Các bệnh liên quan đến thực phẩm đang tăng lên còn gọi là bệnh mới nổi từ thực phẩm xuất hiện gần đây, có đường truyền rộng và mới hơn; gia tăng nhanh số mới mắc ở một khu vực, một địa phương; qua phân tích, xét nghiệm được ghi nhận phát hiện trong thời gian gần đây.
Tác nhân vi trùng có Salmonella, Campylobacter jejuni, Ecoli, Listeria monocytogenes, S.aureus, Norovirut, tác nhân ký sinh trùng có Cryptosporidium parvum, Cyclospora Cayetanensis, Anisakis spp. Chúng ta cũng biết rằng, những yếu tố góp phần làm tăng nhanh các bệnh qua thực phẩm bao gồm tình trạng vệ sinh kém; suy dinh dưỡng; thay đổi cơ cấu dân số gia tăng số trẻ em, người già; hạ tầng y tế công cộng không phù hợp; tình trạng kỹ thuật và vệ sinh trong sản xuất thực phẩm không phù hợp; tình trạng nấu, nấu lại, bảo quản không đúng; gia tăng trao đổi động vật và thực phẩm trên thế giới; luật pháp và hệ thống kiểm soát không phù hợp; độc lực của các tác nhân gây bệnh và sự kháng thuốc kháng sinh; công tác truyền thông giáo dục người dân chưa hiệu quả…
Theo báo cáo của Cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm- Bộ Y tế, trong năm 2014 toàn quốc Ngành y tế đã xử phạt vi phạm an toàn thực phẩm hơn 3.000 cơ sở kinh doanh thực phẩm. Số người chết vì ngộ độc thực phẩm năm 2013 là 26 người, năm 2014 là 30 người. Ngộ độc, ăn uống thực phẩm độc hại lâu dài là nguy cơ gây ra bệnh ung thư cho con người.
Tại tỉnh Khánh Hòa, để kiểm soát tốt công tác an toàn vệ sinh thực phẩm trong dịp tết Nguyên đán sắp đến, theo chỉ đạo của Sở Y tế, Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm đã phối hợp với Sở Công Thương, Sở Nông Nghiệp& Phát triển Nông thôn; từ ngày 20/1 đến 15/2/2015, thành lập hai đoàn tiến hành kiểm tra khoảng 100 cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm trên địa bàn toàn tỉnh. Nội dung kiểm tra bao gồm giấy đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, giấy chứng nhận đủ sức khỏe đối với chủ cơ sở và người trực tiếp kinh doanh thực phẩm, xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm, sổ ghi chép, hợp đồng, hóa đơn, chứng từ mua bán, nguồn gốc, xuất xứ, hạn sử dụng thực phẩm đang kinh doanh…Kiểm tra chặt chẽ tình trạng điều kiện vệ sinh, môi trường của các cơ sở kinh doanh thực phẩm, trang thiết bị phục vụ kinh doanh, bảo quản thực phẩm…
Theo BS. Lê Đình Đờn, Chi cục trưởng Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm tỉnh Khánh Hòa, gần đây các cơ sở kinh doanh thực phẩm đã có ý thức chấp hành tốt hơn những quy định về an toàn thực phẩm, sử dụng phụ gia có nguồn gốc rõ ràng, thực hiện tốt khâu vệ sinh máy móc, tham gia tập huấn an toàn thực phẩm, khám sức khỏe định kỳ, trang bị bảo hộ lao động cho người trực tiếp sản xuất, có hóa đơn chứng từ mua thực phẩm…là những tín hiệu tốt.
Đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dung là nhiệm vụ gặp nhiều khó khăn, phức tạp trong điều kiện hiện nay với nhiều nguy cơ tiềm ẩn gây ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, việc các cơ sở kinh doanh thực phẩm chuyên nghiệp, đảm bảo tốt điều kiện vệ sinh, nguồn nước, trang thiết bị đảm bảo quy định, nguồn gốc nguyên liệu thực phẩm được kiểm soát tốt sẽ góp phần rất quan trọng đảm bảo được an toàn thực phẩm, nâng cao sức khỏe cho người dân vui xuân và đón tết.