Theo TS Trần Thị Tuyết Mai, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Khánh Hòa, chỉ tiêu tỷ lệ mắc sốt xuất huyết trên 1000 dân năm 2017 là giảm dưới 347/100.000 dân; so với con số trung bình giai đoạn 2011-2015 giảm 8%.
Công tác giám sát dịch tễ đã được thực hiện tại 7 huyện điểm và 15 xã điểm. Đối với hoạt động giám sát được thực hiện tại tất cả các xã trong tỉnh theo quy định tại Thông tư 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 của Bộ Y tế.
Đối với nội dung giám sát dịch tễ chủ động gồm giám sát bệnh nhân, giám sát huyết thanh và virút, giám sát véc tơ truyền bệnh nhằm phát hiện sớm và đề ra các biện pháp can thiệp xử lý, ngăn chặn sự bùng phát dịch kịp thời, hiệu quả; Giám sát bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue (SXHD) và các trường hợp nghi SXHD: tất cả các huyện, thị, thành phố trong toàn tỉnh; Giám sát huyết thanh và virút dengue nhằm xác định týp virút gây bệnh ở những nơi có ca bệnh và những nơi xảy ra dịch; Giám sát véctơ tại các xã điểm, những nơi thường có dịch lưu hành, có nguy cơ bùng phát dịch và những nơi có các ca mắc hoặc dương tính với Mac-Elisa.
Tổ chức giám sát đồng bộ ca bệnh – huyết thanh virút – véc tơ, kịp thời cảnh báo nguy cơ dịch và triển khai các biện pháp phòng chống, không để dịch bùng phát.
Về giám sát ca bệnh sẽ triển khai các hoạt động giám sát bệnh nhân nghi SXHD theo quy định, thực hiện theo hướng dẫn chẩn đoán bệnh SXHD tại tất cả các bệnh viện tỉnh, huyện, Phòng khám đa khoa khu vực.
Tuyến xã ghi nhận chính xác các ca bệnh vào khám và điều trị tại Trạm Y tế và tăng cường việc phát hiện ca sốt trong cộng đồng. Khi có ca nghi bệnh SXHD phải thực hiện báo cáo nhanh trong ngày cho Trung tâm Y tế huyện để được tuyến huyện giúp xác minh và kịp thời nhận định khả năng bùng dịch.
Tuyến huyện thực hiện ghi nhận hàng ngày số ca bệnh vào Bệnh viện huyện, Phòng khám đa khoa khu vực. Báo phản hồi ca bệnh vượt tuyến cho xã trong vòng 24 giờ.
Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh ghi nhận hàng ngày số ca bệnh vào Bệnh viện tỉnh và các bệnh viện: Bệnh viện bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Quân Y 87, Bệnh viện Giao thông vận tải, Bệnh viện 22/12. Báo phản hồi ca bệnh vượt tuyến cho các huyện trong vòng 24 giờ.
Thực hiện nghiêm túc chế độ thống kê báo cáo hàng tuần, hàng tháng. Triển khai việc thông báo các xã, huyện có nguy cơ xảy ra dịch trong các báo cáo tuần, tháng. Tỉnh, huyện, xã đều thực hiện báo cáo ca bệnh SXHD hàng tháng theo mẫu 2.
Đối với giám sát huyết thanh, vi rút: Khi chưa có dịch, các huyện thường xuyên lấy mẫu huyết thanh cho những trường hợp mắc hoặc nghi ngờ mắc SXHD trong mỗi tháng, bảo quản và gởi về Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh để xét nghiệm Mac Elisa và Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh gởi mẫu lên Viện Pasteur Nha Trang để phân lập vi rút. Tích cực thu mẫu xét nghiệm huyết thanh và phân lập vi rút cho các ca tiền choáng, tử vong. Tăng cường thu mẫu phân lập vi rút để xác định týp vi rút lưu hành mỗi năm; Khi dịch xảy ra, số lượng mẫu thu thập theo chỉ định dịch tễ, tối thiểu lấy từ 5-10 bệnh phẩm vào thời kỳ đầu vụ dịch để xét nghiệm.
Đối với giám sát véc tơ: Tuyến huyện thực hiện giám sát véc tơ định kỳ hàng tháng tại các xã điểm của các huyện điểm, mỗi điểm giám sát 30 hộ/điểm/tháng (15 xã điểm: Vạn Ninh 2, Ninh Hòa 3, Nha Trang 3, Diên Khánh 2, Cam Lâm 2, Cam Ranh 2 và Khánh Vĩnh 1); tổ chức lồng ghép việc giám sát véc tơ hàng tháng với việc kiểm tra đánh giá hoạt động trong tháng của xã điểm. Huyện Khánh Sơn có 1 điểm giám sát véc tơ, thực hiện giám sát 30 hộ/điểm/quý. Bổ sung trong nội dung giám sát hàng tháng việc phát hiện muỗi Aedes albopictus. Tuyến tỉnh kiểm tra công tác giám sát hàng quý tại các huyện/thị/thành phố. Tổ chức thực hiện giám sát tại các điểm giám sát trọng điểm của tỉnh.
Điều tra ổ bọ gậy nguồn: các huyện điểm tổ chức điều tra xác định ổ bọ gậy nguồn 2 lần/năm (lần 1 thực hiện vào quý I, II; lần 2 thực hiện vào quý III, IV). Mỗi lần điều tra 100 hộ gia đình phân bổ trong các xã trọng điểm của huyện (ví dụ: huyện có 3 xã điểm thì 100 hộ gia đình điều tra ổ bọ gậy nguồn sẽ được chia đều cho 3 xã).
Đối với giám sát trọng điểm:
Điểm giám sát tại bệnh viện: Chọn 01 bệnh viện huyện (huyện Diên Khánh). Tại bệnh viện huyện: phát hiện, báo cáo điều tra, lấy mẫu chuyển xét nghiệm (huyết thanh học hoặc phân lập vi rút) tất cả các ca bệnh được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết Dengue lâm sàng theo quyết định 458/QĐ-BYT ngày 16/02/2011 đến khám và nhập viện. Báo cáo theo mẫu phiếu điều tra bệnh nhân (Mẫu 1a, 1b, mẫu 2 quy định trong Quyết định số 3711/QĐ-BYT ngày 19/9/2014 và mẫu quy định trong Thông tư 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 của Bộ trưởng Bộ Y tế).
Điểm giám sát cộng đồng: Tại các xã điểm (của huyện Diên Khánh) xã Diên Phú và thị trấn Diên Khánh) thực hiện giám sát điểm tại cộng đồng: phát hiện, báo cáo điều tra, lấy mẫu, xét nghiệm tất cả các ca bệnh và báo cáo theo mẫu phiếu điều tra (Mẫu 1b, mẫu 2 quy định trong Quyết định số 3711/QĐ-BYT ngày 19/9/2014 và mẫu quy định trong Thông tư 54/2015/TT-BYT ngày 28/12/2015 của Bộ trưởng Bộ Y tế). Giám sát véc tơ truyền bệnh tại cộng đồng 01 lần/tháng.
Hoạt động phun hóa chất diệt muỗi chủ động sẽ được dựa vào kết quả giám sát dịch tễ, kịp thời ra thông báo ổ dịch và thực hiện xử lý triệt để các ổ dịch trong vòng 48 giờ khi còn ở phạm vi nhỏ trong địa bàn xóm, tổ dân phố …ngăn chặn không để dịch sốt xuất huyết phát triển và lan rộng ra các địa bàn khác. Theo dõi sát kết quả xử lý ổ dịch để kịp thời có chỉ định xử lý tiếp cho phù hợp.
Phun hóa chất diệt muỗi chủ động đồng thời với diệt bọ gậy/lăng quăng ít nhất 2 lần/năm tại các xã (14% số xã) có nguy cơ bùng phát dịch (tháng 5, 6 và tháng 9, 10) theo đúng chỉ định tại Quyết định số 3711/QĐ-BYT ngày 19/9/2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế và hướng dẫn của các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur phụ trách. Huy động sự tham gia của các cấp Chính quyền, ban ngành, đoàn thể, các tổ chức xã hội, người dân trong cộng đồng tham gia chiến dịch diệt lăng quăng/bọ gậy và phun hóa chất chủ động. Ngoài ra những xã không có trong kế hoạch phun chủ động nhưng khi giám sát, phát hiện có các chỉ số cần chỉ định phun thì thực hiện phun theo quy định.
Hồng Sơn