Liên kết website








Chương trình mục tiêu
Tăng cường phòng chống bệnh Tay – Chân – Miệng
[Đăng ngày: 21/11/2016]
Ngày 26/10/2016, Sở Y tế đã có văn bản số 2636/SYT-NVY yêu cầu các đơn vị y tế trong ngành tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh Tay – Chân – Miệng (TCM). Theo đó Sở Y tế giao Trung tâm Y tế Dự phòng chủ trì phối hợp các đơn vị liên quan tăng cường công tác giám sát chủ động, phát hiện sớm ca bệnh TCM tại các cơ sở khám, chữa bệnh và tại cộng đồng, hướng dẫn và hỗ trợ các Trung tâm Y tế điều tra dịch tễ học, xử lý ổ dịch (nếu có) kịp thời, triệt để.
Bệnh TCM là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút thuộc nhóm Enterovirus gây ra. Bệnh TCM lây từ người sang người qua đường tiêu hóa hoặc tiếp xúc với nước bọt, dịch tiết mũi họng, các bọng nước vỡ của người bệnh, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh thường có biểu hiện sốt, đau họng, loét miệng lợi lưỡi, phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, gối, mông. Hiện nay, chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các biện pháp phòng bệnh là vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường hạn chế lây lan. Bệnh TCM thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Trong năm, bệnh thường xảy ra nhiều từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11, cùng thời điểm có nhiều người mắc bệnh, tiếp xúc với người mắc bệnh.
Về lâm sàng, ở miệng vết loét đỏ hay bóng nước đường kính 2 – 3mm ở niêm mạc miệng, lợi, lưỡi, gây đau miệng, trẻ bỏ ăn, bỏ bú, tăng tiết nước bọt. Triệu chứng phát ban dạng bóng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, gối, mông, tồn tại trong thời gian ngắn (dưới 7 ngày) sau đó có thể để lại vết thâm, rất hiếm khi loét hay bội nhiễm; trẻ sốt nhẹ; nôn.
Lưu ý đối với những trường hợp trẻ sốt cao khó hạ và nôn nhiều dễ có nguy cơ biến chứng. Biến chứng xuất hiện sớm từ ngày 2 đến ngày 5 của bệnh. Biến chứng thần kinh: viêm não, viêm thân não, viêm não tủy, viêm màng não. Rung giật cơ (giật mình chới với) từng cơn ngắn 1 – 2 giây, chủ yếu ở tay và chân, dễ xuất hiện khi bắt đầu giấc ngủ hay khi cho trẻ nằm ngửa. Trẻ ngủ gà, bứt rứt, chới với, đi loạng choạng, run chi, mắt nhìn ngược; Rung giật nhãn cầu; Yếu, liệt chi; Liệt dây thần kinh sọ não. Co giật, hôn mê là dấu hiệu nặng, thường đi kèm với suy hô hấp, tuần hoàn. Tăng trương lực cơ (biểu hiện duỗi cứng mất não, gồng cứng mất vỏ). Biến chứng tim mạch: tăng huyết áp, suy tim, trụy mạch. Mạch nhanh > 150 lần/phút. Thời gian đổ đầy mao mạch chậm trên 2 giây. Da nổi vân tím, vã mồ hôi, chi lạnh. Các biểu hiện rối loạn vận mạch có thể chỉ khu trú ở một vùng cơ thể (một tay, một chân …). Giai đoạn đầu có huyết áp tăng (HA tâm thu: trẻ dưới 1 tuổi > 100 mmHg, trẻ từ 1 – 2 tuổi > 110 mmHg, trẻ trên 2 tuổi > 115 mmHg), ở giai đoạn sau mạch, huyết áp không đo được. Biến chứng hô hấp: Suy hô hấp với triệu chứng thở nhanh, rút lõm ngực, khò khè, thở rít thanh quản, thở nông, thở bụng, thở không đều, SpO2 < 92%. Phù phổi cấp: sùi bọt hồng, khó thở, tím tái, phổi nhiều ran ẩm, nội khí quản có máu hay bọt hồng.
Về cận lâm sàng, xét nghiệm theo dõi biến chứng hô hấp gồm khí máu động mạch, X-quang phổi. Biến chứng tim mạch: troponin I, CK-MB, siêu âm tim, ECG. Biến chứng thần kinh: dịch não tủy: hướng viêm màng não virus. MRI não: tổn thương vùng thân não. Nếu bạch cầu cao > 16.000/mm3 hay đường huyết > 160 mg/dL là các triệu chứng cảnh báo bệnh nặng. Xét nghiệm tìm tác nhân: RT – PCR hoặc phân lập virus bệnh phẩm hầu họng, bóng nước, trực tràng, dịch não tủy xác định nguyên nhân do EV71, Coxsackievirus A16 hay các type huyết thanh Enterovirus khác.
Chẩn đoán sơ bộ, dựa vào dịch tễ và lâm sàng. Phân độ lâm sàng, tiêu chuẩn đánh giá: có ít nhất một trong các dấu hiệu như sau:
Phân độ 1: Chỉ loét miệng và/hoặc tổn thương da.
Phân độ 2a: Bệnh sử có giật mình dưới 2 lần/30 phút và không ghi nhận lúc khám. Sốt trên 2 ngày, hay sốt trên 390C, nôn, lừ đừ, khó ngủ, quấy khóc vô cớ.
Phân độ 2b, nhóm 1: Giật mình ghi nhận lúc khám; Bệnh sử có giật mình > 2 lần/30 phút; Bệnh sử có giật mình kèm theo một dấu hiệu sau: ngủ gà, mạch nhanh > 130 lần/phút (khi trẻ nằm yên, không sốt).
Phân độ 2b, nhóm 2: Sốt cao > 39,50C (đo nhiệt độ hậu môn) không đáp ứng với thuốc hạ sốt; Mạch nhanh > 150 lần/phút (khi trẻ nằm yên, không sốt); Thất điều: run chi, run người, ngồi không vững, đi loạng choạng; Rung giật nhãn cầu, lác mắt; Yếu chi hoặc liệt chi; Liệt thần kinh sọ: nuốt sặc, thay đổi giọng nói …
Phân độ 3: Mạch nhanh > 170 lần/phút (khi trẻ nằm yên, không sốt); Một số trường hợp có thể mạch chậm (dấu hiệu rất nặng); Vã mồ hôi, lạnh toàn thân hoặc khu trú; HA tâm thu tăng: trẻ dưới 12 tháng HA > 100 mmHg, trẻ từ 12 tháng đến dưới 24 tháng HA > 110 mmHg, Trẻ từ trên 24 tháng HA > 115 mmHg. Thở nhanh, thở bất thường: cơn ngưng thở, thở bụng, thở nông, rút lõm ngực, khò khè, thở rít thì hít vào; Rối loạn tri giác (Glasgow < 10 điểm); Tăng trương lực cơ.
Phân độ 4: Sốc; Phù phổi cấp; Tím tái, SpO2 < 92%; Ngưng thở, thở nấc
Chẩn đoán xác định: Xét nghiệm: PCR bệnh phẩm tìm Enterovirus dương tính hay nuôi cấy có virus gây bệnh. Chẩn đoán phân biệt: Các bệnh có biểu hiện loét miệng: Viêm loét miệng (apth): vết loét sâu, có dịch tiết, hay tái phát. Các bệnh có phát ban da: Sốt phát ban do tác nhân khác, dị ứng, viêm da mủ, thủy đậu. Nhiễm trùng huyết do não mô cầu, sốt xuất huyết Dengue…
Bệnh lý khác: viêm màng não do vi trùng. Viêm não – màng não do virus khác. Nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng. Viêm phổi, viêm thanh khí phế quản. Điều trị theo độ nặng của bệnh. Nguyên tắc chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chỉ điều trị hỗ trợ (không dùng kháng sinh khi không có bội nhiễm). Theo dõi sát, phát hiện sớm, phân độ đúng và điều trị phù hợp. Bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ, nâng cao thể trạng.
Để tích cực phòng chống, giảm thiểu ảnh hưởng của bệnh tay chân miệng đến sức khỏe, đặc biệt là trẻ em, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo mạnh mẽ người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh như sau:
1. Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.
2. Vệ sinh ăn uống: Thức ăn cho trẻ cần đảm bảo đủ chất dinh dưỡng; ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải đảm bảo được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng (tốt nhất là ngâm tráng nước sôi); sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa, đồ chơi chưa được khử trùng.
3. Làm sạch đồ chơi, nơi sinh hoạt: Hộ gia đình, nhà trẻ mẫu giáo, các hộ trông trẻ tại nhà cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, vật dụng tiếp xúc hằng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
4. Thu gom và xử lý chất thải của trẻ: Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, phân, chất thải của trẻ phải được thu gom, xử lý và đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh.
5. Theo dõi phát hiện sớm: Trẻ em phải được thường xuyên theo dõi sức khỏe để kịp thời phát hiện, tổ chức cách ly, điều trị các trường hợp mắc bệnh, tránh lây bệnh cho các trẻ khác.
6. Cách ly, điều trị kịp thời khi phát bệnh: Các nhà trẻ, mẫu giáo, nhóm trẻ tập trung và hộ gia đình có trẻ dưới 6 tuổi cần chủ động theo dõi sức khỏe của trẻ để kịp thời phát hiện và đưa ngay đến các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời. Trẻ bị bệnh phải được cách ly ít nhất là 10 ngày kể từ khi khởi bệnh, không cho trẻ có biểu hiện bệnh đến lớp và chơi với các trẻ khác.ly và đưa ngay trẻ đến các cơ sở y tế để được khám và điều trị.

Mai Trang
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 231

Số lượt truy cập: 9290928
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang