Vừa qua, TS. Phùng Thanh Hùng – Đại học Y Hà Nội đã có trình bày báo cáo kết quả thực trạng chất lượng nhân lực y tế tuyến xã Việt Nam giai đoạn 2021-2022.

Nghiên cứu đã chọn 6 vùng sinh thái gồm 6 tỉnh Tuyên Quang, Bắc Ninh, Khánh Hòa, Đắc Lắc, Đồng Nai và Đồng Tháp thực hiện. Đối với nhóm điều dưỡng tuyến xã đã chọn ngẫu nhiên 578 người tham gia nghiên cứu. Tỷ lệ nữ giới chiếm 81,1%, tuổi 30-39 chiếm tỷ lệ cao nhất là 59,5%, nhóm trên 40 tuổi là gần 30%. Thâm niên công tác trên 10 năm chiếm đến 66,6%; từ 5-10 năm là 21,6% và dưới 5 năm chỉ 11,5%. Đối với điều dưỡng đang làm quản lý có tỷ lệ 14,5%, làm nhân viên chiếm 85,5%. Về trình độ chuyên môn, trung cấp chiếm 44,6%, cao đẳng 40,1% và đại học chiếm 15,3%.

Các lĩnh vực nghiên cứu chất lượng điều dưỡng tuyến xã gồm  năng lực thực hành chăm sóc gồm 4 tiêu chuẩn: Chăm sóc người bệnh tại cơ sở y tế; theo dõi, phát hiện, ra quyết định; xử trí chăm sóc phù hợp với nhu cầu của người bệnh; xác định ưu tiên chăm sóc dựa trên nhu cầu của người bệnh, gia đình và cộng đồng; sử dụng quy trình điều dưỡng để lập kế hoạch chăm sóc và can thiệp điều dưỡng bảo đảm an toàn cho người bệnh và cộng đồng, phối hợp và hỗ trợ công tác điều trị; tiến hành các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản, sơ cứu, cấp cứu, dùng thuốc đảm bảo an toàn, hiệu quả; sơ cứu và đáp ứng khi có tình huống cấp cứu; giao tiếp hiệu quả với người bệnh và cộng đồng; xác định nhu cầu và tổ chức truyền thông, tư vấn, giáo dục sức khỏe cho cá nhân, gia đình và cộng đồng; hợp tác với đồng nghiệp thực hiện chăm sóc sức khỏe cộng đồng; bảo vệ và thực hiện quyền của người bệnh.

Đối với lĩnh vực 2 của điều dưỡng là năng lực quản lý và phát triển nghề nghiệp, gồm có 4 tiêu chuẩn là quản lý, ghi chép, sử dụng hồ sơ bệnh án theo quy định; quản lý công tác chăm sóc người bệnh; quản lý thuốc, trang thiết bị y tế, vật tư tiêu hao; đào tạo, nghiên cứu và phát triển nghề nghiệp.

Theo TS. Phùng Thanh Hùng, những tiêu chuẩn đạt mức khoảng 50%-60% là tiêu chuẩn bảo vệ, thực hiện quyền của người bệnh; xác định ưu tiên chăm sóc dựa trên nhu cầu của người bệnh, gia đình và cộng đồng; tiêu chuẩn đào tạo, nghiên cứu và phát triển nghề nghiệp.

Những nội dung chưa đạt có tỷ lệ dưới 55% đến 48% bao gồm: Khám, nhận định, xác định vấn đề và nhu cầu về sức khỏe và tình trạng sức khỏe của người bệnh; tiêu chuẩn ra quyết định xử trí chăm sóc phù hợp cho người bệnh; phân tích và xác định được những nhu cầu chăm sóc ưu tiên của cá nhân, gia đình và cộng đồng; thực hiện nhận định người bệnh; lập kế hoạch chăm sóc điều dưỡng dựa trên nhận định người bệnh; có kỹ năng giáo dục sức khỏe; sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý và chăm sóc người bệnh; phối hợp, tham gia thu thập thông tin, đánh giá nhu cầu về tư vấn, giáo dục sức khỏe.

TS. Phùng Thanh Hùng cho biết, có 15 kỹ năng chất lượng điều dưỡng đạt yêu cầu khoảng 70%, tuy nhiên có sự khác nhau giữa chất lượng điều dưỡng của các tỉnh, tỉnh Tây Nguyên có tỷ lệ điều dưỡng là người đồng bào dân tộc thiểu số có năng lực, kỹ năng nghề hạn chế hơn so với những vùng khác trong nghiên cứu. Việc tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực trình độ và năng lực của điều dưỡng sẽ góp phần cải thiện chất lượng công tác điều dưỡng và chăm sóc người bệnh tại tuyến xã.

Đối với kết quả nghiên cứu trên 582 người hộ sinh tham gia, trong đó tỷ lệ nữ chiếm 99,1%. Độ tuổi 30-39 chiếm 56%, trên 40 tuổi chiếm 39%. Thâm niên công tác trên 10 năm chiếm tỷ lệ 85%; làm quản lý 13%, trình độ trung cấp chiếm 46%, cao đẳng 42% và đại học 12%. Nghiên cứu thực hiện đánh giá chất lượng hộ sinh tuyến xã vào 6 lĩnh vực, cụ thể là năng lực về xã hội, văn hóa và sức khỏe cộng đồng trong công tác bà mẹ và trẻ sơ sinh gồm tiêu chuẩn kỹ năng cơ bản, kỹ năng mở rộng về năng lực này. Lĩnh vực thứ 2 là năng lực trong chăm sóc bà mẹ trước khi mang thai và kế hoạch hóa gia đình gồm những kỹ năng cơ bản; chăm sóc bà mẹ trong thời kỳ thai nghén; chăm sóc bà mẹ khi chuyển dạ và sinh đẻ; chăm sóc bà mẹ sau đẻ; công tác trẻ sơ sinh.

Kết quả đánh giá cho thấy tỷ lệ đạt dao động chỉ ở mức 42% đến 55% gồm các nội dung như thực hiện thảo luận, giáo dục sức khỏe với phụ nữ và gia đình; xác định nhu cầu tư vấn, giáo dục sức khỏe cho phụ nữ, chịu trách nhiệm và giải thích được các quyết định thực hiện lâm sàng; lập kế hoạch chăm sóc sức khỏe sinh sản phù hợp; đề xuất, thực hiện và phân tích được kết quả các xét nghiệm cơ bản phổ biến; yêu cầu xét nghiệm và phân tích được kết quả các xét nghiệm sàng lọc như lao, HIV, các bệnh lây truyền qua đường tình dục; thực hiện được lấy dịch cổ tử cung làm xét nghiệm tế bào (PAP test); thực hiện cấp cứu hồi sinh hô hấp tuần hoàn (CPR); xác định và xử trí cấp cứu chảy máu muộn và nhiễm trùng thời kỳ sau đẻ; phát hiện và xử trí sớm trường hợp khẩn cấp hoặc cấp cứu trong chuyển dạ đẻ; thực hiện đúng chỉ định, đúng kỹ thuật trong các trường hợp cấp cứu; chăm sóc thích hợp với những trẻ có mẹ HIV dương tính.

Theo TS. Phùng Thanh Hùng, chất lượng hộ sinh giữa các tỉnh có kết quả khác nhau về năng lực, các tỉnh Đắc Lắc, Đồng Tháp tỷ lệ đánh giá năng lực ở các kỹ năng thấp hơn so với những vùng khác, thực tế cho thấy 94% các hộ sinh mới chỉ ở trình độ trung cấp, vì vậy cần phải đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn theo Thông tư số 26 đã quy định.

Chúng ta biết rằng, nhân lực y tế gồm tất cả những người tham gia chủ yếu vào các hoạt động nhằm nâng cao sức khỏe (WHO,2006). Chất lượng nhân lực y tế thể hiện ở nhiều mặt, về trình độ chuyên môn, năng lực làm việc, ứng xử có trách nhiệm đối với nhiệm vụ được giao. Dịch vụ y tế là các dịch vụ được cung cấp nhằm mục đích bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng, đạt chất lượng an toàn, lấy người bệnh làm trung tâm, hướng về nhân viên y tế về trình độ chuyên môn, kịp thời, hiệu quả, hiệu suất, công bằng và tiện nghi./.