Sâu răng là một trong những bệnh răng miệng thường gặp nhất ở trẻ. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm sẽ ảnh hưởng đến răng miệng của trẻ khi trưởng thành.
Giai đoạn từ khi sơ sinh đến năm 12 tuổi là khi răng sữa của trẻ hình thành và phát triển. Thường thì thời điểm khi trẻ được 5 - 7 tháng tuổi sẽ là cột mốc đánh dấu sự xuất hiện của chiếc răng sữa đầu tiên. 24 - 30 tháng tuổi là giai đoạn trẻ sẽ mọc chiếc răng sữa cuối cùng.
Sâu răng có thể xảy ra tại bất kỳ loại răng nào, từ răng hàm, răng nanh hay răng cửa. Sâu răng ở trẻ được phân thành những loại sau:
(Ảnh Internet)
- Sâu răng hàm: đây là loại răng nằm sâu trong khoang miệng và cũng là răng cứng nhất. Nhiều phụ huynh cho rằng không nhất thiết phải chú ý đến răng sữa vì sau này chúng sẽ được thay bằng răng vĩnh viễn. Tuy nhiên cần nhớ rằng răng số 6 thay rất sớm nên nguy cơ loại răng này bị sâu cũng rất cao.
- Sâu răng viêm nướu: nướu còn được gọi là lợi răng là bộ phận mô mềm ôm lấy chân răng. Tình trạng viêm khiến phần lợi hay bị đau nhức, sưng đỏ, phần lớn chỉ ảnh hưởng bên ngoài không lan sâu vào cấu trúc dây chằng hoặc xương trong ổ răng. Tuy nhiên viêm lợi cũng khiến trẻ bị mệt mỏi, số, bỏ bữa, chán ăn.
- Sâu răng vào tủy: nếu răng sâu vào tủy mà không được điều trị đúng cách, kịp thời thì sẽ khiến trẻ bị đau nhức dữ dội, phần bị sâu có thể hình thành những ổ áp xe, thậm chí là phải nhổ bỏ răng.
Nguyên nhân gây sâu răng ở trẻ em
- Do di truyền: Theo các chuyên gia y tế, trẻ bị sâu răng đôi khi là do điều này đã tiềm ẩn từ trước khi trẻ ra đời. Cụ thể là do tình trạng nhiễm khuẩn lây từ mẹ sang con. Nếu các mẹ bầu trong quá trình mang thai bị viêm nha chu thì sẽ làm tăng nguy cơ sinh non cao hơn bình thường. Trẻ sau này ra đời cũng dễ bị sâu răng, sứt răng, răng thiếu khoáng chất và ảnh hưởng đến sự phát triển của răng.
- Do mắc phải các bệnh lý về răng miệng: Nếu trẻ mắc phải những bệnh về răng miệng như viêm tủy răng, viêm nướu răng mọc lệch gây trở ngại cho quá trình vệ sinh răng miệng cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng sâu răng ở trẻ. Đặc biệt men răng sữa của trẻ em có cấu trúc yếu hơn so với răng vĩnh viễn. Vì thế răng sữa dễ bị vi khuẩn tấn công gây sâu răng.
- Do thói quen ăn uống: Nếu trong chế độ ăn hàng ngày của trẻ chứa nhiều carbohydrate (tinh bột và đường), điển hình là nước ngọt, bánh kẹo,... nó sẽ dính lại trên răng và chuyển hóa thành axit làm tổn thương và phá hủy men răng.
Cần lưu ý rằng hầu như trẻ nhỏ nào cũng có nguy cơ bị sâu răng nhưng dễ gặp tình trạng này là những trẻ thuộc nhóm đối tượng sau: Thực đơn ăn uống chứa quá nhiều chất tinh bột và đường; Vệ sinh răng miệng không đúng cách; Trong khoang miệng tiết ít nước bọt nhưng lượng vi khuẩn lại nhiều hơn mức bình thường.
Theo khuyến cáo của các chuyên gia, để phòng ngừa sâu răng ở trẻ em cha mẹ cần lưu những điều sau:
(Ảnh Internet)
- Cha mẹ nên tạo cho bé thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách ngay từ khi mọc răng sữa. Đó là, chải răng 2 lần/ngày, mỗi lần ít nhất 2 phút.
- Vệ sinh răng miệng đúng cách từ lúc trẻ mọc răng sữa đóng vai trò quan trọng và ảnh hưởng đến việc mọc răng vĩnh viễn của trẻ. Vi khuẩn có thể di chuyển từ răng sữa đến răng vĩnh viễn khi đang chuẩn bị mọc bên dưới, cũng như có thể truyền từ cha mẹ sang trẻ. Do đó, cha mẹ cần đánh răng cho bé ngay từ khi bé mọc chiếc răng đầu tiên, để phòng ngừa sâu răng ở trẻ em sau này.
- Lựa chọn và cho bé sử dụng bàn chải đánh răng vừa vặn, thoải mái để có thể chải được mọi bề mặt của răng. Khi trẻ đã có thể tự chải răng, bố mẹ vẫn cần phải duy trì và giám sát thói quen đánh răng của bé cho đến khi bé khoảng 7 tuổi.
- Lựa chọn và sử dụng loại kem đánh răng có lượng fluoride phù hợp với trẻ.
- Kết hợp sử dụng chỉ nha khoa để giúp ngăn chặn việc hình thành mảng bám ở các kẽ răng, giúp phòng ngừa sâu răng ở trẻ em.
- Tập cho bé thói quen uống nước sau mỗi bữa ăn.
- Kết hợp giữa vệ sinh răng miệng đúng cách và chế độ dinh dưỡng hợp lý. Hạn chế cho bé ăn uống các loại thực phẩm có chứa nhiều đường, tinh bột vì đây là những loại thức ăn tạo điều kiện để vi khuẩn phát triển và gây ra nhiều mảng bám hơn.
- Cho bé làm quen và duy trì những loại thực phẩm giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe răng miệng như rau củ và trái cây, vì chúng có thể chuyển đổi nước bọt của bé thành chất khoáng, giúp hạn chế tình trạng mảng bám trên răng, phòng ngừa sâu răng ở trẻ em.
- Khi răng mới chớm sâu thì cha mẹ nên đưa trẻ đi trám răng sớm để tránh tình trạng lây qua các răng khác, đồng thời giúp bảo vệ tủy răng của bé, không bị ê buốt khi ăn uống.
Chăm sóc răng cho trẻ khi còn nhỏ là công việc thường nhật của cha mẹ. Không nên quan niệm răng sữa sẽ thay và không cần điều trị, nhổ rồi sẽ thay bằng răng khác. Nếu nhổ răng sớm chưa đến thời kỳ thay răng, trẻ sẽ không có răng để ăn, gây ảnh huởng đến sức khỏe và ảnh hưởng tới việc mọc răng sau này.
Hồng Đăng