Ngày 27/5/2024, Bộ Y tế đã có Công văn số 2867/BYT-MT chỉ đạo các tỉnh, thành phố tổ chức các họat động hưởng ứng ngày Quốc tế đa dạng sinh học, Ngày Môi trường thế giới và Tháng hành động vì môi trường năm 2024.
Theo đó, Ngày Môi trường thế giới 5/6/2024 được Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) phát động với chủ đề “Phục hồi đất, chống hạn hán và sa mạc hóa”, kêu gọi các quốc gia trên toàn cầu cùng chung tay hướng tới những mục tiêu phục hồi đất đai, chống sa mạc hóa và khả năng chống hạn, làm chậm quá trình biến đổi khí hậu, bảo vệ tự nhiên, tăng cường sinh kế và an ninh lương thực cho hàng tỉ người trên thế giới.
Theo Liên Hợp Quốc, hiện có tới 40% diện tích đất đai trên hành tinh bị suy thoái, ảnh hưởng trực tiếp đến một nửa dân số thế giới, đe dọa khoảng một nửa GDP toàn cầu (44 nghìn tỉ USD). Nếu không có hành động khẩn cấp, hạn hán có thể ảnh hưởng đến hơn 3/4 dân số thế giới vào năm 2050.
Phục hồi đất là một trong những mục tiêu chính trong thập kỉ phục hồi hệ sinh thái của Liên Hợp Quốc (2021-2030) nhằm đạt được mục tiêu phát triển bền vững.
Để hưởng ứng lời kêu gọi, Bộ Tài nguyên và Môi trường kêu gọi tất cả các ngành, các cấp, các đơn vị tiếp tục triển khai Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; Nghi quyết số 24 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường theo Kết luận số 56-KL/TW ngày 23/8/2029 của Bộ Chính trị; các Quyết định số 419/QĐ-TTg ngày 5/4/2017 của Thủ tướng Chính phủ về giảm phát thải khí nhà kính thông qua hạn chế mất và suy thoái rừng, quản lý bền vững tài nguyên rừng; Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 13/4/2022 phê duyệt Chiến lược Bảo vệ Môi trường quốc gia đến 2030, tầm nhìn đến 2050; triển khai Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 1/4/2024 về tăng cường thực hiện các biện pháp phòng, chống nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.
Các địa phương cần căn cứ tình hình thực tế của mỗi địa phương để chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội, sinh thái của từng vùng. Cần rà sóat, phân loại, theo dõi diễn biến chất lượng môi trường đất; điều tra vùng đất bị ô nhiễm, có nguy cơ ô nhiễm, cần khoanh vùng, xây dựng và thực hiện kế hoạch xử lý, cải tạo và phục hồi môi trường đất bị ô nhiễm theo quy định; có biện pháp ngăn chặn, giảm thiểu tối đa quá trình sa mạc hóa, hạn hán trên địa bàn.
Đặc biệt, các cấp chính quyền cần nâng cao nhận thức, coi nội dung phục hồi đất, chống hạn hán và sa mạc hóa là một phần không thể tách rời của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, là nhiệm vụ quan trọng của quá trình phát triển bền vững gắn chặt với sáng kiến có liên quan tới biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai và phát triển sinh kế bền vững.
Đối với Ngày Quốc tế đa dạng sinh học năm 2024 (ngày 22/5) được Liên Hợp Quốc phát động với chủ đề “Hãy là một phần của kế hoạch đa dạng sinh học”.
Bộ Tài nguyên và Môi trường kêu gọi các tổ chức tập trung tăng cường truyền thông giáo dục và nâng cao nhận thức về đa dạng sinh học và các giá trị của đa dạng sinh học trong chiến lược phát triển bền vững của quốc gia, lồng ghép nội dung bảo tồn đa dạng sinh học vào các chương trình giáo dục đồng thời thúc đẩy lối sống hài hòa với thiên nhiên.
Các ngành, các cấp cần tăng cường họat động khẩn cấp ngăn chặn tình trạng khai thác quá mức và buôn bán trái phép các loài động vật, thực vật hoang dã, bảo vệ và tôn trọng các phong tục tập quán bền vững của người dân địa phương sống tại các khu vực dễ bị tổn thương như các Khu bảo tồn, Vườn quốc gia và các khu vực được công nhận Di sản thiên nhiên.
Cần ngăn chặn, giảm thiểu sự xuất hiện và tác động của các loài ngoại lai xâm hại đối với đa dạng sinh học thông qua các biện pháp kiểm sóat, tăng cường quản lý con đường du nhập hoặc diệt trừ các loài ngoại lai xâm hại.
Nghiên cứu áp dụng các giải pháp giảm ô nhiễm, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến đa dạng sinh học thông qua các giải pháp như giảm thiểu phát thải, ngăn chặn và giảm rác thải nhựa, quản lý chặt chẽ thuốc trừ sâu, hóa chất dùng trong sản xuất nông lâm ngư nghiệp, quản lý dịch bệnh, thâm canh bền vững, lồng ghép bảo tồn đa dạng sinh học vào các chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch của địa phương, đảm bảo sự công bằng, toàn diện và đồng bộ trong quá trình ra quyết định có liên quan đến bảo tồn đa dạng sinh học.
Cần áp dụng các giải pháp tiên tiến, khoa học công nghệ trong giám sát đa dạng sinh học, phát triển các giải pháp đổi mới nhằm cải thiện việc bảo tồn cũng như sử dụng bền vững đa dạng sinh học.
Một số thông điệp tuyên truyền chủ đề Ngày Quốc tế đa dạng sinh học năm 2024:
- Đa dạng sinh học là nền tảng của mọi sự sống trên Trái Đất.
- Đa dạng sinh học – Giá trị cuộc sống từ thiên nhiên.
- Tiếp cận và chia sẻ công bằng lợi ích là cốt lõi của kế hoạch đa dạng sinh học.
- Mỗi cá nhân là một phần của kế hoạch đa dạng sinh học.
- Cùng hành động, đầu tư và hợp tác vì thiên nhiên.
- Bảo vệ muôn loài, cuộc sống muôn màu.
- Hợp tác xuyên biên giới vì sự sống trên Trái Đất.
- Chung tay hành động giải quyết khủng hoảng về đa dạng sinh học và khí hậu.
- Bảo vệ sự sống hôm nay, vì tương lai xanh ngày mai.
- Bảo tồn thiên nhiên là tiền đề của phát triển bền vững./.
Văn Hanh