Ngày 23/12/2025, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa phối hợp với Trường Đại học Y tế Công cộng Hà Nội tổ chức Hội thảo khởi động cấp tỉnh về nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Thúc đẩy quản lý nguồn nhân lực cho hệ thống y tế Việt Nam, tập trung vào phòng chống HIV/AIDS và bệnh lao”.
Tham dự Hội thảo có PGS.TS Nguyễn Thanh Hương – Phó Ban quản lý chương trình, CN. Nguyễn Thu Huyền – Điều phối viên chương trình, BS.CKII Nguyễn Đình Thoan – Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa, cùng 30 đại biểu đến từ các Trung tâm y tế khu vực: Nha Trang, Ninh Hòa, Cam Ranh; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, Bệnh viện phổi Khánh Hòa và hai nhóm tổ chức dựa vào cộng đồng (CBO) Bồ Công Anh và Sóng Biển.
Phát biểu tại hội thảo, BS.CKII Tôn Thất Toàn – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa đã giới thiệu tổng quan mục tiêu, nội dung chính của nhiệm vụ khoa học và công nghệ; chia sẻ bộ công cụ tính định biên nhân sự và những thách thức, khó khăn trong phòng chống HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh. Thực tế cho thấy, tại một số cơ sở y tế vẫn còn tình trạng phân bổ nhân lực chưa đồng đều, nơi quá tải công việc, nơi lại chưa khai thác hết năng lực đội ngũ cán bộ. Điều này đòi hỏi phải có những công cụ khoa học, khách quan để hỗ trợ công tác quản lý nhân sự.
Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là việc giới thiệu bộ công cụ WISN (Workload Indicators of Staffing Need – Chỉ số nhu cầu nhân lực dựa trên khối lượng công việc) do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề xuất. PGS.TS Nguyễn Thanh Hương đã trực tiếp trao đổi, phân tích những điểm cốt lõi của bộ công cụ cũng như định hướng triển khai WISN tại Khánh Hòa trong năm 2026. Theo đó, WISN được xem là công cụ quan trọng giúp các cơ sở y tế tính toán, phân bổ và quản lý nhân lực dựa trên dữ liệu thực tế, phù hợp với nhu cầu dịch vụ tại từng địa phương.
BS. CKII Nguyễn Đình Thoan, Phó Giám đốc Sở Y tế phát biểu tại Hội thảo
WISN được xây dựng dựa trên nguyên lý lấy khối lượng công việc thực tế làm trung tâm. Trước hết, các đơn vị sẽ xác định đầy đủ các hoạt động chuyên môn của từng nhóm nhân sự; tiếp đó xây dựng định mức thời gian chuẩn cho mỗi hoạt động; tính tổng thời gian làm việc trong năm của từng chức danh. Từ các dữ liệu này, bộ công cụ sẽ cho ra kết quả về số lượng nhân lực cần thiết cho từng vị trí, từng khoa phòng và từng đơn vị. Cách tiếp cận này giúp phản ánh sát thực nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế, khắc phục những hạn chế của phương pháp định biên truyền thống vốn chủ yếu dựa trên quy mô hành chính hoặc kinh nghiệm chủ quan.
Ưu điểm nổi bật của WISN là khả năng nhận diện rõ ràng sự chênh lệch giữa nhu cầu thực tế và nguồn nhân lực hiện có. Thông qua kết quả phân tích, lãnh đạo đơn vị có thể biết chính xác khoa phòng nào đang thiếu nhân lực, khoa phòng nào đang thừa để có phương án điều chỉnh, phân bổ lại cho hợp lý. Đồng thời, WISN còn là cơ sở quan trọng để lập kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực dài hạn; hỗ trợ thiết kế lại chuẩn năng lực theo đặc thù dịch vụ, cũng như quyết định phân bổ nhân sự giữa các vùng, khu vực khác nhau.
Bên cạnh tính khoa học và thực tiễn, WISN được đánh giá cao ở tính minh bạch, khách quan. Mọi quyết định tăng hoặc giảm biên chế, điều chỉnh nhân lực đều dựa trên số liệu thống kê cụ thể và khối lượng công việc thực tế, qua đó hạn chế tối đa tình trạng định biên theo cảm tính. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quản lý nhân sự y tế theo hướng quản trị hiện đại, dựa trên dữ liệu và bằng chứng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng hiệu quả của bộ công cụ WISN phụ thuộc rất lớn vào chất lượng dữ liệu đầu vào. Việc ghi nhận số lượng dịch vụ, thời gian thực hiện, hồ sơ chuyên môn và báo cáo thống kê cần được thực hiện đầy đủ, chính xác và cập nhật thường xuyên. Nếu dữ liệu không phản ánh đúng thực tế, kết quả tính toán sẽ thiếu chính xác, ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định. Vì vậy, trong thời gian tới, chương trình sẽ tổ chức các lớp tập huấn cho nhóm kỹ thuật tuyến tỉnh, sau đó tiếp tục tập huấn, hướng dẫn cho các khoa phòng và trạm y tế xã nhằm bảo đảm việc áp dụng WISN được triển khai thống nhất, hiệu quả.
Các chuyên gia cũng lưu ý, việc áp dụng WISN cần gắn với phân tích nhu cầu trong tương lai, dự báo tình hình dịch bệnh, chính sách đào tạo dài hạn và kế hoạch đáp ứng khẩn cấp của địa phương. Sự linh hoạt trong điều chỉnh nhân lực theo từng giai đoạn sẽ giúp hệ thống y tế chủ động hơn trước các mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng.
Với nhiều ưu điểm nổi bật như tính khoa học cao, dựa trên số liệu thực tế, minh bạch và dễ ứng dụng, bộ công cụ WISN được đánh giá phù hợp triển khai ở cả cấp tỉnh, cấp xã và các nhóm đồng đẳng CBO. Các chuyên gia khẳng định, việc áp dụng WISN sẽ giúp Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, Bệnh viện Phổi Khánh Hòa và các trạm y tế xã phân bổ đúng nhân lực ở đúng vị trí, giảm tình trạng quá tải cục bộ, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, qua đó góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Chương trình kỳ vọng, trong giai đoạn 2025 – 2028, việc triển khai bộ công cụ WISN tại Khánh Hòa – một trong 7 tỉnh được lựa chọn thực hiện nhiệm vụ – sẽ góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu suất hoạt động của hệ thống y tế trong công tác ứng phó với HIV/AIDS, bệnh Lao và các mối đe dọa khác đối với sức khỏe cộng đồng.
Hoa Đăng