Theo GS Nguyễn Văn Kính – Giám đốc Bệnh viện bệnh Nhiệt đới Trung ương, tại bệnh viện bệnh Nhiệt đới Trung ương, tình hình đề kháng kháng sinh các chủng phân lập được ở mức báo động.
Cụ thể, vi khuẩn A.baumanii kháng hầu hết với kháng sinh, chỉ còn nhạy với kháng sinh colistin. Vi khuẩn P.aeruginosa đa kháng, kháng với kháng sinh carbapenem trên 60%. GS Kính cho biết, tình hình kháng kháng sinh ngày càng gia tăng cả trong bệnh viện và tại cộng đồng. Thách thức đang đặt ra với tình trạng bệnh viện quá tải, nhiễm khuẩn bệnh viện, bác sĩ gặp nhiều khó khăn trong lựa chọn kháng sinh phù hợp điều trị; thời gian nằm viện của bệnh nhân tăng, tỷ lệ di chứng, tử vong tăng; tăng thêm gánh nặng chi phí kinh tế; nguy cơ không còn kháng sinh để điều trị các bệnh nhiễm trùng.
Tại bệnh viện bệnh Nhiệt đới đã triển khai nhiều hoạt động phòng chống kháng thuốc; có nhóm chuyên đi phòng bệnh giám sát việc sử dụng kháng sinh của bác sĩ lâm sàng; hội đồng thuốc và điều trị bệnh viện giám sát chặt chẽ việc kê đơn kháng sinh qua phần mềm và trên hồ sơ bệnh án; bệnh viện thường xuyên đánh giá việc sử dụng kháng sinh của bác sĩ qua họp bình bệnh án, kiểm thảo bệnh nhân tử vong hàng tháng; tích cực các hoạt động hiệu quả đối với kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện. Bệnh viện đã thực hiện tốt việc tích hợp phân tầng nguy cơ kháng kháng sinh vào phần mềm quản lý bệnh viện (HIS); có bảng xây dựng hướng dẫn sử dụng kháng sinh tại bệnh viện. Nghiên cứu đã thực hiện giải trình tự toàn bộ gen của các chủng đa kháng, siêu kháng tìm các gen kháng kháng sinh. Bệnh viện có báo cáo phản hồi cho các bệnh viện tuyến dưới, báo cáo Bộ Y tế theo Thông tư chỉ đạo của Bộ Y tế số 54.
GS Nguyễn Văn Kính chia sẻ bệnh viện có những khó khăn đó là dịch bệnh thay đổi theo từng năm; việc giám sát kháng kháng sinh cần phải phối hợp đồng bộ nhiều bệnh viện, trong bệnh viện phối hợp của các khoa lâm sàng, xét nghiệm, dược, khoa kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng Kế hoạch Tổng hợp, phòng Quản lý chất lượng, phòng Công nghệ thông tin. Hiện nay cán bộ thực hiện công tác giám sát 100% là kiêm nhiệm, nguồn lực dành cho công tác giám sát kháng sinh hạn chế.
Hiện nay bệnh viện đang tích cực phối hợp với CDC Hoa Kỳ đào tạo nâng cao năng lực kiểm soát nhiễm khuẩn và làm kháng sinh đồ cho hệ thống y tế cơ sở; phối hợp với Đại học Oxfort và Đại học Cambrige thực hiện chương trình nghiên cứu kháng kháng sinh; phối hợp Quỹ Fleming nâng cao năng lực chẩn đoán vi sinh.
Triển khai Quyết định 3916/QĐ-BYT do Bộ Y tế ban hành về phê duyệt các Hướng dẫn thực hiện công tác nhiễm khuẩn trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; thực hiện công văn số 6453/BYT-KCB ngày 10/11/2017 của Bộ Y tế về thực hiện các Hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn nhằm tăng cường chất lượng công tác kiểm soát nhiễm khuẩn, bảo đảm an toàn cho người bệnh, người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, vừa qua ngày 27/11/2017, Sở Y tế Khánh Hòa đã ban hành công văn số 3401/SYT-NVY về việc tiếp tục triển khai thực hiện các Hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn. Cụ thể SởY tế tỉnh đã yêu cầu các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh triển khai hiệu quả các nội dung:
Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện và tổ chức phổ biến nội dung các Hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn do Bộ Y tế ban hành (Quyết định 3916 và Quyết định 3671).
Xây dựng các quy trình và cụ thể hóa nội dung các hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn cho phù hợp với nguồn lực, điều kiện cụ thể của đơn vị.
Kiểm tra, giám sát việc cung cấp nguồn lực, trang thiết bị, phương tiện và việc tuân thủ thực hiện các hướng dẫn kiểm soát nhiễm khuẩn tại đơn vị.
Mục tiêu kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống kháng thuốc là (1) Nâng cao nhận thức của cộng đồng và cán bộ y tế về kháng sinh và kháng thuốc; (2) Tiếp cận mạng lưới giám sát kháng thuốc; (3) Bảo đảm cung ứng đầy đủ các thuốc thiết yếu có chất lượng; (4) Tăng cường sử dụng thuốc an toàn, hợp lý; (5) Tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn; (6) Tăng cường sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn trong chăn nuôi gia súc, gia cầm và thủy sản.
Hữu Cao