PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm HIV) là một trong những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HIV khi được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, thời gian gần đây tại Khánh Hòa xuất hiện tình trạng một số người tự tìm mua và sử dụng PrEP tại nhà mà chưa qua tư vấn, thăm khám của cơ sở y tế. Các chuyên gia cảnh báo, việc này tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể ảnh hưởng đến hiệu quả phòng ngừa.
Theo các chuyên gia, trước khi bắt đầu sử dụng PrEP, người dân cần được xét nghiệm HIV để xác định tình trạng nhiễm. Đây là bước bắt buộc nhằm đảm bảo người dùng chưa nhiễm HIV tại thời điểm khởi đầu. Trường hợp đã nhiễm HIV nhưng không được phát hiện, việc sử dụng PrEP không đúng mục đích có thể làm chậm chẩn đoán, ảnh hưởng đến quá trình điều trị về sau.
Bên cạnh đó, người sử dụng còn cần được kiểm tra các chỉ số sức khỏe liên quan như chức năng gan, thận và được bác sĩ đánh giá mức độ phù hợp. Đây là những yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo việc dùng thuốc an toàn, hạn chế tác dụng không mong muốn. Việc tự ý sử dụng tại nhà không thể thay thế các bước kiểm tra cần thiết này.
Hình ảnh bác sĩ thăm khám khách hàng điều trị PrEP
PrEP không phải là loại thuốc có thể sử dụng tùy ý hoặc chỉ dùng khi “cảm thấy cần”. Tùy từng đối tượng, bác sĩ sẽ hướng dẫn cách dùng cụ thể như uống hằng ngày hoặc theo tình huống. Nếu sử dụng không đúng liều lượng, không đều đặn hoặc sai cách, hiệu quả phòng ngừa HIV sẽ giảm đáng kể. Ngoài ra, trong suốt quá trình sử dụng, người dùng cần tái khám định kỳ để được xét nghiệm HIV và theo dõi sức khỏe, từ đó kịp thời điều chỉnh khi cần thiết.
Một số trường hợp lựa chọn tự mua thuốc do lo ngại về sự riêng tư khi đến cơ sở y tế. Tuy nhiên, hiện nay các dịch vụ PrEP tại các đơn vị y tế đều được tổ chức theo hướng thân thiện, bảo mật thông tin cá nhân và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ. Người sử dụng có thể yên tâm khi đến tư vấn và điều trị mà không lo bị tiết lộ thông tin.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo, khi có nhu cầu sử dụng PrEP, người dân nên đến các cơ sở y tế để được tư vấn, xét nghiệm và hướng dẫn cụ thể. Nhân viên y tế sẽ hỗ trợ xây dựng kế hoạch sử dụng phù hợp với tình trạng và nhu cầu của từng cá nhân, đồng thời theo dõi trong suốt quá trình sử dụng nhằm đảm bảo hiệu quả và an toàn.
Việc chủ động phòng ngừa HIV là cần thiết, song cần được thực hiện đúng quy trình và có sự đồng hành của cán bộ y tế. Không tự ý sử dụng PrEP khi chưa có chỉ định chuyên môn là nguyên tắc quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân và nâng cao hiệu quả phòng, chống HIV trong cộng đồng.
BS. Nguyễn Quốc Huy