Dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) là biện pháp phòng ngừa hiệu quả, giúp giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm HIV cho những người có nguy cơ cao. Tuy nhiên, nhiều người còn chưa chắc chắn liệu PrEP có phù hợp với bản thân hay không. Bài viết này sẽ giúp bạn tự đánh giá nguy cơ HIV của mình và xem xét liệu PrEP có phải là giải pháp phù hợp để bảo vệ sức khỏe của bạn.
(Hình ảnh nhóm CBO đang tập huấn để chuẩn bị triển khai PrEP tại khánh Hòa)
Bước 1: hiểu các yếu tố nguy cơ lây nhiễm HIV
Việc đánh giá nguy cơ HIV thường dựa vào một số hành vi và yếu tố nguy cơ. Dưới đây là những yếu tố nguy cơ chính cần xem xét:
- Quan hệ tình dục không an toàn: Nếu bạn có quan hệ tình dục không dùng bao cao su, nguy cơ lây nhiễm HIV sẽ cao hơn, đặc biệt nếu bạn có nhiều bạn tình.
- Quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM): Nam quan hệ tình dục với nam có tỷ lệ lây nhiễm HIV cao hơn trong cộng đồng.
- Có bạn tình nhiễm HIV: Nếu bạn có bạn tình nhiễm HIV và không dùng biện pháp phòng ngừa, nguy cơ nhiễm HIV của bạn sẽ cao hơn.
- Sử dụng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ tiêm chích: Những ai sử dụng chất gây nghiện qua đường tiêm chích chung dụng cụ với người khác cũng có nguy cơ nhiễm HIV cao.
- Giao dịch tình dục (quan hệ để đổi lấy tiền hoặc vật chất): Nếu bạn có hành vi này mà không có biện pháp bảo vệ, nguy cơ lây nhiễm HIV cũng sẽ cao hơn.
Bước 2: đánh giá nguy cơ của bản thân
Dưới đây là một bài trắc nghiệm nhanh để bạn tự đánh giá nguy cơ nhiễm HIV của mình dựa trên hành vi nguy cơ. Theo hướng dẫn tại quyết định 5968/QĐ-BYT của Bộ Y tế ban hành năm 2021, có 6 tiêu chí được sử dụng để đánh giá người có hành vi nguy cơ cao cần sử dụng PrEP là:
Trong 6 tháng qua, bạn có:
1. Không sử dụng bao cao su với từ 2 bạn tình trở lên khi quan hệ tình dục qua đường hậu môn hoặc âm đạo,
2. Quan hệ tình dục qua đường hậu môn hoặc âm đạo với 1 bạn tình nhưng bạn tình có nguy cơ lây nhiễm HIV cao
3. Quan hệ tình dục qua đường hậu môn hoặc âm đạo với người nhiễm HIV chưa điều trị ARV hoặc TL HIV >200 bản sao/mL máu,
4. Có sử dụng chất gây nghiện khi quan hệ tình dục qua đường hậu môn hoặc âm đạo.
5. Có tiền sử mắc hoặc điều trị các BLTQĐTD như lậu, giang mai, chlamydia
6. Dùng chung dụng cụ tiêm chích.
Kết quả đánh giá:
Chỉ cần có bất kể trường hợp nguy cơ nào trong 6 nguy cơ trên đều được đánh giá là có nguy cơ nhiễm HIV cao và cần xem xét chỉ định PrEP
Bước 3: Xác định nhu cầu sử dụng PrEP của bản thân
Nếu bạn có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào trong số các yếu tố trên, điều đó cho thấy PrEP có thể là giải pháp cần thiết để bảo vệ bạn khỏi HIV. Hãy chủ động kết nối với các cơ sở y tế cung cấp dịch vụ PrEP để được tư vấn và hiểu rõ hơn về lợi ích của PrEP đối với sức khỏe của bạn. Dưới đây là danh sách các cơ sở y tế tại Khánh Hòa hiện đang cung cấp PrEP miễn phí, sẵn sàng hỗ trợ và đồng hành cùng bạn trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân.
Tự đánh giá nguy cơ HIV và nhu cầu sử dụng PrEP là bước đầu quan trọng để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng. PrEP là một công cụ hiệu quả, nhưng việc hiểu rõ nhu cầu và nguy cơ của chính mình sẽ giúp bạn lựa chọn và duy trì biện pháp phòng ngừa tốt nhất. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về PrEP, hãy tìm đến các chuyên gia y tế hoặc cơ sở cung cấp PrEP để được tư vấn.
Quốc Huy