[Đăng ngày: 29/08/2016]
Tháng 01/2015 Hiệp hội soi cổ tử cung và bệnh lý cổ tử cung và Hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ đưa ra hướng dẫn, phụ nữ bắt đầu 25 tuổi cần xét nghiệm đầu tay tầm soát ung thư cổ tử cung HPV (Cobas HPV test). Nếu kết quả xét nghiệm âm tính sẽ được xét nghiệm lại ít nhất 3 năm. Nếu xét nghiệm HPV dương tính với týp 16 hoặc 18 sẽ được soi cổ tử cung. Trường hợp HPV dương tính với týp nguy cơ cao khác sẽ được làm xét nghiệm tế bào âm đạo (PAP)
Theo PGSTS Vũ Thị Nhung – Chủ tịch Hội Phụ sản thành phố Hồ Chí Minh điều kiện cần thiết để giúp soi cổ tử cung đạt chất lượng  tốt là phải nhìn thấy rõ ranh giới của vùng chuyển tiếp. Những dấu hiệu bất thường xuất hiện ở vùng chuyển tiếp (TZ) sẽ làm tăng khả năng có tổn thương tân sinh trong biểu mô cổ tử cung (CIN).
Có một số trường hợp có thể chẩn đoán sai lầm trong khi soi cổ tử cung, người cán bộ y tế cần lưu ý đó là:
Cần phân biệt giữa tổn thương CIN độ thấp với chuyển sản (metaplasia) gai chưa trưởng thành.
Cần phân biệt u nhú ở âm hộ (micropapillomatosis) và sùi mào gà âm hộ (condylomata accuminata).
Chúng ta biết rằng chuyển sản là một quá trình biệt hóa từ loại biểu mô này sang biểu mô khác. Những biến đổi này thường là sự phản ứng đáp ứng với những kích thích mạn tính hay do sự kích thích của nội tiết tố.
Các giai đoạn của chuyển sản
Giai đoạn 1: Tăng sinh các tế bào dự trữ trong lớp biểu mô cổ trong cổ tử cung.
Giai đoạn 2: chuyển sản gai chưa trưởng thành, những tế bào dự trữ tăng trưởng để tạo thành lớp tế bào cận đáy nhiều tầng chưa trưởng thành. Lớp tế bào hình trụ nằm trên bề mặt của biểu mô.
Giai đoạn 3: chuyển sản gai trưởng thành, những tế bào chưa trưởng thành biệt hóa thành tế bào trưởng thành giống như tế bào gai nguyên thủy. Những ống tuyến nằm sâu trong lớp biểu mô. Tiến trình chuyển sản gai bắt đầu từ trong ống tuyến cổ trong và ở đỉnh của nhung mao ống tuyến (endocervical villae), những nhung mao này dần dần dính lại với nhau. Cuối cùng toàn bộ phần tuyến lộ ra ngoài âm đạo được thay bằng biểu mô gai.
Vùng biểu mô diễn ra hiện tượng chuyển sản gọi là vùng chuyển tiếp. Nhiều nghiên cứu cho thấy tổn thương CIN mức độ cao liên quan đến tế bào chuyển sản gai chưa trưởng thành ở TZ và ung thư cũng hầu như phát sinh từ đây.
Chuyển sản gai chưa trưởng thành
Những hình ảnh chuyến sản gai chưa trưởng thành có các đặc điểm sau: vùng trắng sau bôi acetic acid (Â) 3-5% ít đạm, trong suốt hơn vùng trắng của CIN, không có ranh giới rõ ràng giữa vùng trắng do chuyển sản và biểu mô bình thường và tỏa rộng từ vùng chuyển tiếp sang những phần khác của biểu mô cổ tử cung. Biểu mô nơi có chuyển sản lan ra với hình ảnh giống như những ngón tay hay những lưỡi mô hướng tâm về phía lỗ trong cổ tử cung trong khi những vùng trắng của tổn thương CIN thường bắt nguồn từ vùng chuyển tiếp phát triển ra phía ngoài xa lỗ cổ tử cung. Không có bờ ranh giới giữa biểu mô cổ tử cung bình thường với vùng chuyển sản cũng như với tổn thương viêm mà các tổ chức này đan xen vào nhau. Sau khi bôi lugol có thể nhận ra vùng chuyển sản gai chưa trưởng thành nhuộm màu nâu lợt hơn bình thường trong khi tổn thương CIN không nhuộm nâu.
PGSTS Vũ Thị Nhung cũng lưu ý, chuyển sản gai đồng nghĩa với dị sản (CIN) và không được xem là ác tính, từ này cũng không mang ý nghĩa là một sự sinh sản tế bào bất thường.
Khi tế bào đối mặt với những biến động sinh lý hay bệnh lý, chúng thường phải tìm cách thích ứng. Một trong những cách đó là chuyển sản. Đây là một sự thay đổi lành tính của quá trình trưởng thành tế bào bình thường hoặc được gây ra bởi một số kích thích bất thường chẳng hạn như chuyển sản từ tế bào tuyến sang tế bào gai có thể là một dạng thích ứng môi trường. Tuyến hiện diện trong môi trường âm đạo có pH acid thì không thích hợp và phải chuyển sản thành tế bào gai. Một thí dụ khác như trong trường hợp người hút thuốc lá: khói thuốc độc hại gây ra sự thay đổi tế bào tuyến tiết dịch ở đường hô hấp bằng tế bào lát tầng hay trong trường hợp có sỏi trong ống mật sẽ làm thay thế biểu mô trụ bằng biểu mô gai (chuyển sản gai).
Nguồn gốc của tế bào chuyển sản hiện vẫn còn bàn cãi hoặc chưa rõ. Sự chuyển sản có thể làm mất chức năng của lớp biểu mô ban đầu dẫn đến tình trạng không phù hợp. Có trường hợp nếu kích thích độc hại không bị loại trừ thì vùng chuyển sản có thể hóa ung thư. Vì vậy, ở những nơi có chuyển sản bất thường, nên cố gắng loại trừ những yếu tố gây kích thích để giảm khả năng tiến triển đến khả năng ác tính cũng như cần theo dõi để phát hiện những biến đổi bất thường để loại bỏ những tổn thương dị sản.
Chuyển sản chưa trưởng thành không điển hình
Chuyển sản gai chưa trưởng thành không điển hình (Atypical immature metaplasia: AIM) là một tổn thương chưa xác định rõ ý nghĩa về mặt sinh học và lâm sàng. Một số trường hợp AIM có hình ảnh mô học giống như tổn thương trong biểu mô tế bào gai. Tổn thương này gây ra do HPV và làm tăng sinh tế bào nhưng những hình ảnh này chưa lượng giá đầy đủ trong AIM. Trong nghiên cứu của Geng L. và cs trên 27 ca AIM thì 67% (18/27) có HPV DNA nhóm nguy cơ cao. Xét nghiệm tìm chỉ số chất chỉ thị sinh học Ki-67 dương tính cao hơn so với cổ tử cung bình thường. Xét nghiệm HPV được xem là hữu ích trong khi lượng giá các trường hợp tăng sản biểu mô không điển hình trong đó có AIM.
Đối với u nhú âm hộ là tổ chức nhú nhỏ hình giống ngón tay, thường xuất hiện ở mặt trong môi bé, gần âm vật và khu trú trong khuôn khổ vùng tiền đình âm hộ. Hình ảnh các u nhú này dễ nhầm lẫn với sùi mào gà. Chẩn đoán phân biệt với sùi mào gà là trong nhú không có mạch máu hình kẹp tóc giống như trong nhú của sùi mào gà. Theo nghiên cứu của Christine Bergeron và cs trên 34 bệnh nhân có u nhú âm hộ và 34 bệnh nhân có da vùng âm hộ bình thường, những bệnh nhân này được làm xét nghiệm HPV DNA thì không thấy có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Tổn thương u nhú tự thoái triển khoảng 45%, tồn tại lâu dài 55%. Kết luận của nghiên cứu là triệu chứng u nhú không liên quan đến HPV và đa số sẽ tự thoái triển mà không cần điều trị./.
Minh Truyền

    
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:

Đang online: 103

Số lượt truy cập: 9359038

SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang