Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Khánh Hòa, tính đến ngày 31/3/2020, tỉnh Khánh Hòa có lũy tích số trường hợp nhiễm HIV được phát hiện là 2.399 trường hợp. Lũy tích số người nhiễm HIV/AIDS đã tử vong đến 31/3/2020 là 1.224; 1.175 trường hợp đang còn sống và được quản lý tại các địa phương, trong đó có 934 bệnh nhân đang được điều trị thuốc kháng vi rút HIV (ARV). Tỷ lệ người nhiễm HIV trong tỉnh chiếm 0,18% dân số (2.399 ca HIV/AIDS so với dân số 1.273.598).

Toàn tỉnh có 8/9 huyện/thị/thành phố (chiếm 88,9%) với 120/140 xã, phường có người nhiễm HIV/ AIDS (chiếm 85,7%). Riêng huyện đảo Trường Sa chưa phát hiện trường hợp nào nhiễm HIV/AIDS. 

Đánh giá chung về xu hướng dịch HIV/AIDS tại Khánh Hòa, theo kết quả giám sát trọng điểm qua các năm cho thấy dịch HIV tại tỉnh Khánh Hòa vẫn còn trong giai đoạn tập trung, so với những năm trước năm 2005 dịch có xu hướng chững lại nhưng còn nhiều thách thức như người nghiện chích ma túy mới phát hiện tăng, mua bán dâm khá phức tạp, nhóm đối tượng tình dục đồng giới nam (MSM) khó tiếp cận và có nhiều hành vi nguy cơ kép dễ lây nhiễm HIV, một bộ phận dân cư nhất là nhóm lao động di biến động, người dân vùng xa, miền núi còn thiếu kiến thức liên quan HIV và có hành vi không an toàn trong dự phòng lây nhiễm HIV... và còn nhiều yếu tố nguy cơ làm bùng phát dịch nếu các biện pháp can thiệp không đồng bộ và kém hiệu quả. 

Theo BS. Tôn Thất Toàn- Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Khánh Hòa, công tác thông tin Công tác thông tin giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi dự phòng lây nhiễm HIV vẫn luôn được xem là nhiệm vụ then chốt. Các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, địa phương tập trung chỉ đạo, phối hợp đa ngành triển khai rộng khắp trong toàn tỉnh. Công tác được triển khai thực hiện đa dạng, phong phú về nội dung và hình thức với nhiều mô hình phù hợp, hiệu quả, tiết kiệm chi phí, qua đó đã nâng cao được hiểu biết, hỗ trợ duy trì các hành vi an toàn phòng lây nhiễm HIV của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp  nhân dân; vai trò, tác dụng to lớn của công tác phối hợp liên ngành tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và ý thức trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, các đoàn thể xã hội và của mọi người dân đối với nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ đạo và tham gia phòng, chống HIV/AIDS.

Một số mô hình thông tin giáo dục và truyền thông thay đổi hành vi dự phòng lây nhiễm HIV đã được triển khai.

Cụ thể, trong thời gian qua, mô hình phối hợp về hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông thay đổi hành vi. Mô hình này đã được triển khai trên diện rộng, với sự tham gia của các cấp ủy, chính quyền, các Sở, ban ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội và của đông đảo quần chúng nhân dân. Hàng năm, các cơ quan, đơn vị đều phối hợp tổ chức tốt các chiến dịch truyền thông, tuyên truyền về Luật  phòng, chống HIV/AIDS, các văn bản liên quan HIV/AIDS và ngày Thế giới phòng, chống AIDS (1/12). Các nội dung về phòng, chống HIV/AIDS luôn được phổ biến, quán triệt, tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên các tờ rơi, pa nô, trong các cuộc tọa đàm, được lồng ghép vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trên đài truyền thanh tại 137 xã, phường. 
Mô hình phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo, tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, sân khấu hóa cũng là mô hình phổ biến nhất và có tác dụng to lớn trong việc nâng cao hiểu biết về công tác phòng, chống HIV/AIDS. Mô hình này bảo đảm thực hiện tốt mục đích, yêu cầu đặt ra, huy động được bộ phận chủ chốt lãnh đạo trong hệ thống chính trị tham gia phòng, chống HIV/AIDS; kết quả về nhận thức thay đổi hành vi có hiệu quả cao và bền vững.

Hàng năm, nhờ phối hợp giữa các Sở, ban, ngành, đoàn thể, đơn vị, địa phương, doanh nghiệp, các tổ chức từ thiện, tôn giáo... tổ chức được hàng trăm lớp tập huấn, hội thảo, tọa đàm, nói chuyện chuyên đề đặc biệt chú trọng truyền thông ở vùng sâu, vùng xa, vùng biển đảo và vùng các dân tộc ít người; tập trung giáo dục cho thanh, thiếu niên, nhóm phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ... nên hầu hết người dân và cán bộ từ tỉnh đến cơ sở được nâng cao hiểu biết, nhận thức đúng đắn, giúp các nhóm đối tượng thay đổi hành vi có hại, duy trì hành vi an toàn trong phòng, chống HIV/AIDS. Nhờ vậy, đã tạo ra sự thống nhất cao trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện, từ đó, từng bước tạo được sự đồng thuận trong xã hội để thực hiện các biện pháp can thiệp giảm tác hại, giảm kỳ thị và phân biệt đối xử, hiểu biết về lợi ích của việc tư vấn xét nghiệm sớm HIV, chăm sóc và điều trị HIV/AIDS kịp thời, tham gia tích cực vào điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc Methadone... Đặc biệt là vai trò của các cấp ủy đảng được tăng cường đã làm cho công tác phòng, chống HIV/AIDS đạt được nhiều kết quả và tiến bộ rõ rệt.
Hồng Hoa