Ngày 31/7/2017, Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh Khánh Hòa tổ chức tập huấn truyền thông phòng chống một số dịch bệnh truyền nhiễm phổ biến tại tỉnh Khánh Hòa; tham dự có các cán bộ y tế chuyên trách phòng chống sốt xuất huyết tuyến huyện, đại diện đoàn Thanh niên và Hội Liên hiệp Phụ nữ tuyến huyện, thị xã, thành phố.
TS.Trần Thị Tuyết Mai- Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh đã triển khai các văn bản quan trọng đối với công tác phòng chống dịch bệnh tại tỉnh Khánh Hòa trong thời gian qua; cụ thể là Chỉ thị số 15/CT-UBND ngày 27/10/2015 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa về việc tăng cường công tác phòng chống dịch sốt xuất huyết trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa; Công văn số 3114/SYT-NVY ngày 14/12/2015 của Sở Y tế Khánh Hòa về việc “triển khai kế hoạch thực hiện chương trình hành động chung tay phòng chống dịch bệnh trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2015-2020”; Quyết định số 3711/QĐ-BYT ngày 19/9/2014 của Bộ Y tế về việc ban hành “Hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh sốt xuất huyết Dengue”; Quyết định số 3792/QĐ-BYT ngày 25/7/2016 của Bộ Y tế về việc ban hành “Hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh do vi rút Ziaka”; Quyết định số 581/QĐ-BYT ngày 24/2/2012 của Bộ Y tế về việc ban hành “Hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh tay chân miệng”; Giám sát và phòng chống sốt xuất huyết tại cộng đồng; Giám sát và phòng chống bệnh do vi rút Zika tại cộng đồng; Hiểu biết vể tay chân miệng, viêm não Nhật bản và cách phòng chống; Một số khuyến cáo của Bộ Y tế hướng dẫn phòng một số bệnh thường gặp nguy hiểm.
Đối với công tác phòng chống bệnh sốt xuất huyết, TS. Mai lưu ý các tác nhân truyền bệnh gồm muỗi Aedes aegypti cái là véc tơ chính (thường gọi là muỗi vằn); muỗi Aedes Albopictus cũng là véc tơ truyền bệnh quan trọng (thường gọi lại muỗi hổ Châu Á). Muỗi vằn ưa hút máu người, hoạt động ban ngày, chủ yếu buổi sáng sớm và vài giờ trước khi chiều tối. Muỗi vằn ưa đậu ở những nơi tối, ẩm, kín đáo trong nhà như phòng ngủ, nhà vệ sinh, phòng tắm và bếp. Những nơi đậu nghỉ ưa thích khác là mặt dưới đồ gỗ, quần áo treo, rèm cửa và bề mặt tường. Phạm vi hoạt động của muỗi vằn ảnh hưởng nơi đẻ trứng và bữa ăn máu, nhưng thường không quá 200 m xung quanh nơi muỗi nở. Muỗi đẻ trứng riêng lẻ ở thành ẩm, phía trên mực nước của các dụng cụ chứa nước. Trứng muỗi có thể chịu đựng được khô hạn trong thời gian dài khoảng 1 năm. Trứng muỗi nở ngay khi ngập nước trở lại; trong điều kiện thuận lợi, thời gian để trứng phát triển thành muỗi khoảng 7 ngày.
Đối với công tác giám sát, cần chú ý các đối tượng có nguy cơ bùng phát dịch để chủ động phòng chống dịch bệnh có hiệu quả; cộng tác viên phát hiện các hiện tượng sốt trong cộng đồng để báo cáo ngay cho trạm y tế để thăm khám, điều trị người bệnh; trạm y tế các phòng khám cơ sở y tế ghi nhận các bệnh nhân đến khám, điều trị; nhân viên y tế lấy máu các bệnh nhân nghi mắc hoặc mắc sốt xuất huyết để xét nghiệm nhằm xác định đúng bệnh sốt xuất huyết; phân lập vi rút để định týp vi rút đang lưu hành tại địa phương. Cán bộ y tế giám sát véc tơ xác định nguồn sinh sản của muỗi truyền bệnh, giám sát các dụng cụ chứa nước tại các hộ gia đình và xử lý ngay các dụng cụ chứa nước có lăng quăng. Có hai biện pháp phòng chống sốt xuất huyết là diệt muỗi và chống muỗi đốt; triệt nguồn sinh sản của véc tơ truyền bệnh. Mọi người diệt muỗi bằng bình xịt, dùng lưới rèm tẩm hóa chất, nhang trừ muỗi, vợt điện, hun khói để xua muỗi.
Thường xuyên làm thông thoáng nhà cửa để không cho muỗi trú đậu, chống muỗi đốt bằng các biện pháp mặc áo quần dài, ngủ màn cả ban ngày ban đêm; bôi kem xua muỗi. Biện pháp triệt nguồn sinh sản của véc tơ bằng quản lý tốt các dụng cụ chứa nước, ngăn ngừa muỗi đẻ trứng, loại trừ triệt để ổ bọ gậy.
Tại cộng đồng cần tổ chức các đợt chiến dịch “loại trừ muỗi, lăng quăng truyền bệnh sốt xuất huyết” ít nhất 2 lần/ năm. Kêu gọi tất cả cá nhân, tổ chức đoàn thể, cơ quan xí nghiệp, nhà trường, doanh trại quân đội đóng trên địa bàn hưởng ứng tham gia phòng chống bệnh sốt xuất huyết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Ngành y tế tổ chức đánh giá tình hình thực hiện chiến dịch, kết quả tham gia của cộng đồng. Đối với trường học cần phổ biến đến phụ huynh, học sinh biện pháp đơn giản loại trừ nơi sinh sản của muỗi tại nhà và cả ở trường học. Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về sốt xuất huyết, các biện pháp phòng chống, động viên khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể có nhiều đóng góp thiết thực. Nhà trường cần phối hợp ngành y tế, tổ chức các lớp tập huấn cho giáo viên, tổ chức các hoạt động truyền thông cho học sinh với nhiều hình thức, tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động diệt lăng quăng tại cộng đồng, phóng thả cá, thu gom dụng cụ phế thải định kỳ hàng tháng nhằm loại trừ nơi sinh sản của muỗi.
Thông điệp đưa ra là 3 không: Không bỏ sót hộ gia đình nào về quản lý phòng chống sốt xuất huyết; Không bỏ sót dụng cụ chứa nước tại hộ gia đình; Không bỏ sót ổ lăng quăng không được xử lý.
Anh Duy