Theo báo cáo của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, tính đến 31/7/2018, toàn tỉnh có 1.295 trường hợp sốt xuất huyết Dengue (SXHD), 01 ca tử vong. So với cùng kỳ số mắc giảm 18%, số tử vong tăng 01 ca. 56 ổ dịch SXHD đều được xử lý. Tỷ lệ mắc/100 ngàn dân: chung toàn tỉnh 103. Huyện có tỷ lệ mắc cao là huyện Diên Khánh 212; Nha Trang 135; Vạn Ninh 95; Khánh Vĩnh 87.

Từ tháng 1 đến tháng 4/2018, số mắc SXHD có xu hướng giảm. Tháng 5- 6/2018 có xu hướng tăng, tăng nhanh hơn vào tháng 7/2018. Mặc dù vậy đường biểu diễn số mắc mới trong 7 tháng năm 2018 đang thấp hơn đường trung bình 5 năm trước. SXHD đang được khống chế.
Đối với giám sát huyết thanh, phân lập vi rút, xét nghiệm Mac Elisa: thực hiện 405 mẫu trong đó có 43 mẫu (+). Tỉ lệ lấy mẫu: 31%, tỉ lệ dương tính: 11 % thấp hơn nhiều so với các năm trước (dao động từ trên 15% - 40%). Số mẫu phân lập vi rút: 71, số mẫu dương 12; tỉ lệ lấy mẫu đạt 5%, tỉ lệ dương 17%, trong đó có 5 mẫu týp D1, 7 mẫu týp D4. Chưa phát hiện týp D2, D3. Các năm trước hiện diện cả 4 tuýp D1, D2, D3, D4.Đối với giám sát véc tơ, mặc dù đã triển khai các hoạt động diệt bọ gậy, phun hóa chất chủ động, các chỉ số véc tơ điều tra vào tháng 7/2018 tại các địa phương luôn cao, cho thấy xử lý véc tơ chưa đạt hiệu quả bền vững.
Kết quả cụ thể, ngày 16/7 chỉ số giám sát côn trùng tại xã Phước Đồng – TP Nha Trang mật độ muỗi (DI) là 0,14; chỉ số nhà có muỗi (HI) là 10,7%; chỉ số nhà có bọ gậy (HIL) là 39,3%; chỉ số BI (số dụng cụ chứa nước có bọ gậy trong 100 nhà điều tra) là 57; ngày 17/7 điều tra tại xã Đại Lãnh - huyện Vạn Ninh cho kết quả DI là 0,5; HI 20%; HIL 15% và BI là 30; ngày 18/7 điều tra giám sát tại xã Ninh Bình - thị xã Ninh Hòa cho kết quả DI 0,24; HI 10,4%; HIL 29,4% và BI là 53.
BS CKII Lê Hồng Quân – Trưởng phòng Nghiệp vụ Y Sở Y tế tỉnh cho biết, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch phòng chống dịch (PCD) bệnh truyền nhiễm ngay từ đầu năm, đây là cơ sở để các địa phương xây dựng kế hoạch PCD.Sở Y tế đã ban hành các văn bản chỉ đạo công tác ngành y tế phối hợp Tỉnh Đoàn triển khai hoạt động vệ sinh môi trường (VSMT)-diệt lăng quăng/bọ gậy (LQBG) phòng chống SXH-Zika trên toàn tỉnh.

Thực tế cho thấy Trung tâm Y tế dự phòng (YTDP) đã tăng cường công tác PCD chủ động đối với SXH và các bệnh tay chân miệng, cúm A, thủy đậu, quai bị, Ebola.Trung tâm YTDP và Trung tâm Y tế các huyện đã kiểm tra, giám sát hỗ trợ hoạt động PCD tại các điểm nóng thuộc TP Nha Trang, huyện Diên Khánh, Vạn Ninh, Cam Lâm, Khánh Vĩnh, Ninh Hòa. Đã chủ động giám sát hỗ trợ và phối hợp triển khai hoạt động xử lý dịch trên diện rộng tại các xã phường. Giám sát hỗ trợ các hoạt động phun hóa chất, diệt LQ-BG.Trung tâm YTDP đã tổ chức Đoàn Kiểm tra công tác tiêm chủng, PCD tại 8/8 huyện vào tháng 5/2018.Sở Y tế và Trung tâm YTDP đã kiểm tra hoạt động phối hợp với Đoàn thanh niên trong phòng chống SXH vào tháng 7/2018.
BS Trần Minh Trung - Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh có kiến nghị đối với phòng chống SXHD và Zika, các cán bộ Trạm Y tế cần chủ động, tích cực, cụ thể hơn trong công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác PCD cũng như huy động sự hỗ trợ kinh phí PCD.Đội YTDP các huyện, thị xã, thành phố cần giám sát, hỗ trợ tuyến xã xây dựng kế hoạch xử lý dịch chi tiết, cụ thể, phối hợp với xã triển khai xử lý dịch, có theo dõi, đánh giá, rút kinh nghiệm, không để ổ dịch kéo dài.Tiếp tục thực hiện Chỉ thị 15 của UBND tỉnh: tiến hành diệt LQBG 1 tuần/lần ở những thôn có nguy cơ cao, 2 tuần lần đối với nơi có số mắc cao và 1 tháng/lần ở những nơi còn lại.Tuyệt đối tuân thủ qui trình diệt LQBG theo hướng dẫn của BYT: phải xử lý LQBG trước khi phun, nơi nào diệt LQBG chưa tốt thì hoãn phun.Ban chỉ đạo PCD địa phương quan tâm trực tiếp kiểm tra, giám sát, chỉ đạo công tác PCD, nhất là các địa phương đang có dịch xảy ra.Các địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền để người dân hiểu đúng việc phun hóa chất không gây ảnh hưởng đến sức khỏe và hợp tác với ngành y tế trong việc phun hóa chất.Thực hiện tốt công tác chuẩn bị trước phun, thông báo cho người dân khu vực phun biết trước thời gian phun để mở cửa nhà.Hàng năm Viện Pasteur Nha Trang đều tổ chức đánh giá kháng hóa chất diệt muỗi và đưa ra nồng độ hóa chất cần pha để hướng dẫn các địa phương để tăng cường hiệu quả diệt muỗi của hóa chất.Các địa phương khi tổ chức chiên dịch diệt bọ gậy cần lập kế hoạch thật chi tiết, phân công người phụ trách, người giám sát và danh sách các hộ gia đình cho từng nhóm diệt bọ gậy để trách bỏ sót hộ gia đình hoặc những hộ gia đình vắng, đóng cửa sẽ được ghi chú và quay lại để kiểm tra và diệt bọ gậy sau.Cần có kế hoạch thực hiện việc thành lập hoặc thuê mướn các đội phun chuyên nghiệp tại các huyện thị.Sở Y tế cấp bổ sung kinh phí PCD khi các địa phương đã sử dụng hết kinh phí được cấp trong năm 2018.
BS Trung đưa ra dự báo trong thời gian đến do môi trường, thời tiết đang thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản và phát triển. Chỉ số côn trùng truyền bệnh cao ở các địa phương được kiểm tra (có nơi chỉ số muỗi DI > 1, bọ gậy BI >50), nguồn lây bệnh, (người bệnh) tăng cao trong tháng 7. Vì vậy rất có thế có Nguy cơ bùng phát SXHD và tăng tỷ lệ tử vong trong thời gian từ nay đến cuối năm 2018, nếu các địa phương không tích cực triển khai các biện pháp phòng dịch và xử lý dịch SXHD triệt để. Dự báo số mắc trong tháng 8-10 tiếp tục cao đạt đỉnh khoảng 500-600 ca/tháng, sau đó giảm dần vào cuối năm. Các huyện thị đang có nguy cơ cao bùng phát dịch: TP Nha Trang, huyện Diên Khánh, Vạn Ninh, Khánh Vĩnh.
Trước nguy cơ dịch SXH có thể bùng phát trong thời gian sắp đến, cũng như dịch bệnh mới nổi như cúm A, Ebola … có thể xâm nhập vào địa phương, để khống chế kịp thời dịch bệnh, cần tăng cường các hoạt động giám sát, xử lý dịch một cách hiệu quả trên toàn tuyến từ tỉnh đến huyện xã và từng hộ gia đình, người dân; Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh đề xuất tiếp tục tập trung một số hoạt động trọng tâm cụ thể như:
1.Phối hợp Đoàn Thanh niên tổ chức Chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt LQBG phòng chống SXH-Zika đợt 2/2018 vào tháng 9.
2.Triển khai hoạt động học sinh Tiểu học và Trung học cơ sở tìm diệt LQBG ngay tại hộ gia đình của học sinh. Ước tính sẽ có trên 140 ngàn học sinh trên toàn tỉnh tham gia diệt LQBG vào tháng 10/2018.
3.Triển khai hiệu quả chiến dịch diệt LQBG phun hóa chất chủ động đợt 2/2018 vào tháng 9. Tập trung vào các địa phương trọng điểm, nguy cơ cao.
4.Tiếp tục tham mưu UBND các huyện triển khai thực hiện tần suất diệt lăng quăng hàng tuần, mỗi hai tuần tại các thôn tổ dân phố trên toàn tỉnh theo Chỉ thị 15/CT-UBND của UBND tỉnh một cách sát với tình hình thực tế bệnh dịch, huy động nguồn lực của địa phương và hiệu quả cao trong công tác phòng chống dịch bệnh SXH.
5.Tăng cường kiểm tra, giám sát hỗ trợ các địa phương có số mắc tăng, phát hiện xử lý kịp thời nhằm chặn đứng, không để dịch kéo dài, lan rộng.
Thanh Tùng