Ngày 3/6/2020 Thủ tướng chính phủ ký Quyết định số 749/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Trong đó xây dựng Ngành Y tế số là ưu tiên hàng đầu của chính phủ với tầm nhìn được xác định đến năm 2030, Ngành Y tế Việt Nam trở thành ngành y tế thông minh ứng dụng công nghệ số trong hầu hết các hoạt động dịch vụ của ngành.
Ngành Y tế tỉnh Khánh Hòa sau 2 năm triển khai chuyển đổi số vẫn chưa có nhiều đột phá, trong đó có nhiều mục tiên đặt ra theo lộ trình khó có thể đạt được.
Chuyển đổi số trong Ngành Y tế được nêu rõ là ứng dụng công nghệ thông tin một cách tổng thể và toàn diện, đặc biệt là các công nghệ số có tác động tích cực đến toàn bộ hoạt động y tế, chăm sóc sức khỏe. Bốn nhóm nhiệm vụ chính được xác định rõ ràng, cụ thể gồm: phát triển nền tảng chuyển đổi số, phát triển kinh tế số trong y tế, phát triển chính phủ số trong y tế, phát triển xã hội số trong y tế
Hai lĩnh vực được ưu tiên đẩy mạnh phát triển là chăm sóc sức khỏe và phòng bệnh, chuyển đổi số trong bệnh viện. Theo đó, các cơ chế, chính sách và các quy định ứng dụng công nghệ thông tin y tế đang dần hoàn thiện,hình thành hành lang pháp lý cho ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin y tế. Việc triển khai ứng dụng phát triển công nghệ thông tin y tế đã đem lại kết quả bước đầu trong công tác quản lý, chỉ đạo điều hành y tế từ trung ương đến địa phương, chưa tác động sâu rộng đến các đối tượng qua các dịch vụ y tế cũng như quá trình chuyển đổi số ở các cơ quan quản lý, các cơ sở y tế
BS. Lê Văn Khoa- Phó Giám đốc Sở Y tế Khánh Hòa cho biết, trong quá trình triển khai chuyển đổi số Ngành Y tế cũng có nhiều khó khăn nhất định, vấn đề thứ nhất đó là một số các bộ công chức nhận thức chưa đầy đủ về công tác chuyển đổi số, hai là về cơ sở hạ tầng và các hệ thống phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin quy mô còn nhỏ chưa có đồng bộ dẫn đến việc kết nối dữ liệu còn gặp khó khăn, ba là nguồn nhân lực cho công nghệ thông tin hiện còn thiếu, đặc biệt là ở vùng núi, vùng sâu vùng xa. Về kinh phí cho ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, dăc biệt là kinh phí ứng dụng công nghệ thông tin trong các cơ sở chữa bệnh hiện chưa được Bộ Y tế đưa vào giá dịch vụ chung. Hiện nay, các bệnh viện phải tự trả phí thuê bao ứng dụng các phần mềm công nghệ thông tin trong các bệnh viện để phục vụ cho công tác khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Số hóa, ứng dụng số hóa đem lại hiệu quả vượt trội về chất lượng dịch vụ khám và điều trị nói riêng, toàn bộ hoạt động của Ngành Y tế nói chung. Tuy nhiên, sau 2 năm triển khai thực hiện, kết quả đạt được thật sự chưa như mong muốn theo lộ trình đã đề ra. Để chuyển đổi số toàn diện, công nghệ cần được tích hợp và được kết nối một cách tổng thể trong những quy trình vận hành, làm chuyển đổi mô hình tổ chức, đồng thời thay đổi về tư duy, nhận thức từng mỗi cá nhân trong ngành hướng tới sự chủ động thực hiện trong mọi hoạt động quản lý ngành y tế hiệu quả hơn. Đây là những khó khăn, thách thức mà Ngành Y tế đang và còn sẽ đối diện trên chặng đường thực hiện chuyển đổi số, nhất là khi cơ sở vật chất, hạ tầng mạng, trang thiết bị, dịch vụ, đường truyền internet còn thiếu, lạc hậu, chưa đồng bộ. Ngoài ra, việc tiếp tục mở rộng số hóa hồ sơ sức khỏe cá nhân đòi hỏi sự đầu tư lớn về nguồn lực gồm nhân lực quản lý, nhân lực triển khai thực hiện và tài chính để đảm bảo kế hoạch và tiến độ triển khai số hóa đồng bộ tại mọi cấp thực hiện, tránh tự phát dẫn đến tốn thời gian, lãnh phí công sức và tài chính công
Theo BS. Lê Văn Khoa, trong thời gian tới, Ngành Y tế Khánh sẽ tập trung các nội dung: (1) sẽ hoàn thiện tiếp cái hồ sơ điện tử phục vụ cho người dân; (2) tiếp tục triển khai tốt hội chẩn khám chữa bệnh từ xa; (3) xây dựng Đề án Bệnh viện Thông minh (bệnh viện không giấy tờ), ứng dụng bệnh án điện tử (không có giấy tờ) để phục vụ cho công tác khám chữa bệnh và sẽ tiếp tục triển khai bệnh viện không sử dụng tiền mặt trong bệnh viện. Đây cũng là vấn đề khó khăn về lương cho các đội ngũ IT, hai là vấn đề xây dựng cái kho dữ liệu. Từ kho dữ liệu này thì mới hướng tới xây dựng được Trung tâm điều hành thông minh. Điều này đòi hỏi phải có thời gian và nguồn lực, hiện nay Sở Y tế đang xây dựng Đề án để trình Ủy ban nhân tỉnh phê duyệt triển khai.
Để thực hiện tốt chuyển đổi số trong y tế cần giải quyết tốt hai thách thức về mặt kỹ thuật và pháp lý cụ thể còn có hành lang pháp lý chặt chẽ các cơ chế và chính sách đầu tư thuận lợi tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghệ ngành y tế chủ động sáng tạo thử nghiệm để đưa ra những phương án tối ưu phần mềm ứng dụng hiệu quả nhất.Tuy nhiên không vì thế mà làm nhanh cố đạt cho bằng được bởi so với các lĩnh vực khác, chuyển đổi số trong y tế liên quan đến sức khỏe của toàn dân ảnh hưởng tất cả mọi mặt của đời sống xã hội nên cần phải cẩn trọng đòi hỏi bộ ngành tổ chức y tế và người dân phối hợp thực hiện nhịp nhàng mới đặt các mục tiêu đã đặt ra.
Văn Hanh