Theo BS CKII Lê Hồng Quân – Trưởng phòng Nghiệp vụ Y Sở Y tế tỉnh, kết quả hoạt động phối hợp giữa Sở Y tế và Tỉnh Đoàn thanh niên về phòng, chống sốt xuất huyết (SXH) và Zika trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa 7 tháng năm 2018 có 8/8 huyện thị đã thành lập các đội thanh niên tình nguyện xung kích phòng chống dịch (PCD), tổng số đội 138, mỗi đội từ 14-21 đoàn viên thanh niên (Tại Thị trấn Tô hạp, huyện Khánh Sơn: Có 02 đội thanh niên xung kích). Tại các xã, thị trấn thành lập các tổ thanh niên xung kích diệt lăng quăng/bọ gậy (LQBG). Tại huyện Cam Lâm ngoài các đội Thanh niên tình nguyện xung kích, tại các xã còn thành lập các tổ xung kích, mỗi tổ từ 3 đến 5 Đoàn viên. Kết quả kiểm tra giám sát hoạt động: 8/8 huyện thị có đầy đủ các quyết định thành lập và danh sách của từng Đội, Huyện Đoàn và Y tế đều nắm danh sách cụ thể.
BS Quân nhận xét, hầu hết các xã đều xây dựng kế hoạch phối hợp hoạt động trong tháng 3 hoặc tháng 4/2018. Có 3 huyện thị đến tháng 5/2018 mới ban hành kế hoạch phối hợp (Huyện Khánh Vĩnh, TP Nha Trang, Diên Khánh). Tại cấp xã, kết quả kiểm tra 8 xã ở 8 huyện thị, có 02 xã (Trạm Y tế Sơn Trung, huyện Khánh Sơn; Trạm Y tế xã Ninh Bình, thị xã Ninh Hòa), công tác phối hợp với xã Đoàn rất tốt, có kế hoạch phối hợp giữa trạm y tế (TYT) và xã Đoàn, thực hiện hiệu quả. Tại các xã được kiểm tra còn lại không ban hành kế hoạch phối hợp cấp xã, dẫn đến hiệu quả chưa cao.
Về khó khăn tồn tại, BS Quân chia sẻ, hiện nay mới có lực lượng nòng cốt, cán bộ làm công tác đoàn tham gia hoạt động là chính. Huy động đoàn viên tham gia xử lý dịch SXH tại các khu vực có dịch/có nguy cơ còn gặp nhiều khó khăn như đoàn viên đi làm, khó mời đoàn viên tham gia vào ngày thường, thời gian phối hợp triển khai còn chậm, khó sắp xếp thời gian giữa Trạm y tế và xã đoàn. Đoàn viên chưa có kỹ năng tìm diệt LQBG tốt, còn ngại khi vào hộ gia đình. Có đoàn viên còn làm qua loa, đại khái. Thiếu sự giám sát hỗ trợ hoạt động bởi trung tâm Y tế hoặc TYT. Cụ thể tại Nha Trang chỉ có 4 phường trọng điểm có CBYT tham gia giám sát. Các xã phường còn lại tự triển khai và đoàn thanh niên thực hiện là chủ yếu. Đại đa số chưa lồng ghép hoạt động tuyên truyền cho thiếu nhi vào hoạt động sinh hoạt hè ở địa phương. Kinh phí hỗ trợ hoạt động còn thấp, chưa bao phủ hết. Thiếu tài liệu truyền thông cung cấp cho ĐVTN.
BS Lê Hồng Quân có kiến nghị trong những năm tiếp theo cần tăng kinh phí cho hoạt động phối hợp để hoạt động được bao được phủ rộng. Tiếp tục tập huấn cung cấp kiến thức phòng chống dịch, kỹ năng truyền thông cho đoàn viên thanh niên (ĐVTN). Cung cấp tài liệu truyền thông cho ĐVTN.Các Trung tâm Y tế huyện cần phối hợp với huyện Đoàn chỉ đạo, triển khai và giám sát chiến dịch diệt LQBG đợt II năm 2018 (vào tháng 9). Chú trọng đến chất lượng và hiệu quả của chiến dịch. Tăng cường giám sát, hỗ trợ kịp thời cho trạm y tế (TYT) trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động phối hợp và kế hoạch tổ chức chiến dịch diệt LQBG chi tiết, cụ thể để đạt hiệu quả cao. Ngành y tế đóng vai trò chính và chủ động trong công tác phối hợp, xây dựng kế hoạch hoạt động phối hợp. Cần đánh giá sau khi tổ chức chiến dịch diệt LQBG, để rút kinh nghiệm cho các chiến dịch sau. Đặc biệt các Trạm Y tế cần chủ động làm đầu mối, phối hợp với Đoàn cấp xã xây dựng kế hoạch thực hiện chiến dịch diệt LQBG một cách chi tiết cụ thể. Cử cán bộ y tế (CBYT) hỗ trợ chuyên môn cho các nhóm đoàn viên tham gia, ưu tiên cán bộ y tế là ĐVTN tham gia vào đội xung kích Thanh niên tình nguyện phòng chống dịch. Tổ chức đánh giá rút kinh nghiệm sau khi thực hiện chiến dịch phối hợp với Đoàn cấp xã.
Về phía Tỉnh Đoàn cần tăng cường chỉ đạo khối Đoàn trường các trường Đại học, Trung học chuyên nghiệp đóng trên địa bàn tỉnh, tuyên truyền cho đoàn viên sinh viên phòng chống SXH/Zika và tổ chức diệt LQBG tại khu vực trường, xung quanh trường, nơi có sinh viên cư trú ở trọ, đồng thời báo cáo hoạt động về Trung tâm Y tế dự phòng, Tỉnh đoàn, để tổng hợp báo cáo. Tổ chức Đoàn các cấp tăng cường chỉ đạo, phát huy năng lực phối hợp với Y tế, huy động ĐVTN tham gia các hoạt động phối hợp đầy đủ, nhiệt tình. Lồng ghép tuyền truyền vào các hoạt động sẵn có của tổ chức đoàn.Các cơ sở Đoàn cần có báo cáo hoạt động theo hệ thống tổ chức Đoàn để cùng với y tế chủ động theo dõi, đôn đốc thực hiện và hỗ trợ kip thời khi gặp vướng mắc.Tiếp tục xây dựng lực lượng đoàn viên thanh niên xung kích tình nguyện tham gia PCD một cách lâu dài và liên tục cho các thế hệ đoàn viên tiếp theo. Huy động và tuyên truyền cho toàn bộ mạng lưới đoàn viên thanh niên. Nhân rộng thêm các đội xung kích thanh niên tình nguyện PCD đến thôn tổ dân phố.
Đối với các Chi Đoàn cấp xã cần chủ động phối hợp với Trạm Y tế tổ chức các buổi truyền thông trực tiếp bằng cách lồng ghép vào các buổi sinh hoạt của xã đoàn để cung cấp kiến thức và kỹ năng cho ĐVTN tại địa phương. Phân công đoàn viên phụ trách và chịu trách nhiệm theo khu vực tương ứng với nơi cư trú của đoàn viên (theo xóm, theo nhóm dân cư, theo thôn). Thôn nào có nguy cơ cần xử lý LQBG, huy động lực lượng thanh niên tại chỗ của thôn đó trước. Huy động đoàn viên tham gia hoạt động. Lồng ghép hoạt động tìm diệt LQBG và vệ sinh môi trường vào các hoạt động sẵn của Đoàn cơ sở. Phối hợp với Trạm Y tế thực hiện giám sát hoạt động, đánh giá hiệu quả thực hiện và rút kinh nghiệm cho đợt sau.
Hữu Lai