Ngày 07/9/2015, Sở Y tế đã tổ chức Hội nghị Tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia Dân số-Kế hoạch hóa gia đình giai đoạn 2011-2015 và phương hướng nhiệm vụ giai đoạn 2016-2020. Đến dự và chỉ đạo hội nghị có đồng chí Đào Công Thiên- Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa.
Theo BS.CKII Huỳnh Thị Hiên- Quyền Chi cục trưởng Chi cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Khánh Hòa- trong 5 năm qua thành công của chương trình là sự chuyển biến về nhận thức và hành vi thực hiện chính sách Dân số- Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ): công tác truyền thông giáo dục về DS/SKSS/KHHGĐ đã tạo được sự chuyển biến tích cực về nhận thức và hành vi của cộng đồng trong thực hiện chính sách về DS-KHHGĐ. Hiểu biết và thực hành về KHHGĐ, SKSS, sức khỏe bà mẹ trẻ em (SKBMTE) trong các tầng lớp nhân dân được nâng lên rõ rệt; quy mô gia đình ít con (02 con) ngày càng được chấp nhận rộng rãi. Các hoạt động truyền thông, vận động góp phần thúc đẩy việc xây dựng chính sách, huy động nguồn lực và tạo môi trường xã hội thuận lợi trong thực hiện công tác DS-KHHGĐ.
Cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội và nhân dân đã nhận thức đúng đắn vị trí, tầm quan trọng của công tác DS-KHHGĐ trong chiến lược phát triển kinh tế- xã hội, ổn định và nâng cao đời sống nhân dân; Chương trình DS-KHHGĐ đã thật sự đem lại lợi ích vật chất tinh thần và sức khỏe cho mỗi cá nhân, gia đình và xã hội nên được nhân dân đồng tình hưởng ứng và tích cực thực hiện.
Tỉnh Khánh Hòa tiếp tục duy trì thành quả giảm sinh vững chắc, kiểm soát và ổn định quy mô dân số, đồng thực hiện hiệu quả mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, cải thiện tình trạng sức khỏe sinh sản của người dân trong giai đoạn 2011-2015.
Toản tỉnh đã đạt mức sinh thay thế từ năm 2005 và duy trì mức sinh thấp hợp lý giai đoạn 2011-2015; Tỷ lệ cặp vợ chồng áp dụng biện pháp tránh thai luôn đạt ở mức cao (77%) và nhu cầu dịch vụ KHHGĐ/ SKSS của người dân cơ bản được đáp ứng và chuyển dần từ bao cấp sang xã hội hóa.
Các mô hình nâng cao chất lượng dân số bước đầu triển khai có hiệu quả, nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của cộng đồng và quan tâm ủng hộ của các cấp, các ngành như chương trình sàng lọc trước sinh- sơ sinh; tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân; tư vấn và chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng.
Vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh, tảo hôn, kết hôn cận huyết thống, sự già hóa dân số và các thách thức trong chăm sóc sức khỏe sinh sản được toàn xã hội quan tâm và chung sức thực hiện.
Đối với thực hiện Đề án “Nâng cao chất lượng dân số thông qua truyên truyền, vận động phát hiện, can thiệp sớm dị tật, bệnh ở thai nhi và sơ sinh tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2012-2015”, đã được đông đảo người dân quan tâm tham gia hưởng ứng. Qua gần 5 năm triển khai Đề án đã được đông đảo người dân quan tâm tham gia hưởng ứng; chương trình này được ghi nhận hết sức có ý nghĩa và mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế, khó khăn như sàng lọc trước sinh thời gian qua chỉ thực hiện chủ yếu bằng siêu âm, số lượng xét nghiệm di truyền chưa nhiều do điều kiện về kỹ thuật tại chỗ và chi phí cao; sàng lọc sơ sinh nhu cầu hằng năm lớn (18.000-19.000 trẻ sinh/năm); 100% bà mẹ được hỏi trả lời có nhu cầu sàng lọc phát hiện bệnh cho trẻ, tuy nhiên chưa có cơ chế để thu phí sàng lọc sơ sinh, trong khi chương trình mục tiêu chỉ hỗ trợ miễn phí cho đối tượng nghèo, chính sách…
Đối với can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, theo kết quả tổng điều tra dân số từ năm 1999, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đã xuất hiện ở nhiều tỉnh/ thành phố trong cả nước. Tại tỉnh Khánh Hòa, vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh xuất hiện rõ nét từ năm 2002 với 108,4 trẻ trai/ 100 trẻ gái và tiếp tục có xu hướng gia tăng; đến năm 2014 là 109,4 trẻ trai/ 100 trẻ gái; dự ước 2015 là 109,8 trẻ trai/100 trẻ gái.
Thời gian qua, nội dung mất cân bằng giới tính khi sinh đã đưa vào kế hoạch truyền thông chuyển đổi hành vi ở các cấp, các ngành. Hậu quả, hệ lụy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đã được đề cập thường xuyên trên các kênh truyền thông tỉnh, huyện, xã; hoạt động truyền thông trực tiếp, phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể xã hội cũng đã chuyển tải các thông điệp đến các nhóm đối tượng đích.
Hàng năm, Chi cục Dân số-KHHGĐ đã phối hợp thanh tra Sở Y tế và các đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra các cơ sở phát hành sách, ấn phẩm, tài liệu và các cơ sở cung cấp dịch vụ siêu âm trên địa bàn tỉnh về nội dung tuyên truyền, phổ biến phương pháp lựa chọn giới tính thai nhi. Đã phát hiện và kiến nghị xử lý trên 5.000 ấn phẩm, tài liệu liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi.
Ngô Thanh