.
Mọi người đều có thể cảm nhiễm với virus gây bệnh nhưng không phải tất cả những người nhiễm virus đều có biểu hiện bệnh. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt nhóm trẻ dưới 3 tuổi.
Bệnh tay chân miệng hiện chưa có vắc-xin phòng bệnh đặc hiệu nên việc thực hiện các biện pháp vệ sinh ăn uống, vệ sinh cá nhân, vệ sinh nơi sinh hoạt là rất cần thiết. Để chủ động phòng bệnh cho trẻ em, các bậc phụ huynh cần thực hiện 3 sạch (ăn, uống sạch, ở sạch, bàn tay sạch và đồ chơi sạch). Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ. Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống ( ăn chin, uống chin); vật dụng ăn uống phải bảo đảm được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng (tốt nhất là ngâm tráng nước sôi); bảo đảm sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi, không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống, đồ chơi chưa được khử trùng. Thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hằng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng. Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh; sử dụng nhà tiêu vệ sinh, phân và chất thải của bệnh nhân phải được thu gom hợp vệ sinh. Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, cần đưa trẻ đi khám hoặc thông báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất. Tổ chức các đội tự quản tại chỗ (phối hợp ban, ngành, đoàn thể) để hàng ngày kiểm tra, giám sát việc thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch tại từng hộ gia đình, đặc biệt gia đình bệnh nhân và những gia đình có trẻ em dưới 5 tuổi.
Khi mắc bệnh, nếu bệnh nhân được điều trị tại nhà theo quy định thì phải được cách ly ít nhất 10 ngày kể từ ngày khởi phát bệnh. Khi thấy trẻ có các biểu hiện biến chứng thần kinh hoặc tim mạch như giật mình, rung giật cơ, đi loạng choạng, ngủ gà, yếu liệt chi, mạch nhanh, sốt cao (≥39,5 độC) thì phải đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời.
Để phòng lây nhiễm bệnh tây chân miệng trong cộng đồng, tùy tình hình và mức độ nghiêm trọng của dịch, cơ quan y tế địa phương tham mưu cho cấp có thẩm quyền tại địa phương quyết định việc đóng cửa lớp học/trường học/nhà trẻ, mẫu giáo. Thời gian đóng cửa lớp học/trường học/nhà trẻ, mẫu giáo là 10 ngày kể từ ngày khởi phát của ca bệnh cuối cùng.
Thanh Tùng