Tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, mỗi ca phẫu thuật tạo hình hậu môn thành công không chỉ là một thành tựu y khoa mà còn là hành trình hồi sinh đầy nhân văn dành cho những đứa trẻ sinh ra với dị tật hậu môn trực tràng – một căn bệnh hiếm gặp nhưng để lại hậu quả nặng nề nếu không được can thiệp kịp thời.
Câu chuyện về bé L.T.A.M., sinh đủ tháng nặng 3kg, là minh chứng rõ nét cho nỗ lực không ngừng của đội ngũ bác sĩ nơi đây trong suốt một thập niên làm chủ kỹ thuật chuyên sâu về ngoại nhi.
Ca bệnh hiếm gặp và quyết định can thiệp đầy thử thách
Ngay khi vừa chào đời, bé M. được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa trong tình trạng không có lỗ hậu môn, chỉ xuất hiện một chấm phân su nhỏ ở gốc bìu – dấu hiệu cảnh báo một dị tật phức tạp. Với kinh nghiệm chuyên môn, qua thăm khám, các bác sĩ nhanh chóng chỉ định chụp đường dò trực tràng. Kết quả cho thấy bé mắc dị tật hậu môn thể cao, có đường dò trực tràng – bìu, một thể bệnh hiếm đến mức y văn thế giới chỉ ghi nhận vài trường hợp.
Trước tình huống khó, ê-kíp phẫu thuật gồm BSCKII. Nguyễn Thanh Tồn – Phó Giám đốc Bệnh viện và BSCKI. Nguyễn Minh Đức – Khoa Ngoại Tổng quát đã hội chẩn với Bệnh viện Nhi Đồng TP. Hồ Chí Minh và thống nhất thực hiện đặt hậu môn nhân tạo tạm thời ở đoạn giao đại tràng trái – sigma để đảm bảo an toàn cho trẻ. Đến khi bé được 3 tháng tuổi, các bác sĩ tiếp tục tiến hành tạo hình hậu môn theo ngã dọc trước. Trong quá trình mổ, phẫu thuật viên phải sử dụng kính vi phẫu để bóc tách đường dò nằm sát niệu đạo – thao tác cực kỳ tinh tế, đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối nhằm bảo toàn chức năng tiết niệu và sinh dục của trẻ sau này.
Ca phẫu thuật thành công vượt mong đợi. Sau khi đóng hậu môn tạm và theo dõi định kỳ, đến nay, sau một năm, bé M. có thể đại tiện bình thường, không táo bón, không ứ đọng phân và phát triển khỏe mạnh.

Ê-kíp phẫu thuật cho bé L.T.A.M
Nâng tầm kỹ thuật – mở rộng cơ hội cho trẻ dị tật
Mỗi năm, trên thế giới có khoảng 1/5.000 trẻ sơ sinh chào đời mắc dị tật hậu môn trực tràng, khiến các em không thể tự đi tiêu bình thường ngay từ khi mới sinh. Nếu không được phát hiện và can thiệp sớm, trẻ có thể gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng về tiêu hóa, tiết niệu và ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển thể chất lẫn tinh thần.
Tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa, điều trị dị tật hậu môn đã được triển khai từ năm 2015. Trung bình mỗi năm, Bệnh viện tiếp nhận khám 10–20 ca với nhiều thể bệnh khác nhau. Nhờ làm chủ kỹ thuật tạo hình hậu môn tiên tiến, đặc biệt là kỹ thuật Pena, đội ngũ Khoa Ngoại Tổng quát đã thực hiện hơn 50 ca phẫu thuật, bao gồm cả những trường hợp khó và hiếm gặp, giúp bệnh nhi tự chủ đại tiện và hòa nhập cuộc sống bình thường. Qua theo dõi lâu dài, hầu hết bệnh nhi đều có hậu môn tạo hình hoạt động tốt sau can thiệp, chức năng ổn định và gần như không có biến chứng đáng kể.
Dị tật hậu môn trực tràng có nhiều thể khác nhau. Với thể cao hoặc có đường dò niệu đạo, trẻ sẽ được làm hậu môn nhân tạo tạm thời, sau đó tạo hình hậu môn bằng kỹ thuật Pena khi được 3 tháng tuổi, và đóng hậu môn tạm sau 6 tuần. Còn với thể thấp hoặc hậu môn màng, dò hậu môn da, bác sĩ sẽ lựa chọn tạo hình một thì duy nhất bằng Pena hoặc Y-V Anoplasty, giúp trẻ sớm phục hồi chức năng sinh lý.

Phim X Quang bơm thuốc cản quang qua đường dò
Phát hiện sớm – chìa khóa của điều trị thành công
Dù nguyên nhân dị tật hậu môn trực tràng chưa được xác định rõ ràng, nhưng yếu tố di truyền được xem là có vai trò đáng kể. Phụ huynh cần quan sát kỹ trẻ ngay sau sinh: nếu không thấy lỗ hậu môn, lỗ hậu môn nằm ở vị trí bất thường hoặc trẻ không đi phân su sau 24 giờ, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa ngoại nhi để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Việc tầm soát, phẫu thuật đúng kỹ thuật và chăm sóc hậu phẫu đúng hướng dẫn sẽ giúp trẻ có cơ hội phát triển bình thường như bao trẻ khác.
Phát hiện sớm – Chìa khóa cho điều trị thành công
Nguyên nhân dị tật hậu môn trực tràng hiện vẫn chưa được xác định hoàn toàn, song yếu tố di truyền được xem là đóng vai trò quan trọng. Phụ huynh cần quan sát kỹ trẻ ngay sau sinh: nếu không thấy lỗ hậu môn, hậu môn ở vị trí bất thường hoặc trẻ không đi phân su sau 24 giờ, cần đưa ngay đến cơ sở y tế có bác sĩ chuyên khoa ngoại nhi sơ sinh để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Việc tầm soát, phẫu thuật đúng kỹ thuật và chăm sóc hậu phẫu đúng hướng dẫn sẽ giúp trẻ có cơ hội phát triển bình thường như bao trẻ khác.
Phát triển ngoại nhi chuyên sâu nâng cao chất lượng điều trị
Mỗi ca phẫu thuật thành công không chỉ là kết quả tiến bộ về chuyên môn mà còn là niềm hạnh phúc quý giá và động lực to lớn của người thầy thuốc.
BSCKII. Nguyễn Thanh Tồn chia sẻ: “Số lượng bệnh nhi dị tật bẩm sinh khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa ngày một nhiều hơn, đó là điều khiến chúng tôi trăn trở và tiếp tục nỗ lực hướng đến mục tiêu phát triển mạnh mẽ, làm chủ thật nhiều kỹ thuật chuyên sâu về ngoại nhi. Chúng tôi mong muốn mang lại cơ hội điều trị hiệu quả ngay tại địa phương, giúp gia đình không phải chuyển tuyến xa, giảm chi phí và mang lại hy vọng trọn vẹn cho nhiều trẻ em”.
Với những nỗ lực bền bỉ, cùng tinh thần trách nhiệm và lòng tận tâm của đội ngũ y bác sĩ, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa đang trở thành điểm tựa đáng tin cậy cho nhiều gia đình có con không may mắc dị tật bẩm sinh. Mỗi ca phẫu thuật thành công là một hành trình mang lại sự sống trọn vẹn – hành trình đưa những đứa trẻ “từ không đến có hậu môn”, để rồi lớn lên khỏe mạnh, hòa nhập cuộc sống như bao trẻ khác.
Quỳnh Nga