Chiều 13/01/2026, tại Hồ Chí Minh, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị tham vấn, góp ý hồ sơ chính sách và hồ sơ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng, chống tác hại (PCTH) của thuốc lá. Hội nghị do Tiến sĩ, Bác sĩ Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá chủ trì, với sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các cơ quan trong nước và tổ chức quốc tế. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới các điểm cầu Sở Y tế và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam.
Phát biểu tại hội nghị, TS. Hà Anh Đức cho biết, mỗi năm, cả nước ghi nhận trên 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, trong đó khoảng 84.500 ca do hút thuốc chủ động và 18.800 ca do phơi nhiễm khói thuốc thụ động. Ước tính riêng trong năm 2022, tổng chi phí y tế và thiệt hại kinh tế do các bệnh liên quan đến thuốc lá gây ra lên tới 108,7 nghìn tỷ đồng, tạo gánh nặng rất lớn và kéo dài đối với hệ thống y tế, nền kinh tế và an sinh xã hội.
Tại hội nghị, các đại biểu đã được nghe báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật PCTH của thuốc lá; trình bày hồ sơ chính sách và dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm quốc tế liên quan đến các chính sách kiểm soát thuốc lá hiệu quả. Trên cơ sở đó, các đại biểu tập trung thảo luận, góp ý nhằm hoàn thiện hồ sơ chính sách và hồ sơ Luật, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.
Quang cảnh Hội nghị
Tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh tại hội nghị là quán triệt Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, trong đó xác định rõ định hướng chuyển mạnh từ tư duy điều trị sang chủ động phòng bệnh, kiểm soát hiệu quả các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe, bao gồm thuốc lá. Trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm thuốc lá mới cùng các hình thức tiếp thị tinh vi, việc sửa đổi, bổ sung Luật PCTH của thuốc lá được đánh giá là yêu cầu cấp thiết nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực thi.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Luật là quy định cấm chứa chấp, vận chuyển, tàng trữ, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác. Quy định này phù hợp với Luật Đầu tư vừa được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025, trong đó đưa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục hàng hóa cấm kinh doanh. Các đại biểu cho rằng, việc thống nhất giữa các luật sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, rõ ràng, thuận lợi cho công tác quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật đề xuất tăng cường các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá điếu truyền thống, như: cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá tại điểm bán; mở rộng các địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn; tăng diện tích cảnh báo sức khỏe bằng chữ và hình ảnh trên bao bì thuốc lá ở cả mặt trước và mặt sau. Đây được xem là những biện pháp hiệu quả đã được nhiều quốc gia áp dụng thành công, góp phần giảm tỷ lệ hút thuốc, đặc biệt trong giới trẻ.
Các chuyên gia tham dự hội nghị nhận định, sau hơn một thập kỷ triển khai, Luật PCTH của thuốc lá đã mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng, giảm tỷ lệ hút thuốc ở một số nhóm đối tượng và bảo vệ quyền được sống trong môi trường không khói thuốc. Tuy nhiên, trước sự thay đổi nhanh chóng của thị trường thuốc lá và sự xuất hiện của các sản phẩm mới, luật hiện hành đã bộc lộ những hạn chế, bất cập cần sớm được điều chỉnh, bổ sung.
Việc sửa đổi, bổ sung Luật PCTH của thuốc lá lần này không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật Luật pháp, mà còn là dịp để nhìn nhận một cách toàn diện chặng đường đã qua, đánh giá đúng những kết quả đạt được, nhận diện rõ những tồn tại, thách thức. Trên cơ sở đó, các chính sách được đề xuất cần đủ mạnh, đủ khả thi và đủ sức bảo vệ sức khỏe nhân dân, góp phần kiểm soát hiệu quả tác hại của thuốc lá trong tình hình mới.
Thế Lộc