Theo số liệu báo cáo của Sở Y tế TP. Hà Nội, năm 2017 dịch bệnh SXH tăng cao trên địa bàn TP. Hà Nội với số mắc lên tới 37.651 trường hợp, trong đó có 7 trường hợp tử vong. Bệnh nhân phân bố tại 30/30 quận, huyện, thị xã 581/584 xã, phường, thị trấn.
Từ đầu năm đến tháng 3/2018, Hà Nội ghi nhận 59 trường hợp mắc, số mắc giảm so với cùng kỳ của năm 2017 (cùng kỳ ghi nhận 382 trường hợp), các ca mắc rải rác tại các xã, phường, thị trấn, chưa ghi nhận các ổ dịch lớn.
Về Kế hoạch phòng chống sốt xuất huyết trên địa bàn Hà Nội năm 2018, Lãnh đạo Sở Y tế thành phố nhận định Hà Nội là địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư đông, đồng thời theo dự báo thời tiết năm 2018 có diến biến nóng ẩm, mưa nhiều sẽ là điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh sốt xuất huyết phát triển, ý thức được vấn đề đó nên ngay từ cuối năm 2017, Sở Y tế Hà Nội đã tham mưu cho UBND Thành phố ban hành Kế hoạch về công tác phòng chống dịch trên địa bàn năm 2018.
Thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo UBND Thành phố và để sẵn sàng chủ động đáp ứng với diễn biến của dịch bệnh, Ngày 17/3/2018 Ban chỉ đạo PCD Thành phố đã triển khai phát động chiến dịch vệ sinh môi trường chủ động phòng chống sốt xuất huyết và các dịch bệnh mùa hè năm 2018; yêu cầu UBND các quận, huyện, thị xã chỉ đạo các xã, phường, thị trấn ngoài việc xử lý môi trường phòng chống dịch theo chỉ định về mặt dịch tễ còn phải tổ chức vệ sinh môi trường phòng chống dịch bệnh định kỳ 1 tháng 1 lần, đồng thời tuyên truyền sâu rộng đến các hộ gia đình hàng tuần chủ động vệ sinh môi trường tại hộ gia đình để phòng chống dịch bệnh. Sở Y tế đã xây dựng Kế hoạch phòng chống dịch sốt xuất huyết với 3 tình huống và tương ứng với mỗi tình huống sẽ có các hoạt động phòng chống cụ thể:
Tình huống 1: Chưa có dịch trên quy mô xã, phường, thị trấn; Các hoạt động chính gồm:
- Xây dựng và triển khai Kế hoạch phòng, chống dịch sốt xuất huyết các cấp.
- Thành lập mạng lưới cộng tác viên sốt xuất huyết tại tất cả các xã, phường, thị trấn, mỗi cộng tác viên phụ trách không quá 80 hộ gia đình, bao gồm cả các khu vực công cộng. Với xã, phường, thị trấn thuộc khu vực có dịch SXH lưu hành nặng, cộng tác viên kiểm tra hộ gia đình 1 lần/tháng, khu vực lưu hành trung bình 1 lần/2 tháng, khu vực lưu hành thấp 1 lần/3 tháng.
- Tổ chức giám sát chặt chẽ, đồng bộ tình hình bệnh nhân, vi rút nhằm phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh tại cộng đồng và tại các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn. Thu thập mẫu máu 100% các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh SXH xuất hiện đầu tiên tại các xã phường để chẩn đoán xác định ca bệnh và ổ dịch.
- Cơ quan Y tế dự phòng tổ chức giám sát xác định các chỉ số muỗi, bọ gậy, tình trạng dụng cụ chứa nước thường xuyên, định kỳ tại các xã, phường, thị trấn trong từng khu vực dịch tễ về dịch bệnh SXH tại địa phương, nhằm phản ánh sự biến động của quần thể véc tơ của từng khu vực. Khi phát hiện chỉ số côn trùng cao cần triển khai ngay các hoạt động chủ động chống dịch như tuyên truyền, tổ chức các chiến dịch vệ sinh môi trường diệt bọ gậy, chiến dịch phun hóa chất diệt muỗi chủ động phòng dịch.
- Tổ chức các đoàn kiểm tra, giám sát hoạt động thường xuyên, hoạt động chủ động, hướng dẫn công tác giám sát, xử lý dịch và thu dung, cấp cứu điều trị bệnh nhân.
- Tăng cường công tác truyền thông để người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống dịch sốt xuất huyết cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Tình huống 2: Có dịch trên quy mô xã, phường, thị trấn; Các hoạt động chính gồm:
- Thành lập đội xung kích diệt bọ gậy và tổ giám sát phòng chống dịch sốt xuất huyết tại các xã, phường, thị trấn; huy động các ban ngành đoàn thể (quân đội, công an, dân phòng, phụ nữ, giáo viên, sinh viên, học sinh ...) tại các xã phường có ổ dịch quy mô xã, phường, thị trấn để phối hợp với cộng tác viên SXH và cán bộ y tế địa phương thực hiện các hoạt động phòng chống SXH.
- Tăng cường hoạt động của hệ thống giám sát tại các cơ sở y tế bằng cách tăng tần số giám sát trên phần mềm quản lý bệnh truyền nhiễm trực tuyến và hàng ngày điều tra tại cơ sở khám chữa bệnh; tăng cường giám sát tại cộng đồng tại xã phường có dịch và các xã phường lân cận thông qua hoạt động của màng lưới cộng tác viên SXH, các ban ngành đoàn thể và cán bộ y tế địa phương.
- Tổ chức hoạt động diệt bọ gậy: hàng tuần tại xã, phường, thị trấn có dịch, lực lượng là đội xung kích, cộng tác viên SXH, các ban ngành đoàn thể và cộng đồng.
- Tổ chức phun hóa chất chống dịch: Ban chỉ đạo phòng chống dịch chịu trách nhiệm chỉ đạo điều hành hoạt động xử lý dịch. Xử lý trong vòng 48 giờ sau khi xác định ổ dịch quy mô xã phường; xử lý toàn xã phường; lực lượng tham gia hoạt động xử lý dịch gồm: Đội xung kích diệt bọ gậy, cộng tác viên SXH, cộng đồng, các ban ngành đoàn thể, cán bộ y tế địa phương với sự hỗ trợ của đội cơ động tuyến quận huyện, thành phố.
- Thường xuyên cập nhật diễn biến số ca mắc bệnh, tình trạng côn trùng tại xã phường có ổ dịch, xã phường giáp ranh, lân cận, đánh giá rút kinh nghiệm hoạt động giám sát, xử lý ổ dịch để triển khai công tác phòng chống dịch có hiệu quả.
- Tăng cường công tác tuyên truyền phòng chống dịch và tăng cường kiểm tra giám sát, hướng dẫn và đánh giá việc triển khai công tác phòng chống dịch của các địa phương, đơn vị, tại nơi xuất hiện ổ dịch.
- Tổ chức thường trực phòng, chống dịch tại các đơn vị theo quy định.
Tình huống 3: dịch bùng phát, lan rộng ra cộng đồng; Các hoạt động chính gồm:Thực hiện đầy đủ các hoạt động như trong tình huống 2 và
- Tăng tần suất giao ban Ban chỉ đạo phòng chống dịch các cấp: Ban chỉ đạo Thành phố giao ban hàng tuần; Ban chỉ đạo quận, huyện, thị xã và xã, phường, thị trấn giao ban hàng ngày đồng thời thường xuyên kiểm tra đánh giá hoạt động phòng chống dịch của các cấp để kịp thời chấn chỉnh các hoạt động cho phù hợp với tình hình dịch.
- Huy động sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị và kịp thời bổ sung tối đa nguồn lực (con người, kinh phí, trang thiết bị, hóa chất…) cho công tác phòng chống dịch sốt xuất huyết nhằm nhanh chóng kiểm soát tình hình dịch bệnh.
- Các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung tối đa nguồn lực và chuyên môn kỹ thuật để điều trị bệnh nhân nhằm hạn chế tối đa biến chứng và tử vong, sẵn sàng thiết lập các bệnh viện dã chiến khi cần thiết.
- Thường xuyên cập nhật các thông tin, truyền tải các thông điệp, khuyến cáo phòng chống dịch phù hợp nhằm cung cấp thông tin để người dân không hoang mang lo lắng đồng thời phối hợp trong công tác phòng chống dịch sốt xuất huyết.
Nghi Anh