Liên kết website








Lĩnh vực Y
Phân tích chi tiêu y tế theo vùng miền
[Đăng ngày: 07/08/2016]
Phân bố ngân sách cho các địa phương vẫn là một vấn đề được quan tâm. Câu hỏi được đặt ra là dựa trên những chỉ số nào để phân bổ nhằm bảo đảm tính công bằng và hỗ trợ sự phát triển của địa phương.
Tiêu chí công bằng vẫn là tiêu chí được quan tâm có tính quốc tế. Tuy nhiên mỗi quốc gia có hệ thống y tế khác nhau và có cách phân bổ khác nhau. Tại Anh quốc, ngân sách hệ thống y tế quốc gia phân bổ về cho các địa phương được kiểm soát và kiểm toán.
Tổ chức Nuffield ( Nuffeld Trust) nghiên cứu chính sách và chăm sóc sức khỏe đưa ra công thức phân bổ ngân sách chăm sóc sức khỏe dựa trên từng cá nhân (person based resource allocation formula) cho thực hành đa khoa (for allocation to general practice). Việc phân bổ nguồn lực cho chăm sóc sức khỏe quan tâm đến tài chính và tính bền vững.
Tác giả nghiên cứu Phạm Hồng Hải – Đại học Thái Nguyên tiến hành nghiên cứu “Phân tích tổng chi tiêu y tế theo vùng miền giai đoạn 1996-2013 tại Việt Nam”.
Mục tiêu của nghiên cứu là phân tích tổng chi phí y tế của từng tỉnh thuộc các vùng địa dư kinh tế xã hội khác nhau để từ đó làm cơ sở tính toán hệ số phân bổ ngân sách y tế trên đầu người dân theo vùng miền. Kết quả của nghiên cứu giúp xây dựng công thức kinh phí ngân sách y tế theo vùng miền.
Nghiên cứu sử dụng 2 tham số là “dân số” và “diện tích” để phân tích chi phí  y tế tại các tỉnh thuộc sáu vùng địa dư kinh tế xã hội là: Đồng bằng sông Hồng; Trung du và miền núi phía Bắc; Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung; Tây Nguyên; Đông Nam Bộ; và Đồng bằng sông Cửu Long. Trong đó, quy ước các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, các tỉnh Bắc trung bộ và duyên hải miền trung và các tỉnh Tây nguyên thuộc miền núi. Các tỉnh đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam bộ thuộc đồng bằng.
Nghiên cứu sử dụng số liệu thứ cấp Thống kê y tế từ 1999 đến 2013. Các chọn mẫu: Lựa chọn tỉnh đại diện của các vùng này là các tỉnh có dân số tương đương khoảng 1 triệu đến 1,2 triệu dân. Đặc thù vùng miền dựa trên diện tích và mật độ dân số với giả thiết cho rằng vùng càng phồn vinh mật độ dân số càng cao.
Tác giả nghiên cứu đã đưa ra một số kết quả mật độ dân số và khu vực miền núi thấp nhất 81 người/km2, mật độ dân số khu vực đồng bằng sông Hồng cao nhất 1354 người/km2 và cao gấp hơn hai lần Đông Nam bộ và Đồng bằng Sông Cửu Long.
Chi phí y tế của các tỉnh đều tăng từng năm, năm sau tăng cao hơn năm trước. Tuy nhiên, cũng có năm chi phí y tế giảm tại Sơn La và Bà Rịa Vũng Tàu, nhưng lại tăng tại Lâm Đồng và các tỉnh khác trong năm 1999 và 2000.
Tác giả nghiên cứu phân tích nguồn lực cho y tế vốn đã hạn hẹp ngày càng trở nên khan hiếm. Các nhà kế hoạch vẫn luôn trăn trở với câu hỏi nguồn lực ngày càng khan hiếm, làm thế nào có thể cung cấp các dịch vụ y tế với chất lượng cao đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của người dân.
Nguồn lực nên được phân bổ như thế nào, ưu tiên tập trung cho các hoạt động điều trị hay cho các hoạt động dự phòng và theo tỷ lệ nào. Đó là những câu hỏi làm đau đầu các nhà lập kế hoạch. Vậy dựa trên cơ sở nào để xác định ưu tiên và để phân bố kinh phí? Kết quả từ phân tích chi phí, kết quả của một quy trình thu thập những thông tin về chi phí cho một chương trình/hoạt động và việc phân tích thông tin một cách có hệ thống sẽ là cơ sở cho việc điều chỉnh kinh phí một cách hợp lý và hiệu quả nhất dựa trên các hoạt động và kết quả của chương trình.
Ngày nay, việc sử dụng kết quả phân tích chi phí ngày càng trở nên quan trọng và cần thiết khi cách tiếp cận lập kế hoạch và quản lý dựa trên bằng chứng đã và đang ngày càng được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực y tế, đặc biệt là sử dụng các bằng chứng cho lập kế hoạch về tài chính.
Kết quả phân tích chi phí sẽ là cơ sở cho việc phân bổ kinh phí cho các chương trình hoặc các hoạt động của chương trình và như vậy người ta có thể hiểu rõ hơn về nguồn lực được sử dụng như thế nào, cho mục đích gì. Không chỉ tạo cơ sở cho phân bổ kinh phí, kết quả phân tích chi phí còn thể hiện ai là người cung cấp nguồn lực hoặc chi trả cho nguồn lực và từ đó có thể hiểu rõ hơn ai chịu gánh nặng chi phí. Như vậy phân tích chi phí sẽ giúp cho các nhà kế hoạch và các nhà quản lý lập kế hoạch hiệu quả hơn và sát thực hơn.
Sự chuyển đổi nền kinh tế Việt Nam từ tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế định hướng thị trường từ sau “Đổi mới” cũng đã dẫn theo những chuyển đổi trong hệ thống tài chính y tế. Tính phân quyền đã và đang ngày càng được đẩy mạnh khiến chính quyền các cấp càng phải tự chủ trong lập kế hoạch, trong phân bố và sử dụng kinh phí tại địa phương mình. Để có thể lập kế hoạch cho các hoạt động y tế sát thực và hiệu quả nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng của người dân. Chính quyền các cấp cần những bằng chứng sát thực và khách quan, đặc biệt là những bằng chứng về tài chính vậy mà những nghiên cứu ứng dụng các nguyên lý kinh tế trong y tế nói chung và về phân tích chi phí nói riêng vẫn còn rất hạn chế cả về số lượng và chất lượng.
Giả thiết báo cáo của tác giả nghiên cứu Phạm Hồng Hải cho rằng những tỉnh có mật độ dân số cao nhất là những tỉnh có sự phát triển cao. Giả thiết của nghiên cứu này cũng cho rằng trên quan điểm công bằng, tỉnh càng kém phát triển, ngân sách y tế càng phải cao. Vấn đề là cao bao nhiêu và dựa trên tiêu chí nào?
Kết quả thảo luận chuyên gia cho rằng tình hình tăng giảm hàng năm tại từng tỉnh phụ thuộc và chính sách tài chính của địa phương. Thảo luận chuyên gia cũng cho rằng tuy xu thế chung phụ thuộc vào tình hình và chính sách tài chính của tỉnh cũng có thể làm cho một tỉnh nào đó nẩy sinh vấn đề tài chính tụt lùi cho chăm sóc sức khỏe.
Tác giả Phạm Hồng Hải đã đưa ra kết luận (1) chi phí y tế cho một tỉnh không chỉ phụ thuộc vào dân số tại tỉnh đó; (2) chi phí này còn phụ thuộc vào tình hình địa dư kinh tế xã hội của địa phương; (3) Trong điều kiện số liệu của thống kê y tế, mật độ dân số được coi là một tham số để tính hệ số cho chi phí y tế.
Về khuyến nghị tác giả nghiên cứu lưu ý: Tuy chính sách vĩ mô quốc gia có tác động làm cho chi phí y tế luôn tăng, song chính sách địa phương cũng có thể làm giảm chi phí y tế địa phương. Do đó, y tế phải coi trọng chính sách địa phương. Mật độ dân số được coi là một tham số để tính hệ số cho chi phí y tế./.
Mai Trang    
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 103

Số lượt truy cập: 9359038
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang