Ngày 13-14/7/2020, Ban Quản lý các dự án hỗ trợ phòng chống HIV/AIDS tổ chức sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai kế hoạch 6 tháng cuối năm 2020. Tham dự có 32 tỉnh, thành phố triển khai dự án trong toàn quốc, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đến dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.
Theo Ths Dương Thu Hằng - Điều phối viên Dự án Quỹ Toàn cầu phòng chống HIV/AIDS, đây là dự án quan trọng, phù hợp các ưu tiên về phòng chống HIV/AIDS của Việt Nam ; Bộ Y tế và UBND các tỉnh đều hỗ trợ tích cực triển khai các hoạt động dự án, hầu hết các chỉ tiêu cam kết của dự án đạt trên 100%; Quỹ Toàn cầu xếp hạng các kỳ đạt mức A1 là mức cao nhất của thang xếp hạng.
Ths Hằng cho biết, bên cạnh những thuận lợi, triển khai dự án gặp một số khó khăn, cụ thể các tỉnh do có sự sát nhập Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, vì vậy nhân sự triển khai dự án không ổn định, thiếu người triển khai các hoạt động dự án. Trong những tháng đầu năm các Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tập trung phòng chống dịch Covid -19, thực hiện giãn cách xã hội nên ảnh hưởng lớn đến việc triển khai; có 28 tỉnh đã được UBND tỉnh ký phê duyệt triển khai dự án trong quý I/2020; tỉnh An Giang, Khánh Hòa và Yên Bái được UBND tỉnh ký phê duyệt vào tháng 4,5/2020.
Đối với bơm kim tiêm, hoạt động phân phát bơm kim tiêm 1ml, nước cất khó khăn; thu gom và hủy bơm kim tiêm chậm; mạng lưới đồng đẳng viên không ổn định. Hoạt động điều trị PrEP - điều trị dự phòng trước phơi nhiễm, ban quản lý dự án tỉnh chưa chủ động, chậm triển khai, chưa ký hợp đồng trách nhiệm với cơ sở PrEP; chưa thống nhất phương án triển khai xét nghiệm cho từng cơ sở PrEP và giá dịch vụ xét nghiệm. Ban Quản lý tỉnh không giám sát và hỗ trợ kỹ thuật cho các cơ sở PrEP. Đối với cơ sở điều trị PrEP, cán bộ thiếu kỹ năng tư vấn về lợi ích của PrEP, khai thác hành vi nguy cơ chưa tốt. Đối với phòng khám công lập thì bệnh nhân quá tải, không ưu tiên triển khai PeEP, không có kinh phí hỗ trợ. Phòng khám tư không đủ tiêu chuẩn để cung cấp dịch vụ PrEP. Cơ sở điều trị chưa thực hiện tốt việc bảo quản thuốc, công tác ghi chép hồ sơ bệnh án, sổ theo dõi cấp phát thuốc PrEP. Đối với đồng đẳng viên ban quản lý tỉnh chậm thanh toán tiền hỗ trợ, không được thông báo kinh phí hỗ trợ để giới thiệu, vận động khách hàng duy trì PrEP. Đối với khách hàng khó khăn là phải thanh toán tiền công khám, một số xét nghiệm không có trong danh mục xét nghiệm được Quỹ Toàn cầu hỗ trợ; khách hàng thiếu thông tin về dịch vụ PrEP. Về hoạt động mua dịch vụ xét nghiệm, đấu thầu sinh phẩm mất nhiều thời gian, số lượng sinh phẩm đấu thầu không sát với thực tế nên khó quyết toán khi mua dịch vụ; khó khăn trong đấu thầu khi đưa danh mục các loại sinh phẩm của Quỹ Toàn cầu trong hồ sơ mời thầu; không kiểm soát việc mua sinh phẩm của các huyện về mã sinh phẩm, tên sinh phẩm, quy cách đóng gói. Đối với chi phí hoạt động tìm ca các đồng đẳng viên, cộng tác viên y tế chậm được thông báo hỗ trợ kinh phí tìm ca, xét nghiệm HIV không chuyên; thanh toán có nhiều thủ tục như xác nhận của các đơn vị, ký nhận, thời gian kết nối…
Ths Hằng cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2020 nhiều cơ sở điều trị chưa chỉ định cho bệnh nhân làm xét nghiệm tải lượng virus và CD4 sau hết giãn cách xã hội; không thực hiện bảo quản thuốc; vẫn cấp thuốc nguồn Quỹ Toàn cầu cho bệnh nhân để được nhận thuốc BHYT; thuốc ARV nguồn Quỹ Toàn cầu không sử dụng tại các cơ sở đã tham gia BHYT ít được rà soát để đề xuất thu hồi; chậm gửi báo cáo quý, đối chiếu kinh phí đồng chi trả với cơ quan bảo hiểm. Trong giám sát chưa rà soát số liệu của các huyện; gửi báo cáo chậm so với thời hạn quy định (ngày 15 của tháng sau kỳ báo cáo); số liệu không khớp với VUSTA; không đối chiếu rà soát chênh lệch số liệu giữa các kỳ báo cáo theo yêu cầu của Quỹ Toàn cầu. Về quản lý các tỉnh còn chưa tính nộp thuế thu nhập cá nhân; chi tiền mặt vượt trên 5 triệu đồng; quỹ tiền mặt vượt mức quy định; không nhập vào phần mềm; quyết toán thuốc, sinh phẩm vật tư chậm, chưa chính xác. Đối với các huyện không gửi chứng từ hàng quý, quyết toán chưa chính xác, sai định mức chi, thiếu chứng từ khi gửi lên ban quản lý tỉnh.
Ths Hằng lưu ý các tỉnh các mốc thời gian, 31/7 phải lập xong kế hoạch và rút vốn 6 tháng cuối năm 2020; 15/9 xây dựng kế hoạch năm 2021; 30/11 đẩy mạnh giải ngân và quyết toán; 31/12 đảm bảo hoàn thành các chỉ tiêu cam kết, chuẩn bị dự án giai đoạn 2021-2025./.
Thanh Tùng