Theo thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tình hình dịch bệnh do vi rút Ebola tại Cộng hòa dân chủ Công Gô (Công Gô) diễn biến phức tạp. Từ tháng 4/2018 đến tháng 7/2019 đã ghi nhận 2.522 trường hợp mắc trong đó có 1.698 tử vong. Đặc biệt, ngày 11/6/2019 ghi nhận 01 người Uganda bị nhiễm Ebola sau khi trở về từ Công Gô. Trước diễn biến của dịch bệnh, ngày 17/7/2019, Ủy ban khẩn cấp thực hiện Điều lệ Y tế quốc tế của WHO về dịch bệnh Ebola đã họp và tuyên bố dịch bệnh do vi rút Ebola tại Công Gô là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế, khuyến cáo các quốc gia cần thực hiện các biện pháp dự phòng, ứng phó để phòng chống dịch bệnh. Ngày 22/7/2019, Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế đã chỉ đạo tại công văn số 549/DP-DT về việc tăng cường phòng, chống bệnh do vi rút Ebola. Cho đến nay, mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp nào mắc bệnh do vi rút Ebola. Tuy nhiên, nguy cơ dịch bệnh do vi rút Ebola xâm nhập vào Việt Nam qua hành khách về từ vùng có dịch là hoàn toàn có thể.

Bệnh do vi rút Ebola là một bệnh nặng, thường gây chết người, với tỷ lệ tử vong lên đến 90%. Bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể và các mô của người hoặc động vật nhiễm bệnh. Trong vụ dịch, những người có nguy cơ cao bị lây nhiễm là nhân viên y tế, các thành viên gia đình và những người có tiếp xúc gần với người bị bệnh và người bệnh đã qua đời.

Bệnh do vi rút Ebola có thể được kiểm soát thông qua việc sử dụng các biện pháp phòng hộ cá nhân tại các phòng khám và bệnh viện, nơi tụ họp đông người và tại gia đình. Một số câu hỏi thường gặp về bệnh này:

Bệnh do vi rút Ebola (trước đây còn gọi là sốt xuất huyết do vi rút Ebola) là một bệnh nặng, thường gây chết người, với tỷ lệ tử vong lên đến 90%. Bệnh xảy ra ở người và động vật linh trưởng như khỉ, khỉ đột và tinh tinh.

Bệnh do vi rút Ebola xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1976 trong hai vụ bùng phát xảy ra đồng thời, một vụ tại một ngôi làng gần sông Ebola thuộc nước Cộng hòa dân chủ Công-gô và vụ kia tại một vùng hẻo lánh ở Xuđăng.

Nguồn gốc của vi rút hiện vẫn chưa rõ, nhưng dựa trên bằng chứng hiện có thì loài dơi Pteropodidae được có khả năng là vật chủ của vi rút Ebola.

Tại ổ dịch hiện nay ở Tây Phi, đa số các trường hợp mắc ở người là kết quả của sự lây truyền từ người bệnh sang người lành.

Nhiễm vi rút xảy ra do tiếp xúc trực tiếp với da hoặc niêm mạc bị xây xước chảy máu, các chất dịch cơ thể hoặc chất tiết (phân, nước tiểu, nước bọt, tinh dịch) của người bị nhiễm. Người khỏe mạnh có thể nhiễm vi rút nếu da hoặc niêm mạc xây xước bị tiếp xúc với môi trường bị nhiễm các chất dịch chứa vi rút của người bệnh Ebola, chẳng hạn như quần áo bẩn, khăn trải giường, hoặc bơm kim tiêm đã sử dụng.

Hơn 100 nhân viên y tế đã bị phơi nhiễm vi rút Ebola trong khi chăm sóc cho bệnh nhân. Điều này xảy ra là do các nhân viên y tế này không mang các trang bị phòng hộ cá nhân hoặc áp dụng không đúng cách những biện pháp phòng chống và kiểm soát nhiễm trùng khi chăm sóc cho bệnh nhân. Các cơ sở y tế ở mọi cấp, từ bệnh viện, trạm y tế và phòng khám... nên thông báo những thông tin tóm tắt về bệnh, cách lây truyền bệnh và các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát nhiễm vi rút theo khuyến nghị.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) không khuyên các gia đình và cộng đồng thực hiện vệc chăm sóc tại nhà cho những người có các triệu chứng của bệnh do vi rút Ebola. Thay vào đó, hãy đưa người bệnh đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế có các bác sĩ và y tá, đủ điều kiện và trang thiết bị để điều trị.

Sự lây truyền bệnh đã xảy ra tại cộng đồng trong đám tang và quá trình chôn cất. Tại lễ an táng, việc tiếp xúc trực tiếp với tử thi của những người đưa tang có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc lây truyền vi rút Ebola. Do đó, những người khâm liệm tử thi phải sử dụng quần áo bảo hộ, găng tay, khẩu trang và thi hài người bệnh phải được an táng ngay lập tức.

Người bệnh vẫn được coi là có thể làm lây truyền bệnh khi máu và chất tiết của họ còn chứa vi rút. Vì lý do này, người bệnh cần được nhân viên y tế giám sát chặt chẽ và làm các xét nghiệm để đảm bảo cơ thể không còn vi rút trước khi xuất viện trở về nhà. Khi nhân viên y tế xác định là người bệnh có thể xuất viện, tức là họ không còn mắc bệnh cũng như không có khả năng lây truyền bệnh cho bất cứ ai trong cộng đồng. Nam giới bị bệnh dù đã phục hồi vẫn có thể làm lây lan vi rút cho bạn tình qua tinh dịch cho tới tận 7 tuần sau. Do đó, bệnh nhân nam nên tránh quan hệ tình dục ít nhất 7 tuần sau khi phục hồi hoặc phải dùng bao cao su nếu có quan hệ tình dục trong thời gian này.

Trong vụ dịch, những người có nguy cơ cao lây nhiễm là:

- Nhân viên y tế;

- Thành viên gia đình hoặc những người có tiếp xúc gần với người bị nhiễm bệnh;

- Những người khâm liệm, an táng có tiếp xúc trực tiếp tử thi.

Cần có thêm những nghiên cứu để xác định xem liệu những người bị giảm miễn dịch hoặc đang mắc các bệnh khác có dễ bị lây nhiễm vi rút hơn so với người khỏe mạnh hay không.

Còn tiếp...

Hồng Hoa