Những năm gần đây, bên cạnh các sản phẩm thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi (thuốc lào) đang được quản lý theo quy định của Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá, trên thị trường đã và đang xuất hiện các sản phẩm mới, phổ biến nhất là thuốc lá điện tử (Electronic Nicotine Delivery - ENDs). Hiện nay sản phẩm này chưa được phép nhập khẩu, kinh doanh và lưu hành hợp pháp tại Việt Nam.
Nhiều người hút thuốc lá điện tử vì nghĩ rằng nó không gây hại như thuốc lá truyền thống. Thậm chí, có người cho rằng dùng thuốc lá điện tử nhằm mục đích cai thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên quan niệm này hoàn toàn không đúng
Theo Bộ Y tế, thuốc lá điện tử là những sản phẩm mới xuất hiện trong khoảng 10 năm trở lại đây. Thuốc lá điện tử rất đa dạng về kích thước, hình dạng, màu sắc. Tuy nhiên, về cơ bản, các loại thuốc lá điện tử đều giống nhau về cấu trúc, bao gồm có pin, bộ đốt và một buồng để chứa dịch lỏng.
Các bạn trẻ nhầm tưởng rằng việc sử dụng thuốc lá điện tử sẽ giảm bớt ảnh hưởng tới sức khỏe so với thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã cho thấy việc sử dụng thuốc lá điện tử ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe.
Dù thuốc lá điện tử mới ra đời khoảng 10 năm trở lại đây nhưng rất nhiều nghiên cứu cho thấy những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt là hô hấp và tim mạch. Vì vậy, việc dùng thuốc lá điện tử để cai nghiện thuốc lá truyền thống là sai lầm.
Hiện nay, thuốc lá điện tử được lưu hành rộng rãi ở nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ. Có khá nhiều thành phần trong thuốc lá điện tử và có thể gây hại cho sức khỏe, có thể kể đến như sau:
- Nicotine: Đây là chất gây nghiện phổ biến trong các loại thuốc lá thông thường. Theo Liên minh Kiểm soát thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA) đa phần thuốc lá điện tử có chứa Nicotine - chất gây nghiện cao, là nguyên nhân gây các bệnh tim mạch, hô hấp, tiêu hóa, và ung thư. Sử dụng nicotine quá liều gây ngộ độc. Nghiện nicotine là một trong những nguyên nhân gây các bệnh tim mạch, đột quỵ
Nicotine trong thuốc lá điện tử gây hại cho sự phát triển não bộ ở trẻ em vì não bộ của trẻ đang trong giai đoạn phát triển, Nicotine cũng ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của bà mẹ và thai nhi trong thai kì, gây ra sinh non và thai chết lưu.
Nicotin ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thanh thiếu niên như: làm suy yếu sự trưởng thành não bộ của thanh thiếu niên với những hậu quả ngắn hạn và hậu quảlâu dài nghiêm trọng đó là nghiện, rối loạn nhận thức và cảm xúc, giảm khả năng học tập và rối loạn tâm thần. Những thay đổi do nicotine gây ra trong hệ thần kinh khiến người dùng ở nhóm tuổi này dễ bị nghiện nicotine hơn và vì thế ảnh hưởng đến sức khỏe sẽ đến sớm và trầm trọng hơn trong tương lai
Hút thuốc lá điện tử trong thời gian dài thì ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe càng nghiêm trọng. Dù là người hút trực tiếp hay người ngửi khói thuốc thụ động đều có thể bị ảnh hưởng đến sức khỏe.
Một rủi ro khác khi sử dụng thuốc lá điện tử đó là sản phẩm này có thể gây ra thương tích ngoài ý muốn. Thuốc lá điện tử có chứa pin. Khi pin bị lỗi có thể gây cháy nổ và có nguy cơ gây thương tích nghiêm trọng. Trên thực tế, đã có những vụ cháy nổ xảy ra khi người dùng đang sạc pin thuốc lá điện tử.
Bên cạnh đó, việc phơi nhiễm nicotin cấp tính rất nguy hiểm. Khi không may bị văng dịch lỏng của thuốc lá điện tử vào da, vào mắt hoặc nuốt phải dịch lỏng này, có thể gây ra ngộ độc.
Thuốc lá điện tử sử dụng nhiều hương liệu, hóa chất không phải là từ nguyên liệu lá thuốc lá điếu thông thường. Nguyên liệu phối trộn nhiều loại thành phần khác nhau nên có thể bị lợi dụng để sử dụng ma túy thông qua việc phối trộn. Tại Việt Nam, tình trạng tội phạm ma túy trộn các loại may túy vào các sản phẩm thuốc lá điện tử và hướng vào đối tượng học sinh, sinh viên và giới trẻ đang rất phức tạp và một số vụ việc đã được điều tra, phát hiện.
Như vậy, thuốc lá điện tử cũng có thể gây ra những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng và không hề an toàn như nhiều bạn trẻ vẫn lầm tưởng. Chính vì thế, mỗi người cần hiểu rõ về tác hại của sản phẩm này đối với bản thân và những người xung quanh để giảm bớt tỷ lệ hút thuốc lá trong cộng đồng.
Các hóa chất sinh ra từ quá trình tạo khói và đốt cháy chất tạo mùi có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đối với cơ quan hô hấp và tim mạch. Những ảnh hưởng lâu dài có thể gây độc tế bào và nguy cơ phát triển ung thư.
Để hạn chế việc hút thuốc lá truyền thống hay thuốc lá điện tử thực sự không hề đơn giản, kể cả với các quốc gia phát triển. Với thanh thiếu niên, vai trò của nhà trường và gia đình là rất quan trọng để giúp trẻ không hút thuốc, kể cả thuốc lá điện tử. Việc trang bị các kiến thức để các bạn trẻ hiểu về tác hại trực tiếp và gián tiếp của thuốc lá đối với cá nhân, gia đình và xã hội sẽ giúp giảm bớt tỷ lệ hút thuốc nói chung.
Hồng Sơn