Liên kết website








Phòng chống bệnh không lây nhiễm
Nên tăng cường ăn carbohydrate phức hợp
[Đăng ngày: 12/03/2017]
Theo Bộ Y tế, các bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường (bệnh không lây nhiễm) hiện Việt nam có số người mắc bệnh nhiều, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trước đây 2/3 protein trong bữa ăn của chúng ta có nguồn gốc từ thực vật, ngày nay 2/3 protein là từ động vật. Các nghiên cứu trên thế giới cũng chỉ ra một chế độ ăn ít calo làm chậm đáng kể hầu hết các dạng ung thư và ngăn chặn dấu hiệu lão hóa ở động vật.
Trung bình, mỗi gam chất béo tạo ra 9 calo, mỗi gam đạm và tinh bột tạo ra 4 calo. Người ăn chay thường có lượng chất béo dưới 10%, vì vậy người ăn chế độ ăn chay sẽ ăn ít calo hơn. Và vì ăn ít chất béo, người ăn chay thường cảm thấy đói trước khi đến bữa ăn tiếp theo.
Một chú ý quan trọng là chế độ ăn tối ưu dựa trên các carbohydrate phức hợp, không phải carbohydrate đơn. Carbohydrate phức hợp bao gồm hoa quả, rau, các hạt và đậu ở dạng tự nhiên. Carbohydrate đơn như đường, mật ong, rượu…ở dạng này được cơ thể hấp thu nhanh, làm đường máu tăng lên nhanh chóng. Lúc đó cơ thể phải tăng tiết insulin để giảm đường máu xuống mức bình thường. Insulin làm kích thích cơ thể tiết ra euzyme lipopotein lipase làm tăng hấp thu chất béo từ máu vào mô mỡ cơ thể. Insulin cũng kích thích enzyme HMG-CoA reductase ở gan, làm cho gan tạo ra nhiều cholesterol hơn, tăng nồng độ cholesterol máu. Tiết quá nhiều insulin làm kích thích tế bào cơ trơn thành mạch tăng sinh, di chuyển từ lớp giữa vào bên trong gây nghẹt động mạch vành. Nồng độ insulin máu cao làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, tăng bị stress.
Sau nhiều năm cơ thể sản xuất quá nhiều insulin, một số người xuất hiện tình trạng đề kháng với insulin, gây ra càng tiết insulin ngày càng nhiều hơn; làm tăng nồng độ triglyceride máu cao hơn, nồng độ HDL cholesterol thấp hơn; tăng huyết áp; tăng đường máu. Tất cả những yếu tố này kết hợp với nhau được gọi là hội chứng chuyển hóa và làm tăng tỷ lệ mắc bệnh động mạch vành.
Còn đối với carbohydrat phức hợp được hấp thu một cách từ từ, giúp giữ cho nồng độ đường trong máu ổn định, do vậy chúng không kích thích cơ thể sản xuất quá nhiều insulin. Tuy nhiên cần chú ý, khi ở dạng tinh chế, carbohydrat phức hợp được hấp thụ như carbohydrat đơn, ví dụ bột mì tinh chế thành bột mì trứng, cám và chất xơ bị lấy đi, trong khi chất cám và xơ của mì nguyên chất, gạo lứt giúp ngăn ngừa sự tăng tiết quá mức insulin. Vì vậy, người ta khuyên nên ăn món mì ống nguyên chất; bánh mì đen và cơm gạo lứt. Còn khi ăn cơm gạo trắng, mì ống tinh chế nên ăn vừa phải, ăn cùng rau, đậu để giúp làm chậm sự hấp thu của chúng. Như vậy, khi đã bị tăng triglyceride và HDL cholesterol thấp, hãy hạn chế ăn carbohydrat đơn, tăng cường ăn carbohydart phức hợp.
Đối với chất béo, chế độ ăn ít chất béo, nhiều thực vật là cách ăn lành mạnh tốt cho sức khỏe. Các chất chống oxy hóa như bêta catotene, vitamin E, vitamin C đều có nhiều trong chế độ ăn nhiều thực vật và thấp trong chế độ ăn chủ yếu là thịt.
Chế độ ăn ít chất béo, nhiều thực vật giúp làm chậm quá trình lão hóa; phòng ngừa bệnh tim mạch, đột quỵ, ung thư; giảm tỷ lệ bệnh loãng xương, bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì. Hãy nhớ rằng loại thức ăn mà ta ăn quan trọng hơn lượng thức ăn mà ta tiêu thụ. Hãy nhớ mỗi gam chất béo ăn vào sẽ cung cấp gấp đôi lượng calo so với mỗi gam tinh bột; calo của chất béo khó tiêu thụ hơn so với lượng calo của tinh bột; chất béo của thức ăn dễ chuyển thành chất béo cơ thể, còn carbohydrat phức trong thức ăn rất ít chuyển thành chất béo của cơ thể; chất béo bão hòa làm tăng lượng cholesterol máu; thức ăn chứa nhiều chất béo bão hòa thì cũng chứa nhiều cholesterol.
Đối với protein, điều quan trọng là ăn đủ đừng ăn quá nhu cầu cần thiết của cơ thể; trừ trong trường hợp phụ nữ có thai và cho con bú, trẻ nhỏ, bệnh nhân sau phẫu thuật hoặc bệnh nhân bỏng. Quá nhiều hoặc quá ít protein đều gây hại cho cơ thể, ăn quá nhiều protein có thể gây loãng xương. Ăn ít béo nhưng giàu protein cơ thể sẽ tạo thành các mảng xơ vữa gây tắc nghẽn động mạch vành. Protein được hình thành từ các amino axit; có 22 loại amino axit kết hợp tạo ra hàng tỷ loại protein. Cơ thế chúng ta tạo ra 13 loại amino axit; 09 loại còn lại được cung cấp qua thức ăn; trong đó có 03 loại lysine, tryptophan và methionine là quan trọng nhất.
Cần lưu ý protein được tạo thành khi ăn thịt bò cũng có chất lượng tương tự như protein tạo ra khi ăn cơm và đậu. Điểm khác là khi ăn thịt bò, chúng ta phải hấp thu nhiều chất béo bão hòa và cholesterol. Bằng cách ăn nhiều loại thực phẩm, chúng ta có đủ những loại amino axit này, lòng trắng trứng có hầu hết các loại protein, tất cả cholesterol nằm ở lòng đỏ; mỗi ngày nên uống 01 cốc sữa không béo, ăn sữa chua để cung cấp đủ lượng vitamin B12, vitamin D cho cơ thể. Việc ăn ít protein giúp làm giảm nguy cơ loãng xương, cải thiện chức năng thận ở người có tổn thương thận trước đó.
Hữu Lai
Chi tiết
Các tin khác
Tìm kiếm
    

  



 

THỜI TIẾT
Độ ẩm:
Gió:
Thống kê online

Đang online: 342

Số lượt truy cập: 9352506
SỞ Y TẾ TỈNH KHÁNH HÒA
Khu liên cơ Số 2, 03 Hàn Thuyên, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
Điện thoại: 058.3822987 Fax: 058.3827908 Email:syt@khanhhoa.gov.vn
Website: https://syt.khanhhoa.gov.vn
Chịu trách nhiệm chính: BS. CK2 Lê Văn Khoa - Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa 
Chung nhan Tin Nhiem Mang