Theo Phương án 2727/PA-BCĐ ứng phó với ngộ độc thực phẩm trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa được ban hành vào tháng 3/2023, có 3 tình huống để ứng phó khi xảy ra ngộ độc thực phẩm (NĐTP).
Tình huống một là vụ NĐTP có số người mắc dưới 30 người/ vụ, không có trường hợp tử vong. Ban chỉ đạo an toàn thực phẩm (ATTP) tuyến huyện sẽ huy động công an hỗ trợ đảm bảo an ninh, trật tự nơi xảy ra vụ NĐTP và nơi cấp cứu, điều trị bệnh nhân bị NĐTP nếu thấy cần thiết.
Chỉ đạo công tác điều tra nguyên nhân, khắc phụ hậu quả do NĐTP gây ra; tạm dừng hoạt động của cơ sở sản xuất, chế biến, cung cấp thực phẩm gây ra ngộ độc cho đến khi có kết quả điều tra nguyên nhân gây ra NĐTP.
Lãnh đạo cấp huyện hằng ngày báo cáo Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban chỉ đạo tỉnh, Sở Y tế (cơ quan thường trực Ban chỉ đạo) diễn biến tình hình NĐTP. Đồng thời sẵn sàng phương án triển khai các hoạt động ứng phó với tình huống số người bị NĐTP tăng cao hơn 30 người hoặc có trường hợp tử vong.
Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Công thương theo chức năng nhiệm vụ, phân cấp chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp cơ quan liên quan ở huyện tiến hành truy xuất nguồn gốc, xử lý thực phẩm gây NĐTP thuộc lĩnh vực quản lý.
Tại cơ sở điều trị, huy động nhân lực cấp cứu, điều trị bệnh nhân NĐTP theo đúng quy trình; chú ý phân loại người bị ngộ độc có triệu chứng nặng, trẻ em và người già để ưu tiên chuyển lên bệnh viện tuyến trên điều trị, hạn chế thấp nhất nguy cơ xảy ra tử vong.
Tại bệnh viện, khi tiếp nhận bệnh nhân có triệu chứng NĐTP phải lấy mẫu xét nghiệm, lưu mẫu bệnh phẩm; phối hợp cung cấp mẫu bệnh phẩm, kết quả xét nghiệm mẫu bệnh phẩm và các thông tin có liên quan cho đoàn điều tra NĐTP.
Đối với công tác điều tra NĐTP, truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây NĐTP; tùy tình hình có thể lập 1 hoặc 2 đoàn kiểm tra, điều tra NĐTP của cấp huyện, có thể đề xuất thành viên Sở, ngành liên quan cử đại diện phối hợp nếu cần; tiến hành điều tra NĐTP; đảm bảo đầy đủ các bước theo quy định tại Quyết định số 39/2006/QĐ-BYT ngày 13/12/2006 của Bộ Y tế về “Quy chế điều tra NĐTP”.
Tại huyện, Phòng Y tế là đơn vị chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra, điều tra cơ sở thực phẩm là nguyên nhân gây NĐTP hoặc nghi ngờ gây NĐTP (cơ sở được khai báo từ người bị NĐTP); tham mưu xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về ATTP nếu có.
Trung tâm Y tế huyện chủ trì điều tra cá thể bị NĐTP, điều tra bữa ăn, nguyên nhân, thức ăn, lấy mẫu thực phẩm, mẫu bệnh phẩm gửi kiểm nghiệm tìm nguyên nhân gây NĐTP; xử lý vệ sinh môi trường, tổng hợp, báo cáo vụ NĐTP theo quy định.
Trường hợp cần thiết, đoàn điều tra cấp huyện đề nghị Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm hỗ trợ công tác chỉ định chỉ tiêu xét nghiệm, gửi mẫu kiểm nghiệm tới các Viện khu vực chuyên ngành để xét nghiệm.
Đối với công tác truy xuất nguồn gốc gây NĐTP, trường hợp cơ sở cung cấp nguyên liệu, thực phẩm liên quan đến vụ NĐTP thuộc thẩm quyền quản lý của UBND cấp xã và UBND huyện; cơ sở thực phẩm thuộc trách nhiệm quản lý ngành nào thì phòng chuyên môn của UBND huyện chủ trì, phối hợp cơ quan chức năng của địa phương triển khai kiểm tra cơ sở theo phân công, phân cấp; truy xuất nguồn gốc, xử lý thực phẩm gây ngộ độc; xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về ATTP; đăng tải trên thông tin đại chúng để cộng đồng biết cảnh giác.
Trường hợp cơ sở cung cấp nguyên liệu, thực phẩm liên quan đến vụ NĐTP thuộc thẩm quyền quản lý của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh; cơ sở thực phẩm thuộc trách nhiệm quản lý ngành nào thì Sở chuyên ngành đó thực hiện chủ trì để truy xuất nguồn gốc, xử lý thực phẩm gây ngộ độc, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về ATTP.
Nếu vụ NĐTP xảy ra có dấu hiệu phạm tội thì sớm bàn giao hồ sơ cho cơ quan công an tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành.
Tỉnh sẽ chỉ đạo cơ quan báo chí truyền thông ATTP phòng chống NĐTP để người dân hiểu, biết bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình. Cơ quan báo chí kịp thời đưa thông tin được Ban chỉ đạo cung cấp để ổn định, không gây hoang mang dư luận xã hội.
Sở Thông tin và Truyền thông thường xuyên theo dõi các thông tin trang mạng xã hội, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp đưa tin không đúng sự thật về vụ NĐTP gây xã hội hoang mang.
Đối với tình huống hai có số người mắc từ 30 người trở lên/ vụ hoặc có trường hợp tử vong. Ngoài những nội dung như tình huống một, cần họp Ban chỉ đạo để phân tích, đánh giá tình hình NĐTP, đưa ra các giải pháp khắc phục; ngành y tế huy động chính quyền nhanh chóng phối hợp xử lý, điều tra nguyên nhân vụ NĐTP.
Các Sở: Y tế, Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Công thương phối hợp cơ quan liên quan, địa phương tiến hành truy xuất nguồn gốc và xử lý thực phẩm gây ngộ độc thuộc lĩnh vực quản lý.
Các cơ sở điều trị phân loại người bị triệu chứng nặng, trẻ em, người già ưu tiên điều trị bệnh viện tuyến trên, hạn chế thấp nhất nguy cơ tử vong.
Nếu người bị NĐTP cùng lúc, quá lớn phải tham lưu thành lập bệnh viện dã chiến cấp cứu, điều trị; huy động đội cấp cứu cơ động đến điều trị bệnh nhân tại chỗ, lưu giữ mẫu bệnh phẩm để phục vụ điều tra nguyên nhân gây NĐTP.
Sở Ytế cử tổ điều tra, xử lý NĐTP gồm Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Trung tâm Kiểm nghiệm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật trực tiếp đến địa phương hỗ trợ điều tra, lấy mẫu, xử lý NĐTP. Đối với ca tử vong, Trung tâm Pháp Y phối hợp công an tiến hành điều tra giám định độc chất, mô bệnh học, xét nghiệm vi sinh xác định nguyên nhân tử vong./.
Đăng Dương