Sở Y Tế Tỉnh Khánh Hòa

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, trong khẩu phần ăn hàng ngày, Natri có trong thực phẩm chủ yếu bổ sung thêm muối ở các gia vị mặn khi chế biến thức ăn, chấm thức ăn. Natri có sẵn một lượng nhất định ở động vật thủy hải sản, thịt, sữa và các sản phẩm của sữa. Ví dụ trong cua bể có 316mg natri, cua đồng có 453mg natri, tôm đồng có 418mg natri. Các sản phẩm sữa, hàm lượng Natri gần tương đương thủy hải sản. Thịt gà 100gam có 70 mg natri, thịt lợn 100gam có 76mg natri. Trong 100gam muối có gần 39.000mg natri, nước mắm gần 8.000mg; xì dầu là 5.600mg natri.

Lượng Natri cần cho hoạt động bình thường cơ thể vào khoảng 200-500 mg/ngày, tương đương 0,5 – 1,25g muối, khoảng 1 thìa nhỏ. Tăng tiêu thụ Natri liên quan đến bệnh tăng huyết áp, đột quỵ, bệnh mạch vành tim. Người dân vùng biển có tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp cao hơn so với những người ở đồng bằng, miền núi. Ngay từ khi còn nhỏ, ăn chế độ giảm Natri sẽ giúp giảm tỷ lệ bệnh tăng huyết áp sau này. Đối với những bệnh nhân tăng huyết áp mức độ nhẹ chỉ cần ăn chế độ giảm muối có thể điều trị bệnh.

Thói quen người Việt Nam, bữa ăn đều có bát nước mắm để chấm, có nhiều gia vị để tự thêm vào cho hợp phẩu vị. Theo nghiên cứu của Viện dinh dưỡng quốc gia, 81% lượng muối tiêu thụ hàng ngày của Việt Nam chủ yếu là từ muối và các gia vị trong quá trình chế biến, nấu nướng và khi ăn. Bột canh cung cấp muối hàng ngày với tỷ lệ 35%; muối có tỷ lệ 31,6%; mỳ chính 7,5%; muối tinh 6,1%. Mì ăn liền có lượng muối lớn 7,5%.

Sự phát triển nhanh chóng của các công ty sản xuất thực phẩm, chuỗi bán lẻ và những người điều hành dịch vụ thực phẩm đã ảnh hưởng tới sự sẵn có, khả năng chi trả, khả năng tiếp cận và tính đa dạng sản phẩm, cũng như cách tiếp thị. Các thực phẩm chế biến sẵn thường có nhiều muối/ Natri, đường, chất béo (đặc biệt là acid béo bão hoà, và chất béo thể trans), đậm độ năng lượng cao đã chiếm một phần quan trọng, thậm chí là phần chính của bữa ăn và mô hình dinh dưỡng ở nhiều nước. Giảm 30% mức tiêu thụ muối trung bình/người/ngày ở người trưởng thành so với năm 2015 là một trong những chỉ tiêu cần đạt được trong Chiến lược Quốc gia phòng chống bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2015 – 2025. Một trong những chính sách cần chú trọng trong giai đoạn hiện nay là đảm bảo thông tin dinh dưỡng trên sản phẩm cho người tiêu dùng, với định hướng để giảm muối, đường, transfat và năng lượng.

Mỗi gia đình và cá nhân có thể giảm lượng muối ăn bằng những biện pháp rất đơn giản như sau: Không để nước mắm, nước tương và muối trên bàn ăn; Hạn chế lượng muối, bột canh, nước mắm… cho vào thức ăn khi nấu nướng, mức tối đa là không quá một phần năm thìa cà phê muối cho một bữa ăn của một người một ngày; Hạn chế thường xuyên sử dụng các sản phẩm có hàm lượng muối cao như khoai tây chiên, pizza, thực phẩm đóng hộp…; Lựa chọn các sản phẩm có hàm lượng muối thấp khi mua thực phẩm chế biến sẵn; Đọc nhãn khi mua thực phẩm đã được chế biến sẵn để kiểm tra hàm lượng muối; Nên cho trẻ em ăn thực phẩm tự nhiên và kiểm soát chặt chẽ việc thêm các gia vị mặn. Một số loại phụ gia thực phẩm phổ biến như bột ngọt (mì chính), natri bicarbonate (baking soda), natri nitrit và natri benzoat - cũng chứa natri và đóng góp (với số lượng ít hơn) tổng lượng "natri" được liệt kê trên nhãn thông tin dinh dưỡng. Đáng ngạc nhiên, một số loại thực phẩm không mặn có thể vẫn chứa nhiều natri, đó là lý do tại sao việc sử dụng hương vị không phải là cách chính xác để đánh giá hàm lượng natri trong thực phẩm. Ví dụ, trong khi một số thực phẩm có hàm lượng natri cao (như dưa chua và nước tương) có vị mặn nhưng cũng có nhiều thực phẩm (như ngũ cốc và bánh ngọt) có chứa nhiều natri nhưng không có vị mặn. Ngoài ra, một số loại thực phẩm bạn có thể ăn nhiều lần trong ngày (như bánh mì) có thể tăng lên rất nhiều natri trong một ngày, mặc dù một đơn vị ăn có thể không có nhiều natri.