Thực hiện nhiệm vụ chuyên môn trong công tác phòng chống và loại trừ sốt rét, từ ngày 20 đến 30/10/2025, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung Ương phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa và Trung tâm Y tế khu vực Bác Ái triển khai điều tra chủ động bệnh sốt rét tại hai xã Bác Ái và Bác Ái Đông.
Theo kế hoạch, đoàn chuyên môn của Viện trực tiếp xuống địa bàn, tiến hành thu thập 1.000 mẫu lam máu ngẫu nhiên của người dân tại các thôn để xét nghiệm ký sinh trùng sốt rét. Việc lấy mẫu tập trung vào nhóm đối tượng có nguy cơ cao như: người dân thường xuyên vào rừng, ngủ rẫy, trẻ em và các hộ dân sinh sống gần khu vực rừng núi – nơi muỗi truyền bệnh có điều kiện phát triển mạnh.
Bác Ái là địa bàn miền núi, có địa hình phức tạp, khí hậu nóng ẩm quanh năm, luôn tiềm ẩn nguy cơ lưu hành ký sinh trùng sốt rét. Những năm qua, công tác phòng chống sốt rét tại Bác Ái đã đạt nhiều kết quả tích cực, số ca mắc giảm rõ rệt, song nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn tiềm ẩn. Nguyên nhân chủ yếu là do đặc thù dân cư sống rải rác, giao lưu đi lại trong rừng, làm nương rẫy và khả năng xâm nhập của ký sinh trùng từ các vùng khác... có thể làm phát sinh ca bệnh.
Công tác điều tra lần này được xem là hoạt động quan trọng trong việc xác định điểm lan truyền bệnh, giám sát biến động véc tơ và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp. Song song với việc lấy mẫu máu, đoàn công tác của Viện còn tiến hành giám sát côn trùng truyền bệnh, đánh giá tác dụng tồn lưu của hóa chất diệt muỗi trên màn, tường vách và môi trường xung quanh.
Đoàn cũng hướng dẫn cán bộ côn trùng tuyến tỉnh, khu vực Bác Ái và tuyến xã về kỹ thuật giám sát véc tơ sốt rét tại các vùng trọng điểm, đặc biệt là những nơi có di biến động dân cư cao. Việc quản lý, sử dụng và bảo quản hóa chất diệt muỗi, bình phun được nhấn mạnh phải tuân thủ đúng quy định, tránh thất thoát, hư hỏng, đồng thời xử lý an toàn bao bì hóa chất sau khi sử dụng nhằm bảo vệ môi trường.
CBYT tiến hành lấy mẫu lam máu của người dân tại các thôn
để xét nghiệm ký sinh trùng sốt rét
Bên cạnh công tác chuyên môn, công tác truyền thông – giáo dục sức khỏe được đẩy mạnh, tập trung tuyên truyền vận động người dân chủ động phòng bệnh. Đoàn công tác phối hợp với cán bộ y tế cơ sở hướng dẫn người dân thường xuyên ngủ màn, nhất là màn tẩm hóa chất; mang theo màn khi vào rừng, ngủ rẫy; theo dõi sức khỏe, đến ngay cơ sở y tế khi có triệu chứng sốt, rét run để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Đồng thời, các giải pháp khắc phục tình trạng thiếu màn, tỷ lệ ngủ màn thấp cũng được đặt ra như một ưu tiên trong công tác phòng chống sốt rét tại địa bàn.
Theo đại diện Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương, việc giám sát véc tơ truyền bệnh trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thay đổi môi trường, xã hội là hết sức cần thiết. Một số khu vực có thể xuất hiện sự phục hồi của véc tơ sốt rét hoặc biến động quần thể muỗi truyền bệnh, do đó cần thường xuyên cập nhật, đánh giá và có biện pháp ứng phó kịp thời.
Đợt điều tra điểm lan truyền bệnh sốt rét tại khu vực Bác Ái lần này không chỉ giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn mà còn góp phần củng cố hệ thống giám sát, nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ y tế địa phương. Đây cũng là cơ hội để tăng cường sự phối hợp giữa các đơn vị y tế tuyến trung ương và địa phương trong việc duy trì kết quả phòng chống sốt rét bền vững.
Với sự nỗ lực của ngành y tế và sự đồng lòng của người dân, xã Bác Ái kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ vững thành quả đạt được, giảm dần số ca mắc mới, tiến tới loại trừ bệnh sốt rét – góp phần nâng cao sức khỏe, ổn định đời sống cho đồng bào vùng cao trong những năm tới.
Ngọc Tuyền