Tính đến ngày 03/7/2015, theo Tổ chức Y tế Thế giới số trường hợp nhiễm MERS-CoV trên thế giới là 1.365 trường hợp; trong đó có 487 trường hợp đã tử vong tại 27 quốc gia. Hàn Quốc đã ghi nhận 184 trường hợp mắc MERS-CoV, 33 trường hợp tử vong.
    Việt Nam hiện nay chưa phát hiện trường hợp nhiễm MERS-CoV, tuy nhiên Bộ Y tế nhận định nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam là rất lớn. Người dân cần chủ động tuân theo các khuyến cáo của Bộ Y tế để phòng chống tốt dịch bệnh.
Ngày 30/6/2015, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Kế hoạch 4148/KH-UBND phòng, chống Hội chứng viêm đường hô hấp cấp vùng Trung Đông do vi rút CORONA (MERS-CoV) năm 2015 trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
    Mục tiêu chung đặt ra là phát hiện sớm trường hợp nhiễm Hội chứng viêm đường hô hấp cấp vùng Trung Đông do vi rút CORONA (MERS-CoV), xử lý kịp thời không để dịch lây lan trong cộng đồng, hạn chế đến mức thấp nhất tử vong.
Mục tiêu cụ thể (theo từng tình huống dịch bệnh): Tình huống 1 (Chưa ghi nhận trường hợp xác định MERS-CoV tại Việt Nam và Khánh Hòa) – Giám sát chặt chẽ nhằm phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ đầu tiên, cách ly, chẩn đoán sớm đồng thời khoanh vùng và xử lý triệt để, kịp thời tránh lây lan ra cộng đồng và trong bệnh viện. Tình huống 2 (Xuất hiện ca bệnh MERS-CoV xâm nhập vào Khánh Hòa) – Phát hiện sớm các trường hợp bệnh khác có liên quan đến ca xâm nhập, khoanh vùng, xử lý kịp thời triệt để ổ dịch nhằm hạn chế lây lan ra trong bệnh viện và cộng đồng. Tình huống 3 (Dịch lây lan trong cộng đồng) – Đáp ứng nhanh, khoanh vùng, xử lý triệt để ổ dịch, điều trị tích cực nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng tử vong, thành lập các bệnh viện dã chiến, hạn chế tối đa khả năng dịch lan rộng trong cộng đồng và trong các cơ sở y tế.
Để thực hiện mục tiêu, có 04 giải pháp được đề ra: Một là giải pháp về tổ chức, chỉ đạo - Ủy ban nhân dân tỉnh, Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh cấp tỉnh chỉ đạo các hoạt động phòng chống dịch theo hướng dẫn của Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm và mới nổi của Bộ Y tế; tổ chức kiểm tra, chỉ đạo giám sát việc thực hiện công tác phòng chống dịch bệnh tại địa phương. Các đơn vị y tế trên địa bàn tăng cường giám sát, phát hiện sớm; chẩn đoán sớm sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân; tăng cường tuyên truyền về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng chống cho người dân. Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh chỉ đạo các Đội Y tế dự phòng tuyến huyện và phối hợp với các đơn vị thuộc hệ điều trị thực hiện giám sát các ca bệnh viêm đường hô hấp cấp tính không rõ nguyên nhân trên địa bàn phụ trách, thực hiện lấy mẫu xét nghiệm và gửi mẫu đến Viện Pasteur Nha Trang. Tổ chức các lớp tập huấn về giám sát ca bệnh viêm đường hô hấp cấp nặng không rõ nguyên nhân cho các huyện, thị trong địa bàn phụ trách. Tại các cửa khẩu quốc tế tổ chức kiểm dịch chặt chẽ khách nhập cảnh từ các vùng đang có dịch, không để bệnh dịch xâm nhập. Phối kết hợp chặt chẽ với cơ quan, đơn vị liên quan trong công tác giám sát ca bệnh có hội chứng cúm tại cộng đồng. Thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách cho cán bộ tham gia chống dịch MERS-CoV: Phụ cấp chống dịch, trực dịch… Hai là giải pháp về chuyên môn kỹ thuật – Các giải pháp giảm mắc: Tăng cường năng lực giám sát bệnh MERS-CoV đảm bảo đủ khả năng xét nghiệm chẩn đoán xác định, phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh đầu tiên để có biện pháp cách ly, thu dung, điều trị kịp thời, hạn chế lây lan. Nắm chắc thông tin tình hình dịch bệnh trên thế giới và trong nước, đẩy mạnh việc kiểm soát dịch bệnh tại các cửa khẩu, hệ thống giám sát cúm trọng điểm quốc gia, tại các bệnh viện và cộng đồng. Thường xuyên cập nhật hướng dẫn giám sát, phòng chống dịch MERS-CoV; thực hiện điều tra dịch tễ ca bệnh, điều tra người tiếp xúc và nguồn lây truyền để có kế hoạch, biện pháp phòng, chống thích hợp. Thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng hộ cá nhân cho các cán bộ y tế trong việc khám, điều trị, chăm sóc bệnh nhân để tránh lây nhiễm từ các bệnh nhân. Củng cố và duy trì hoạt động của đội cơ động chống dịch tại đơn vị y tế các tuyến. Tổ chức trực chống dịch 24/24 giờ trong thời gian có dịch. Tổ chức chiến dịch tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh MERS-CoV. Thành lập các đoàn công tác kiểm tra việc sẵn sàng phòng chống dịch bệnh tại các địa phương trước, trong và sau thời gian xảy ra dịch. Dự trữ kinh phí, hóa chất, thuốc, trang thiết bị y tế kịp thời cho các địa phương triển khai các biện pháp chống dịch. Tổ chức tập huấn các phương pháp lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển và thông báo kết quả xét nghiệm cho các tuyến theo Quyết định số 2174/QĐ-BYT ngày 08/6/2015 của Bộ Y tế. Đối với các giải pháp giảm tử vong: Thiết lập mạng lưới các bệnh viện sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân MERS-CoV; có kế hoạch mở rộng các cơ sở thu dung điều trị bệnh nhân theo từng tình huống dịch để tránh hiện tượng quá tải. Thực hiện nghiêm chẩn đoán và điều trị Hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông do vi rút Corona (MERS-CoV) theo hướng dẫn tại Quyết định 3014/QĐ-BYT của Bộ Y tế. Thực hiện nghiêm ngặt việc phân luồng khám bệnh, cách ly điều trị, thực hiện triệt để công tác chống nhiễm khuẩn, lây nhiễm chéo tại các bệnh viện. Xây dựng cơ số dự trữ về trang thiết bị, thuốc, vật tư, hóa chất, phương tiện bảo hộ. Hướng dẫn, kiểm tra, giám sát các bệnh viện trong công tác chuẩn bị phòng, chống dịch cụ thể như sau: Chuẩn bị sẵn khu vực tiếp nhận bệnh nhân MERS-CoV khi có dịch xảy ra, đảm bảo đầy đủ, trang thiết bị, vật tư, thuốc cấp cứu bệnh nhân nặng. Thành lập các nhóm cấp cứu lưu động sẵn sàng hỗ trợ các địa phương trong trường hợp có nhiều bệnh nhân. Chỉ đạo chuyên môn, hướng dẫn và hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới. Tăng cường năng lực chẩn đoán, điều trị cho các bệnh viện tuyến tỉnh đặc biệt là Bệnh viện Đa khoa tỉnh điều trị các trường hợp nặng. Tập huấn cho cán bộ điều trị và điều dưỡng tại các bệnh viện về chẩn đoán và điều trị bệnh MERS-CoV và sử dụng các trang thiết bị hồi sức cấp cứu. Trang bị phương tiện chẩn đoán, điều trị, cấp cứu bệnh nhân để đạt mục tiêu cứu sống người bệnh, giảm thấp nhất ca tử vong. Ba là giải pháp về truyền thông, giáo dục sức khỏe – Thường xuyên cung cấp thông tin về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng chống dịch cho người dân để người dân không hoang mang và chủ động phối hợp với ngành y tế áp dụng các biện pháp bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng. Tuyên truyền đến các đối tượng nguy cơ lây nhiễm từ khách nhập cảnh, người nước ngoài vào Khánh Hòa cũng như tới những người Khánh Hòa đi du lịch tới các quốc gia/vùng có dịch MERS-CoV. Nâng cao khả năng đáp ứng của hệ thống cán bộ tuyên truyền trong và ngoài ngành y tế về trình độ, phương tiện, nhân lực. Huy động các ban, ngành, đoàn thể tham gia công tác tuyên truyền phòng, chống dịch. Thông báo diễn biến, tình hình dịch bệnh hàng ngày của các nước đang có dịch trên các phương tiện thông tin đại chúng tại địa phương, các Cổng/Trang tin điện tử của tỉnh, Sở Y tế, Sở Thông tin – Truyền thông… Tăng cường công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe, phổ biến kiến thức về các biện pháp phòng bệnh trên các kênh thông tin để người dân chủ động phòng, chống, biết cách tự bảo vệ, tăng cường vệ sinh cá nhân, hạn chế đến vùng có dịch. Các cơ quan truyền thông, báo chí phối hợp với ngành y tế để triển khai hoạt động truyền thông phòng, chống MERS-CoV. Trung tâm Truyền thông giáo dục sức khỏe triển khai các nội dung truyền thông theo yêu cầu của công tác phòng, chống dịch MERS-CoV. Bốn là giải pháp về phối hợp liên ngành – Các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của đơn vị, địa phương. Huy động sự tham gia của các ban, tổ chức chính trị - xã hội (Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Liên hiệp thanh niên, Hội Nông dân, Hội Chữ thập đỏ…) trong việc vận động nhân dân triển khai các biện pháp phòng, chống dịch MERS-CoV. Thành lập các đoàn liên ngành kiểm tra công tác phòng, chống dịch MERS-CoV tại các địa phương.
Bảo Trâm