Trong 6 tháng đầu năm 2023, toàn tỉnh Khánh Hòa ghi nhận 326 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng (TCM); 01 trường hợp tử vong tại huyện Vạn Ninh, chủng xác định là EV71.
Nếu so với cùng kỳ năm 2022, số mắc giảm 109 ca; tuy nhiên năm nay có nhiều trường hợp mắc bệnh TCM nặng hơn, đặc biệt là chủng Entero virus 71 (EV71).
tăng dần từ tháng 5, tháng 6. TP. Nha Trang ghi nhận 143 trường hợp, huyện Vạn Ninh 79 trường hợp, huyện Diên Khánh 38 trường hợp, TX. Ninh Hòa 30 trường hợp, TP. Cam Ranh 16 trường hợp, huyện Cam Lâm 15 trường hợp, huyện Khánh Sơn 4 trường hợp và huyện Khánh Vĩnh 01 trường hợp TCM. Gần 80% là trẻ mắc bệnh ở độ tuổi từ 0-36 tháng; 95% trẻ mắc bệnh từ 5 tuổi trở xuống. Ngày 25/6/2023, tỉnh ghi nhận 01 trường hợp tử vong do TCM tại huyện Vạn Ninh.Tác nhân gây bệnh là EV71.
Tay chân miệng (TCM) là bệnh truyền nhiễm do nhiều loại virus gây nên, đa phần trẻ mắc TCM có diễn biến nhẹ, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể có nhiều biến chứng nguy hiểm như: sốc, viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp, thậm chí dẫn đến tử vong.
Bệnh TCM lây qua đường tiêu hóa, qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh (bắt tay, ôm, hôn), tiếp xúc với đồ chơi, quần áo, đồ dùng sinh hoạt, bề mặt có chứa virus. Bệnh có khả năng lây lan nhanh, đặc biệt ở môi trường tập thể như mẫu giáo, trường học.
Giai đoạn khởi phát của tay chân miệng, trẻ có dấu hiệu đau họng, sốt nhẹ, quấy khóc, biếng ăn, tiêu chảy….Giai đoạn toàn phát, trẻ sẽ có triệu chứng viêm loét miệng, sốt (37,5-38 độ C), phát ban dưới dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, khủyu tay, mông.
Hầu hết trẻ bị TCM hồi phục dần sau 7-10 ngày. Tuy nhiên cũng có một tỉ lệ gặp các biến chứng nguy hiểm tới tính mạng như viêm não, viêm cơ tim, phù phổi cấp… thậm chí dẫn đến tử vong.
Theo BS.CKII Tôn Thất Toàn, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, trong trường hợp trẻ có 1 trong 3 triệu chứng như: sốt cao không đáp ứng với điều trị (sốt trên 38,5 độ kéo dài hơn 48 giờ và không đáp ứng với thuốc hạ nhiệt); Trẻ giật mình; Trẻ quấy khóc dai dẳng, kéo dài thì cha mẹ không nên chủ quan tự theo dõi tại nhà mà cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc.
Bệnh TCM có thể do nhiều loại virus gây ra và không có thuốc điều trị đặc hiệu. Tổn thương ở niêm mạc miệng gây đau khiến trẻ kém ăn có thể dẫn đến hạ đường máu. Cha mẹ cần khắc phục bằng cách:
- Dùng các thuốc giảm đau, sát trùng niêm mạc miệng như nước muối 0,9%
- Cho trẻ ăn thức ăn lỏng như cháo loãng, sữa…
- Vệ sinh da tránh bội nhiễm vi khuẩn như: Tắm cho trẻ bằng các loại nước tắm có tính sát trùng nhẹ như: nước lá chè xanh, lá chân vịt…
- Dùng dung dịch Betadin bôi các tổn thường ngoài da sau khi tắm.
- Nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày cả trẻ em và người lớn, đặc biệt trước khi bế ẵm trẻ, trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hay cho trẻ ăn và sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã cho trẻ.
- Nên ăn chín, uống chín, vật dụng ăn uống được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng.
- Không mớm thức ăn cho trẻ.
- Không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi, dùng chung khăn tay, vật dụng ăn uống và đồ chơi khi chưa được khử trùng.
- Thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, mặt bàn, ghế, sàn nhà, tay vịn cầu thang…bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
- Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh.
Để phòng ngừa bệnh TCM, BS. Tôn Thất Toàn- Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, mỗi lần trẻ nhiễm bệnh chỉ tạo ra kháng thể với một loại virus nhất định. Trẻ có thể mắc TCM trở lại nếu bị nhiễm virus khác thuộc nhóm Enterovirrus. Do vậy cần phòng bệnh trong cộng đồng là biện pháp tốt bảo vệ trẻ khỏi TCM.
Hữu Lai