Mục đích của người điều dưỡng là chăm sóc giúp người bệnh giữ gìn sức khỏe tốt, phục hồi sức khỏe, thương tổn; người bệnh biết tự chăm sóc cho mình, cho người thân; điều chỉnh mất mát hoặc hạn chế sức khỏe, sống cuộc sống đầy đủ khỏe mạnh nhất có thể.
Người điều dưỡng có những vai trò là tư vấn, giải thích giúp người bệnh khi gặp những khó khăn về chuyên môn; chăm sóc bệnh nhân; truyền đạt thông tin và là giáo viên của người bệnh. Người điều dưỡng cần tư vấn giúp bệnh nhân đưa ra quyết định thực hiện lối sống lành mạnh; hướng dẫn cho bệnh nhân ví dụ cách tiêm Insulin; phản hồi lại cho nhân viên y tế; xem xét những ghi chép nhật ký của bệnh nhân trong quá trình theo dõi sức khỏe, các chỉ số, số đo cần thiết.
Khi hướng dẫn huấn luyện cho bệnh nhân cần phải tập trung hiểu người bệnh là ai; lúc tư vấn hướng đến người bệnh sẽ làm gì; giáo dục thì tập trung vào những gì bệnh nhân cần biết; giám sát hướng đến cách người bệnh hoạt động hoặc cảm thấy hàng ngày.
Một chuyên gia đã đưa ra việc huấn luyện cho một người là mở tiềm năng, năng lực tiềm ẩn của người đó nhằm tối đa hóa khả năng thực hiện của người đó. Huấn luyện giúp cho họ học được nhiều hơn so với việc dạy họ. Trong vai trò huấn luyện phải đưa ra những câu hỏi thử thách và để cho người được huấn luyện tự trả lời.
Kỹ năng tương tác là kỹ năng cần thiết trong giao tiếp, tương tác tốt giữa cá nhân hoặc giữa các nhóm sẽ là một cách làm việc hiệu quả. Nguyên tắc của tương tác là cần hiểu về đối tượng mình sẽ tương tác; xác định mối quan hệ giữa các đối tượng, cần có sự phản hồi, các hoạt động cần đơn giản hóa, dễ nhận biết, dễ hiểu và dễ hành động.
Kỹ năng tương tác đầu tiên là khả năng tự nhận thức, cần chú ý đến cảm xúc, đồng cảm, xây dựng mối quan hệ thông qua ngôn từ, giọng nói, những hành động ngôn ngữ của cơ thể, việc này rất cần phải chú ý vì chiếm đến 55% trong quá trình giao tiếp.
Điều dưỡng cần tôn trọng người bệnh, đánh giá cao những nỗ lực của người bệnh, lịch sự thể hiện lòng biết ơn, lắng nghe người bệnh nói hơn là chỉ nghe để phản hồi. Cần tôn trọng ý kiến, quan điểm của người khác, ngay cả khi ý kiến đó khác với ý kiến của bạn. Không làm tổn thương người khác dù là lời nói, coi trọng công việc của người giao tiếp. Cần áp dụng nguyên tắc cả hai bên đều cùng thắng.
Trong giao tiếp cần nói những điều mình nghĩ, chủ động lắng nghe, lịch sự và bình tĩnh, tôn trọng và công nhận người khác. Cần có kỹ thuật, đúng giờ, thân thiện, tôn trọng, hợp tác, dễ làm việc, có thái độ tích cực, ăn mặc phù hợp, chịu trách nhiệm cá nhân. Các quy tắc trong văn hóa giao tiếp cần lưu ý là ân cần, chuyên chú, đỉnh đạc, đồng cảm, ôn hòa, rõ ràng, nhiệt tình, nhất quán, khiêm nhường.
Đối với kỹ năng phản hồi, cần lắng nghe tích cực, đặt câu hỏi, tóm tắt phản hồi, lịch sự và thực hiện chỉnh sửa. Kỹ thuật để có ý thức hơn về các yếu tố gắn kết là lắng nghe trước khi bạn nói, kết nối trước khi cố gắng gây ảnh hưởng, hãy dành thời gian để kết nối. Xây dựng kết nối là một phần trong huấn luyện thái độ, xác định vị trí của bản thân trong cuộc nói chuyện. Trong kỹ năng giao tiếp nên ưu tiên đặt câu hỏi mở, làm cho bệnh nhân có những suy nghĩ tích cực, đừng phán xét, không hỏi tại sao, đồng hành cùng người bệnh, đào sâu vấn đề, mô tả một cách cụ thể nội dung giao tiếp, tất cả những gì bệnh nhân nói với bạn đều quan trọng.
Trong quá trình huấn luyện cần khuyến khích người bệnh thực hành tốt, đánh giá cao, khen ngợi, khuyến khích người bệnh sử dụng những ngôn ngữ tích cực. Huấn luyện tập trung vào những khả năng thực hành người bệnh trong tương lai, không tập trung vào những sai lầm trong quá khứ.
Chúng ta có 06 trụ cột trong sống khỏe: Một là hoạt động hàng ngày, hoạt động hỗ trợ hàng ngày, khả năng làm việc, hiểu biết sức khỏe; hai là tình trạng y tế, kết quả xét nghiệm, chức năng sinh lý, than phiền và đau, năng lượng cá nhân; ba là nhận thức, xúc cảm, trải nghiệm việc nhận trách nhiệm, quản lý, tự quản chăm sóc, chia sẻ hoàn cảnh của người khác, thấu hiểu, ứng phó; bốn là mục đích ý nghĩa, những cố gắng đạt được, triển vọng tương lai, sự chấp nhận; năm là chất lượng cuộc sống, trải nghiệm, sự thích thú đạt được sức khỏe, niềm vui trong cuộc sống; sáu là kỹ năng xã hội, giao tiếp, mối quan hệ có ý nghĩa, trải nghiệm được chấp nhận, giao tiếp với cộng đồng, công việc có ý nghĩa.
Tổ chức thế giới định nghĩa tự quản chăm sóc là khả năng của cá nhân trong việc quản lý các triệu chứng, điều trị, hậu quả về thể chất và tâm lý xã hội, thay đổi phong cách sống khi mắc bệnh mãn tính và ảnh hưởng đến nhận thức, đáp ứng hành vi và cảm xúc cần thiết để duy trì chất lượng cuộc sống thỏa đáng.
Có 3 nhiệm vụ tự quản chăm sóc là quản lý y tế, vai trò quản lý và quản lý tâm lý, tình cảm. Kỹ năng tự quản chăm sóc là giải quyết vấn đề, ra quyết định, sử dụng nguồn lực, hợp tác với nhà cung cấp dịch vụ, tham gia hành động.
Quản lý điều dưỡng gồm 3 cấu phần: Hệ thống quản lý đảm bảo chất lượng, kỹ năng quản lý của cá nhân và học thuyết quản lý. Để thực hiện được cần hoàn thiện các kỹ năng, biết đánh giá tình hình và chuẩn bị nhận thức, những nội dung này luôn tiếp nối với nhau, qua đó những điều dưỡng hỗ trợ cho bệnh nhân sống tốt nhất có thể với tình trạng mãn tính của họ./.
Hồng Đăng