Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV (PrEP) đã chứng minh là một phương pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ nhiễm HIV, đặc biệt đối với những người có hành vi nguy cơ cao như quan hệ tình dục không an toàn hoặc dùng chung bơm kim tiêm. Tuy nhiên, việc sử dụng PrEP không chỉ đơn giản là uống thuốc mà còn cần sự theo dõi y tế chặt chẽ thông qua các xét nghiệm định kỳ để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.
(Hình ảnh tư vấn sử dụng PrEP)
Tầm quan trọng của việc theo dõi các xét nghiệm định kỳ
PrEP không chỉ giúp giảm nguy cơ nhiễm HIV mà còn có thể gây ra một số tác dụng phụ, vì vậy việc theo dõi tình trạng sức khỏe của người dùng PrEP qua các xét nghiệm định kỳ là rất quan trọng. Các lý do chính bao gồm:
- Đảm bảo hiệu quả bảo vệ: Việc kiểm tra định kỳ giúp đảm bảo rằng PrEP vẫn đang hoạt động hiệu quả và người dùng không bị nhiễm HIV trong khi đang sử dụng thuốc.
- Phát hiện sớm các tác dụng phụ: PrEP có thể gây ra một số tác dụng phụ như tổn thương thận hoặc ảnh hưởng đến chức năng gan. Việc theo dõi các xét nghiệm như creatinin và HBsAg giúp phát hiện sớm các vấn đề này để có biện pháp can thiệp kịp thời.
- Giảm thiểu rủi ro sức khỏe: Các xét nghiệm định kỳ giúp giảm thiểu nguy cơ các bệnh lý nghiêm trọng, bao gồm các bệnh về thận, viêm gan, và các bệnh lý khác có thể xuất hiện trong quá trình sử dụng PrEP.
Các xét nghiệm quan trọng khi sử dụng PrEP
Để đảm bảo người sử dụng PrEP được bảo vệ tốt nhất và không gặp phải tác dụng phụ nghiêm trọng, các xét nghiệm sau đây là rất cần thiết:
- Xét nghiệm HIV: Xét nghiệm HIV định kỳ giúp kiểm tra xem người sử dụng có bị nhiễm HIV trong khi đang sử dụng PrEP hay không. Nếu kết quả xét nghiệm dương tính, người dùng cần được chuyển sang điều trị ARV.
- Xét nghiệm creatinin: Đây là xét nghiệm quan trọng để kiểm tra chức năng thận, đặc biệt là phác đồ chứa TDF, có thể gây ảnh hưởng đến thận, vì vậy việc theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời.
- Xét nghiệm HBsAg và Anti-HCV: Việc kiểm tra các bệnh lý về gan như viêm gan B và C là rất quan trọng. Các bệnh này có thể làm giảm hiệu quả của PrEP hoặc làm tăng tác dụng phụ của thuốc.
- Xét nghiệm các nhiễm trùng lây qua đường tình dục (LTQĐTD): Việc kiểm tra các bệnh lây qua đường tình dục giúp phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý khác ngoài HIV, bảo vệ sức khỏe tổng thể cho người sử dụng PrEP.
Chương trình PrEP tại Khánh Hòa: Xét nghiệm miễn phí cho người dùng
Tại tỉnh Khánh Hòa, chương trình PrEP vẫn đang cung cấp các xét nghiệm miễn phí cho khách hàng sử dụng PrEP trong năm 2025. Đây là một chính sách hỗ trợ quan trọng, giúp những người có nguy cơ nhiễm HIV được tiếp cận với dịch vụ y tế chất lượng mà không phải lo lắng về chi phí.
Các xét nghiệm miễn phí bao gồm:
- Xét nghiệm HIV: Đảm bảo người sử dụng PrEP không bị nhiễm HIV.
- Xét nghiệm creatinin, HBsAg, Anti-HCV: Kiểm tra chức năng thận, gan và các bệnh lý tiềm ẩn.
- Xét nghiệm các nhiễm trùng lây qua đường tình dục: Phát hiện kịp thời các bệnh lý có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng.
Việc theo dõi các xét nghiệm định kỳ khi sử dụng PrEP là yếu tố quan trọng không thể thiếu trong quá trình điều trị, giúp bảo vệ sức khỏe của người sử dụng và đảm bảo hiệu quả của thuốc. Các xét nghiệm định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm các tác dụng phụ mà còn giúp người sử dụng PrEP duy trì hiệu quả bảo vệ khỏi HIV. Tại Khánh Hòa, chương trình PrEP miễn phí đang hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ y tế thiết yếu này, góp phần giảm thiểu sự lây lan của HIV trong cộng đồng.
BS. Nguyễn Quốc Huy
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Khánh Hòa