Ngày 20/3/2024, tỉnh Khánh Hòa ghi nhận ca mắc cúm A/H5N1, qua thời gian theo dõi đến ngày 16/4/2024, vượt quá 21 ngày, không ghi nhận trường hợp nào mắc mới ở người, các đối tượng có tiếp xúc với bệnh nhân đều âm tính với vi rút cúm A/H5N1.Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã có thông báo ổ dịch cúm A/H5N1 trên địa bàn tỉnh tạm thời được khống chế.
Theo các chuyên gia bệnh truyền nhiễm, cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính gây ra bởi vi rút Influenza và lây qua đường hô hấp. Bệnh cúm thường gây ra bởi vi rút chủng A và B. Đây là những chủng vi rút rất linh họat, khả năng thay đổi cấu trúc kháng nguyên liên tục mỗi năm, một người có thể mắc cúm nhiều lần trong đời nếu không tiêm vắc xin phòng cúm hàng năm.
Đối với cảm lạnh, đây là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên gây ra bởi nhiều loại vi rút khác nhau. Cảm lạnh thường phổ biến khi thời tiết trở lạnh, môi trường có độ ẩm thấp. Triệu chứng điển hình như viêm họng, mũi và viêm xoang.
Triệu chứng cảm lạnh mức độ nhẹ như chảy mũi nước, ngạt mũi, ho có đờm, sốt nhẹ, cơ thể gai lạnh. Các triệu chứng biểu hiện từ từ, người bệnh mệt mỏi, uể oải 3-4 ngày và sẽ tự khỏi trong vòng 7-10 ngày.
Tương tự như cảm lạnh, bệnh cúm cũng sốt, sổ mũi, đau họng, khó thở, run rẩy, mệt mỏi, cơ thể gai lạnh. Tuy nhiên triệu chứng của cúm thường diễn ra ở mức độ nặng hơn, có hội chứng đau nhức mình mẩy, nhức cơ, đau đầu dài ngày. Ở trẻ nhỏ, bệnh cúm làm trẻ quấy khóc vô cớ, kích thích nhiều, nôn mửa.
Bệnh cúm lây lan chủ yếu qua đường hô hấp do người lành hít phải không khí có chứa vi rút cúm từ người bệnh khi nói chuyện, ho, hắt hơi. Nếu không chăm sóc đúng cách, điều trị kịp thời, cúm có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như viêm phế quản, viêm xoang, viêm phổi, dị dạng thai nhi, đe dọa tính mạng sản phụ.
Những người có nguy cơ cao bị cúm dẫn đến biến chứng nặng là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền, người suy giảm miễn dịch, hen suyễn, đái tháo đường, bệnh tim, béo phì…. Nhìn chung, các triệu chứng do bệnh cúm gây ra thường nghiêm trọng và kéo dài hơn so với bệnh cảm lạnh thông thường, cụ thể như sốt từ 39-40 độ C; mệt mỏi, suy nhược cơ thể kéo dài đến 2-3 tuần; tức ngực, ho dữ dội, liên tục kéo dài trong vài tuần ngay cả khi khỏi bệnh. Biến chứng ở cảm lạnh là tắc nghẽn xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản, còn bệnh cúm gây viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy đa tạng, viêm xoang, viêm phế quản, viêm tai, có thể dẫn đến tử vong.
Các chuyên gia cho biết, biến chứng nguy hiểm nhất mà cúm có thể gây ra cho người bệnh là hội chúng Reye gây sưng phù ở não và gan, thường gặp ở trẻ em từ 2-16 tuổi. Hội chứng Reye rất hiếm gặp nhưng khả năng gây ra những hậu quả nặng nề, đe dọa đến tính mạng người bệnh, tỉ lệ tử vong rất cao. Hội chứng Reye xuất hiện đột ngột, chỉ sau vài ngày phát bệnh khi các dấu hiệu của cúm giảm dần, trẻ đột nhiên mê sảng, nôn mửa, co giật, hôn mê sâu và tử vong.
Cảm lạnh là bệnh đường hô hấp lành tính, phổ biến nhất là Rhinovirus với hơn 100 chủng khác nhau. Hiện không có vắc xin phòng cảm lạnh, bệnh tự khỏi trong vài ngày nếu được chăm sóc tốt.
Để phòng bệnh cảm lạnh, cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với các vật dụng không rõ tình trạng nhiễm khuẩn. Nếu không có xà phòng và nước, có thể sử dụng chất khử trùng tay có chứa cồn hoặc các sản phẩm nước rửa tay khô. Vi rút có thể tồn tại trên bề mặt da tay trong nhiều giờ đồng hồ nên việc rửa tay sạch sẽ và thường xuyên có thể phòng ngừa cảm lạnh rất hiệu quả.
Chúng ta cần hạn chế dùng tay chạm vào các bộ phận chứa dịch tiết của cơ thể như mũi, miệng, mắt khi chưa rửa sạch. Hạn chế tiếp xúc, lại gần với người mắc cảm lạnh vì vi rút có thể lây lan nhanh khi tiếp xúc gần với người bệnh.
Đối với bệnh cúm, biện pháp phòng ngừa hiệu quả là tiêm vắc xin phòng cúm hàng năm. Đây là phương pháp tạo ra hệ miễn dịch chủ động bảo vệ cơ thể người tiêm khỏi sự tấn công của vi rút cúm biến đổi hàng năm.
Để phòng ngừa cúm, cần tránh tiếp xúc gần với người bệnh đang mắc cúm vì vi rút cúm có thể lây lan qua người khỏe mạnh khi hít phải những giọt bắn từ người bệnh khi hắt hơi, ho hoặc nói chuyện.
Cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc sử dụng cồn khử khuẩn, nước rửa tay khô. Tránh chạm tay vào các cơ quan chứa dịch thể như mắt, mũi, miệng.
Chúng ta cần duy trì thói quen sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng lành mạnh, khoa học, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng, uống nhiều nước, bổ sung nhiều thực phẩm bổ dưỡng để cải thiện sức đề kháng vi rút đối với bệnh cúm là giống nhau ở tất cả bệnh nhân. Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Hoa Kỳ khuyến cáo bệnh nhân nghi ngờ mắc cúm nên bắt đầu điều trị theo kinh nghiệm bằng thuốc Oselamivir càng sớm càng tốt, không đợi có kết quả xét nghiệm cúm./.
Nghi Anh