Theo báo cáo của cơ quan thường trực phòng, chống ma túy của Bộ Công an, tính đến cuối năm 2019, cả nước có hơn 235.000 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, tăng gần 4,5% so với năm 2018. Tuy nhiên, số người sử dụng ma túy thực tế có thể cao hơn số quản lý. Theo báo cáo, tỷ lệ sử dụng ma túy tổng hợp chiếm khoảng 70%-80% trong số người nghiện đặc biệt là các tỉnh miền Trung và miền Nam, đáng báo động là tình hình người nghiện sử dụng đồng thời nhiều loại ma túy ngày càng phổ biến.
Loại ma túy tổng hợp được sử dụng phổ biến là Methamphetamin, Estasy, Ketamine với các tên lóng như đá, thuốc lắc, viên nữ hoàng, ngọc điên, yaba..
Theo các chuyên gia phòng chống ma túy, người sử dụng ma túy kích thích có các khuynh hướng khác nhau; sử dụng thử thường thấy trong nhóm thanh niên hoặc người lớn và sử dụng trong thời gian ngắn. Do tò mò để trải nghiệm cảm giác, tâm trạng mới hoặc do áp lực từ bạn bè. Hai là sử dụng để giải trí trong buổi tiệc, gặp gỡ, giao lưu thường diễn ra vào cuối tuần, các dịp đặc biệt. Ba là sử dụng có mục đích, khi có các nhiệm vụ, công việc cần hoàn thành đòi hỏi tỉnh táo hoặc sức chịu đựng, ví dụ lái xe đường dài, học thi, làm việc ca đêm; có trường hợp dùng để ức chế cảm giác thèm ăn, giảm cân.
Có những trường hợp sử dụng ma túy thường xuyên, ma túy đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của họ, làm suy giảm hoặc ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe thể chất, tâm lý hoặc khả năng làm việc.
Đối với sử dụng nhiều loại ma túy, cách thức sử dụng chung với nhau, ví dụ Methamphetamin cùng với Cocain hoặc cùng với cần sa, rượu để làm tăng và kéo dài tác dụng của ma túy.
Ở nhóm quan hệ đồng giới nam, có người sử dụng nhiều loại ma túy như Methamphetamin hay Mephedrone cùng với Gammahydroxybutyric axit (GHB), poppers và thuốc điều trị rối loạn cương dương như sildenafil (viagra), tadalafil (cialis) và vardenafil (levita).
Hiện tượng sử dụng heroin cùng với Methamphetamin thường làm tăng cảm giác phê, tuy nhiên việc phối hợp này gây nguy hiểm do nguy cơ quá liều và thời gian bán hủy của 2 chất này là khác nhau.
Có trường hợp sử dụng chất dạng thuốc phiện được điều trị thuốc Methadone cũng có thể xuất hiện triệu chứng trầm cảm, họ dùng ma túy dạng kích thích để giảm trầm cảm.
Người sử dụng ma túy dạng kích thích có hại là khi nó tác động tới thể chất hoặc tâm thần dẫn tới hậu quả tiêu cực cho sức khỏe và các mối quan hệ xã hội. Khi sử dụng ma túy kéo dài dẫn tới tăng độ dung nạp và lệ thuộc, gây suy giảm nghiêm trọng về sức khỏe hoặc gây nguy hại cho người dùng. Người lệ thuộc vào ma túy thấy việc sử dụng ma túy quan trọng hơn nhiều so với các hoạt động khác trong cuộc sống.
Một người sử dụng ma túy kích thích nhiều lần trong tuần được coi là người sử dụng nặng và thường biểu hiện một số triệu chứng tình trạng lệ thuộc, dinh dưỡng kém, ngủ kém, dễ mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần, ảo tưởng, hoang tưởng, trầm cảm và lo lắng.
Theo các chuyên gia phòng chống HIV/AIDS, ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới, một số bạn sử dụng Methamphetamin để tăng tần suất quan hệ tình dục, do quan hệ tình dục không an toàn tăng khả năng lây nhiễm các bệnh tình dục, viêm gan B và HIV. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, nam quan hệ tình dục đồng giới có sử dụng Methamphetamin tỷ lệ nhiễm HIV từ 17% đến 61%, tỷ lệ nhiễm HIV mới từ 2,7-5/100 người/năm.
Sử dụng ma túy kích thích trong nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (Chemsex hoặc High Fun) làm giảm sử dụng bao cao su, tăng quan hệ tình dục tập thể, các hành vi nguy cơ cao khác, gây tổn thương hậu môn, trực tràng, quan hệ tình dục thô bạo làm gia tăng các bệnh lây qua tình dục, tăng nguy cơ lây nhiễm viêm gan B, viêm gan C trong nhóm nhiễm HIV. Nguy cơ viêm gan C tăng do các bạn chia sẻ các vật dụng tiêm chích.
Một nghiên cứu tại TP Hồ Chí Minh và Hà Nội thực hiện năm 2014 trên 210 nam quan hệ tình dục đồng giới nam cho thấy tỷ lệ sử dụng Methamphetamin, Amephetamin và Ecstasy trướcvà trong suốt quá trình quan hệ tình dục lần lượt là 10,5%, 2,9% và 3,8%. Các nghiên cứu chỉ ra việc sử dụng ma túy kích thích liên quan đến quan hệ tình dục hậu môn không sử dụng bao cao su và nhiễm HIV.
Methamphetamin còn gọi là ma túy đá, là chất gây nghiện tổng hợp thuộc nhóm Amephetamin thường ở dạng tinh thể. Ma túy đá còn có tên gọi như pha lê, đá, hàng đá, shabu, tina, tic và yaba./.
Anh Huy