Những năm gần đây, thế giới đang phải đối phó với nguy cơ xuất hiện và lan truyền của các bệnh truyền nhiễm mới nổi hoặc tái nổi, tái bùng phát ở người, vật nuôi và động vật hoang dã. Theo Tổ chức Y tế thế giới, có khoảng 70% bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới nổi ở người có nguồn gốc từ động vật.
Ở trẻ em, hiện nay qua tiếp xúc xã hội trẻ có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng học tập, chất lượng sống của trẻ.
Nguyên nhân gây bệnh truyền nhiễm thường là các loại vi khuẩn, vi rút được gọi là mầm bệnh. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, gặp điều kiện thuận lợi các mầm bệnh sẽ phát triển mạnh mẽ gây bệnh cho cơ thể.
Có những bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa, có bệnh lây qua đường không khí, qua dịch tiết khi ho, hắt hơi hay nói chuyện. Hiện nay những bệnh đe dọa là viêm gan do vi rút, sốt xuất huyết Dengue, sốt xuất huyết do vi rút Ebola, nhiễm HIV/AIDS. Có những mầm bệnh phát triển đột biến gây ra bệnh lý mới, nặng, khó chẩn đoán như bệnh SARS, cúm A/H5N1. Những bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp điển hình là COVID-19 vừa qua. Việt Nam là điểm nóng của bệnh truyền nhiễm do tập quán sống gần gia cầm, vật nuôi, thói quen ăn uống như ăn tiết canh động vật, ăn thịt tái sống. Nhiều vụ dịch xảy ra quanh năm như sốt xuất huyết Dengue, lỵamip, cúm, lỵ trực khuẩn.
Tập huấn Công tác y tế trường học cho giáo viên các trường huyện Khánh Vĩnh
Ở trẻ nhỏ có nguy cơ mắc bệnh cao vì hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện. Ở lớp học mầm non, tiểu học trẻ có nhiều tiếp xúc, sinh họat ở lớp học, nhà trẻ, ở trường nên nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm tăng cao.
Có những bệnh truyền nhiễm có thể điều trị bằng thuốc đặc hiệu như kháng sinh trong viêm phổi, viêm màng não mủ. Có những bệnh do vi khuẩn như bạch hầu, ho gà, do vi rút như bại liệt, viêm gan điều trị khó khăn, dễ mắc bệnh và nhiều di chứng, thậm chí tử vong.
Vì vậy, việc dự phòng các bệnh truyền nhiễm cho học sinh là rất quan trọng. Bên cạnh việc tăng cường công tác truyền thông phòng chống dịch bệnh đến phụ huynh về lợi ích tiêm chủng đầy đủ cho học sinh, cần hướng dẫn trẻ tự chăm sóc bản thân, tránh tiếp xúc với nguy cơ lây bệnh đối với bản thân trẻ và lây lan cho cộng đồng.
Đối với tiêm vắc xin phòng bệnh, tỉ lệ người tiêm phòng càng cao, số người có miễn dịch trong cộng đồng càng lớn, từ đó bệnh càng khó lây truyền và ít có khả năng bùng phát thành dịch lớn.
Đối với vệ sinh cá nhân, rửa tay với xà phòng và nước, rửa tay kỹ lưỡng là đặc biệt quan trọng. Thời điểm rửa tay trước khi chuẩn bị bữa ăn, lúc ăn uống, sau khi đi vệ sinh, sau tiếp xúc với phân động vật hoặc phân người, sau khi làm vườn hoặc làm việc với bụi bẩn.
Trẻ cần biết che mũi, miệng khi hắt hơi hoặc ho. Trong gia đình, nơi trường học cần khử trùng các bề mặt thường xuyên chạm tay. Tránh tiếp xúc với người mắc bệnh truyền nhiễm, nếu đang mắc bệnh truyền nhiễm thì tránh tiếp xúc với người khác, không uống hoặc bơi trong nước có thể bị ô nhiễm, đeo khẩu trang khi gần người khác hoặc bạn bị ốm theo khuyến cáo của ngành y tế.
Để giảm nguy cơ muỗi, bọ chét đốt cần sử dụng thuốc chống côn trùng, che phần da tiếp xúc nhiều nhất bằng quần áo, kiểm tra bọ ve khi ở trong rừng hoặc khu vực có cỏ dài.
Trẻ cần vệ sinh cơ thể, tắm rửa sạch sẽ hàng ngày để phòng tránh bệnh lây truyền qua da, trẻ không được đi chân trần, ăn thực phẩm không hợp vệ sinh để tránh nhiễm ký sinh trùng như giun móc, giun đũa.
Trẻ cần được giáo dục ăn chín, uống nước đun sôi để nguội. Thức ăn đã chế biến phải bảo quản tốt, các vật dụng ăn uống phải sạch sẽ, không dùng lẫn lộn dụng cụ chế biến thức ăn sống và chín. Các biện pháp này giúp ngăn các bệnh lây qua đường tiêu hóa như tả, lỵ, thương hàn.
Theo Trung tâm y tế huyện Diên Khánh, năm học 2023-2024, 50 nhân viên y tế trường học của 50 trường trên địa bàn huyện đã tham mưu triển khai công tác truyền thông giáo dục sức khỏe bằng hình thức tuyên truyền trong giờ chào cờ, với số lượng mỗi đợt từ 15.000 đến 25.000 học sinh tại các trường học. Các chủ đề tập trung vào phòng chống các dịch bệnh truyền nhiễm, phòng chống ngộ độc thực phẩm, phòng chống tác hại của thuốc lá, dinh dưỡng hợp lý, họat động thể lực nâng cao sức khỏe, phòng chống tác hại của rượu bia, chăm sóc răng miệng, phòng chống các bệnh về mắt…/.
Đăng Dương