Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các tổn thương mạch vành nguy cơ cao là yếu tố then chốt giúp giảm tỷ lệ nhồi máu cơ tim và tử vong do bệnh tim mạch.

Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa vừa triển khai và làm chủ kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh nội mạch NIRS–IVUS, một trong những công nghệ hiện đại hàng đầu hiện nay trong lĩnh vực tim mạch can thiệp, mở ra bước tiến quan trọng trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tim mạch cho người dân địa phương.

NIRS–IVUS là sự kết hợp giữa quang phổ cận hồng ngoại và siêu âm nội mạch. Công nghệ này cho phép bác sĩ không chỉ quan sát hình thái và mức độ hẹp của lòng mạch vành mà còn phân tích thành phần của mảng xơ vữa trong thành mạch – yếu tố then chốt để nhận diện các mảng bám giàu lipid, kém ổn định và có nguy cơ nứt vỡ cao.

Theo các chuyên gia tim mạch, bệnh động mạch vành là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới. Trong nhiều năm qua, chụp mạch vành vẫn là phương pháp phổ biến để chẩn đoán bệnh động mạch vành. Tuy nhiên, phương pháp này chủ yếu phản ánh hình ảnh lòng mạch, chưa cung cấp đầy đủ thông tin về bản chất mảng xơ vữa. Thực tế lâm sàng cho thấy, không ít trường hợp nhồi máu cơ tim cấp lại xuất phát từ những mảng xơ vữa chưa gây hẹp nặng trên chụp mạch vành thông thường. Các mảng xơ vữa này thường giàu lipid, cấu trúc kém ổn định, dễ nứt hoặc vỡ, từ đó kích hoạt hình thành huyết khối và gây tắc mạch đột ngột.

Kỹ thuật NIRS–IVUS được phát triển nhằm khắc phục những hạn chế của các phương pháp chẩn đoán truyền thống. IVUS cung cấp hình ảnh cắt ngang 360 độ từ bên trong lòng mạch, giúp đo chính xác kích thước thực của mạch và đánh giá mức độ tổn thương. Trong khi đó, NIRS cho phép phân tích thành phần mảng xơ vữa, đặc biệt là phát hiện các vùng mảng giàu lipid. Việc tích hợp hai kỹ thuật trong cùng một đầu dò giúp bác sĩ có cái nhìn toàn diện về cả cấu trúc và thành phần mảng bám, từ đó đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn.

Hiệu quả của việc ứng dụng NIRS–IVUS tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa đã được ghi nhận qua nhiều ca bệnh thực tế. Điển hình là trường hợp bệnh nhân N.N.S. 65 tuổi, được chụp mạch vành phát hiện hẹp khoảng 50% đoạn giữa nhánh liên thất trước. Tuy nhiên, khi khảo sát sâu bằng NIRS–IVUS, diện tích lòng mạch tại vị trí hẹp nhất chỉ còn 3,2 mm², trong khi mảng xơ vữa chiếm tới 76% diện tích lòng mạch và có thành phần giàu lipid. Đây là đặc điểm của mảng xơ vữa nguy cơ cao, có khả năng gây biến cố tim mạch cấp nếu không được xử trí kịp thời. Trên cơ sở đánh giá toàn diện này, bệnh nhân được chỉ định can thiệp đặt stent. Sau can thiệp, diện tích lòng mạch tăng lên 8,2 mm², gánh nặng xơ vữa giảm còn 33%, cho thấy hiệu quả rõ rệt của chiến lược điều trị dựa trên đánh giá chuyên sâu.

Ảnh: Chụp mạch vành hẹp 50% đoạn giữa nhánh liên thất trước. Dùng NIRS–IVUS kiểm tra: diện tích lòng mạch tại vị trí hẹp nhất 3,2 mm², gánh nặng xơ vữa 76% thành phần xơ vữa với Lipid. Sau đặt stent diện tích lòng mạch tại vị trí nhỏ nhất tang lên 8,2 mm², gánh nặng xơ vữa giảm còn 33%.

Không chỉ hỗ trợ phát hiện sớm các mảng xơ vữa nguy hiểm, NIRS–IVUS còn hỗ trợ tối ưu hóa quá trình can thiệp mạch vành. Kỹ thuật này giúp bác sĩ lựa chọn chính xác kích thước và vị trí đặt stent, đồng thời đánh giá mức độ bung nở và áp sát thành mạch sau can thiệp. Nhờ đó, nguy cơ biến chứng và tái hẹp được giảm thiểu, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài cho người bệnh.

PGS.TS. Huỳnh Văn Thưởng, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, cho biết: việc làm chủ kỹ thuật NIRS–IVUS đánh dấu bước phát triển quan trọng trong lĩnh vực tim mạch can thiệp của bệnh viện. Kỹ thuật này giúp bác sĩ không chỉ đánh giá các đoạn mạch hẹp có chỉ định can thiệp mà còn nhận diện những tổn thương chưa gây hẹp nặng nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao, từ đó xây dựng chiến lược điều trị phù hợp cho từng người bệnh..

Cùng với các kỹ thuật hiện đại như FFR, IVUS AI và OCT, việc triển khai NIRS–IVUS đã góp phần hoàn thiện hệ sinh thái chẩn đoán và can thiệp mạch vành toàn diện tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa. Hệ thống này cho phép đánh giá cả chức năng, cấu trúc và thành phần mảng bám, bác sĩ có thêm cơ sở khoa học để tối ưu hóa điều trị, nâng cao độ an toàn của thủ thuật và hướng tới kết quả bền vững cho người bệnh.

Việc ứng dụng thành công kỹ thuật NIRS–IVUS không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn và định hướng phát triển kỹ thuật cao của Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, mà còn góp phần đưa các thành tựu y học hiện đại đến gần hơn với người dân địa phương và khu vực Nam Trung Bộ, giảm gánh nặng bệnh tim mạch và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Quỳnh Nga