Ngày 31/5 hàng năm là ngày Thế giới không Thuốc lá. Chủ đề do Tổ chức Y tế Thế giới đưa ra trong năm nay là “Thuốc lá – mối đe dọa sự phát triển bền vững của các quốc gia”.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên thế giới có khoảng 6 triệu ca tử vong do các căn bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá, trong đó 80% số ca tử vong sớm là ở các nước đang phát triển.
Tại Việt Nam, theo thống kê tại Bệnh viện K, tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi có hút thuốc là 96,8%. Nghiên cứu của Viện Chiến lược và chính sách y tế năm 2011 cũng cho thấy bệnh tật và tử vong sớm do sử dụng thuốc lá chiếm 12% tổng gánh nặng bệnh tật tại Việt Nam. Số trường hợp tử vong do các bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam chiếm 75% tổng số ca tử vong do bệnh tật và thương tích, mà một trong những nguyên nhân là do tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao. Cùng với các tổn thất về sức khỏe, sử dụng thuốc lá cũng gây ra các tổn thất về kinh tế và là một trong những nguyên nhân của sự nghèo đói. Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại Việt Nam cho thấy năm 2015, số tiền người dân Việt Nam chi mua thuốc lá là 31.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, tổng chi phí điều trị và tổn thất do mất khả năng lao động vì ốm đau và tử vong sớm 5 nhóm bệnh trong số 25 bệnh do sử dụng thuốc lá gây ra là ung thư phổi, ung thư đường tiêu hóa-hô hấp trên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là hơn 23 nghìn tỷ đồng/năm.
Bộ Y tế phát động Tuần lễ Quốc gia Không Thuốc lá từ ngày 25/5 đến ngày 31/5. Luật Phòng, chống tác hại (PCTH) của thuốc lá được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/5/2013, với mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng, giảm tỷ lệ mắc và tử vong do các căn bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá. Luật PCTH thuốc lá quy định UBND các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về PCTH của thuốc lá: chủ trì tổ chức, chỉ đạo và chịu trách nhiệm thực hiện các quy định về địa điểm cấm hút thuốc lá tại địa phương. Nội dung truyền thông PCTH thuốc lá cần tập trung vào:
Quy định cấm hút thuốc tại: nơi làm việc, trường học, cơ sở y tế, khách sạn, các nơi làm việc trong nhà của nhà hàng, bến tàu, bến xe, nhà ga, trên các phương tiện giao thông công cộng.
Quyền và trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, địa phương, người đứng đầu, người quản lý các địa điểm cấm hút thuốc lá trong PCTH của thuốc lá; Quyền và nghĩa vụ của công dân trong PCTH thuốc lá; Nghĩa vụ của người hút thuốc lá.
Các hành vi bị nghiêm cấm trong Luật PCTH thuốc lá; Quy định cấm quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị thuốc lá dưới mọi hình thức; Quy định cấm bán thuốc lá tại các địa điểm có quy định cấm hút thuốc.
Tác hại của hút thuốc đối với sức khỏe và kinh tế; ý nghĩa của việc thực hiện môi trường không khói thuốc, các mô hình, tấm gương cơ quan đơn vị thực hiện tốt các quy định về môi trường không khói thuốc, tấm gương cá nhân bỏ thuốc.
UBND tỉnh chỉ đạo các Sở, ban ngành, các cơ quan, đơn vị huyện, thị xã, thành phố thực hiện các nội dung: Tổ chức các hội thảo, hội nghị phổ biến Luật PCTH thuốc lá; Đưa nội dung PCTH thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hằng năm, đưa quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị; Đưa quy định về việc hạn chế hoặc không hút thuốc trong các đám cưới, đám tang, lễ hội trên địa bàn dân cư vào hương ước; Chỉ đạo lồng ghép phong trào xây dựng Làng văn hóa – Sức khỏe với xây dựng cộng đồng dân cư không có người hút thuốc lá, thuốc lào, xây dựng cộng đồng dân cư không thuốc lá; Chỉ đạo các Sở, ban, ngành xem xét việc không cấp giấy phép bán lẻ thuốc lá tại các địa điểm cấm hút thuốc lá theo đúng quy định tại Khoản 2, Điều 25 Luật PCTH của thuốc lá (như cấp phép bán lẻ thuốc lá tại các khách sạn, nhà hàng …); Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định cấm hút thuốc tại các nơi làm việc, nhà hàng, trên các phương tiện giao thông công cộng và các địa điểm theo quy định của Luật PCTH thuốc lá.
Thông điệp hưởng ứng cụ thể của Tuần lễ Quốc gia Không Thuốc lá:
- Sử dụng thuốc lá gây tổn thất về sức khỏe và kinh tế, ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của các quốc gia. (Tổ chức Y tế thế giới)
- Tại Việt Nam chi phí điều trị, tổn thất do mắc bệnh và tử vong sớm của 5 bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá là 23 nghìn tỷ đồng mỗi năm.
- Hút thuốc lá thụ động làm tăng nguy cơ bị đột quỵ lên 30%. (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật Hoa Kỳ - CDC).
- Hút thuốc lá là nguyên nhân của 90% các ca ung thư phổi. (Tổ chức Y tế thế giới)
- Hút thuốc lá là nguyên nhân của 75% các ca bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. (Tổ chức Y tế thế giới)
- Người hút thuốc lá có nguy cơ bị đái tháo đường cao hơn 40% so với người không hút thuốc. (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật Hoa Kỳ - CDC)
- Mọi người đều có quyền được sống, làm việc trong môi trường không khói thuốc lá. (Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá).
- Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động không hút thuốc tại nơi làm việc. (Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá).
- Cơ quan, đơn vị phải có nội quy cấm hút thuốc và treo biển cấm hút thuốc trong cơ quan. (Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá).
- Cấm hút thuốc lá tại cơ sở y tế, trường học, nơi làm việc và trên phương tiện giao thông công cộng. (Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá).
- Cấm hút thuốc lá tại khu vực trong nhà của bến tàu, bến xe. (Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá).
- Cấm hút thuốc lá tại khu vực trong nhà của nhà hàng, quán cà phê. (Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá).
- Hãy họi 1800-6606 để được tư vấn cai thuốc lá miễn phí. (Tổng đài Tư vấn cai nghiện thuốc lá Bệnh viện Bạch Mai).
- Hãy nhắc người khác không hút thuốc gần mình và những người xung quanh.
Văn Hanh