Từ ngày 19-22/5/2015, tại thành phố Nha Trang, Dự án hỗ trợ hệ thống y tế do Quỹ toàn cầu tài trợ tổ chức tập huấn giảng viên giám sát lồng ghép phòng chống HIV/AIDS, Lao, Sốt rét và chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em (CSSKBMTE) tuyến tỉnh.
Nội dung lớp tập huấn bao gồm tổng quan về hoạt động giám sát, giám sát lồng ghép, kỹ năng và quy trình giám sát lồng ghép, kỹ năng thu thập thông tin ghi chép biểu mẫu giám sát, phương pháp và kỹ năng giảng dạy.
Theo khuôn khổ dự án, chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Y tế các huyện, thị xã, thành phố triển khai Bộ công cụ giám sát lồng ghép tại tuyến xã. Lựa chọn cán bộ giám sát của Trung tâm Y tế huyện có khả năng thực hiện Bộ công cụ giám sát lồng ghép tham dự lớp Giám sát lồng ghép do Ban quản lý dự án (QLDA) tỉnh tổ chức với các tiêu chí là cán bộ có chức năng nhiệm vụ giám sát các chương trình y tế của Trung tâm Y tế huyện; đã tham gia lớp tập huấn chuyên môn chương trình HIV/AIDS, Lao, Sốt rét và CSSKBMTE do Ban quản lý dự án trung ương tổ chức hoặc các chương trình dự án khác. Thực hiện Bộ công cụ giám sát lồng ghép tại tuyến xã cần tiêu chuẩn đối với giám sát viên thực hiện Bộ giám sát lồng ghép là đã tham gia lớp tập huấn Giám sát lồng ghép các chương trình HIV/AIDS, Lao, Sốt rét và CSSKBMTE do Ban QLDA tỉnh tổ chức; đã tham gia lớp tập huấn chuyên môn chương trình HIV/AIDS, Lao, Sốt rét và CSSKBMTE do Ban QLDA trung ương tổ chức hoặc các chương trình dự án khác. Tần suất thực hiện Bộ công cụ giám sát lồng ghép theo kế hoạch giám sát định kỳ của dự án. Số lượng cán bộ thực hiện Bộ công cụ giám sát lồng ghép trong một đợt giám sát tuyến xã là một người.
Một số chỉ số theo dõi và đánh giá cho công tác phòng chống HIV/AIDS là tỷ lệ nhiễm HIV trên 1.000 dân; tỷ lệ nhiễm HIV tính theo giới tính (nam và nữ) (%); lũy tích số người nhiễm HIV đã tử vong; tỷ lệ số người nhiễm HIV được chăm sóc, tư vấn trong kỳ báo cáo (%).
Đối với phòng chống lao gồm các chỉ số tỷ lệ người nghi lao được xét nghiệm đờm/Dân số (%); tỷ lệ người mắc lao được phát hiện điều trị (/100.000 dân); tỷ lệ lao trẻ em (%); tỷ lệ lao nhiễm HIV (%); tỷ lệ bệnh nhân lao bỏ trị (%); tỷ lệ tử vong lao trong điều trị (%); tỷ lệ bệnh nhân lao điều trị thành công (khỏi, hoàn thành điều trị) (%).
Đối với phòng chống sốt rét gồm các chỉ số tỷ lệ mắc sốt rét/1.000 dân số chung; tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét/1.000 dân số vùng sốt rét lưu hành; tỷ lệ ký sinh trùng sốt rét nội địa (%); tỷ lệ chết do sốt rét/100.000 dân số chung; tỷ lệ bệnh nhân sốt rét được xét nghiệm tìm ký sinh trùng sốt rét (%); tỷ lệ bệnh nhân sốt rét được điều trị đúng phác đồ (%); tỷ lệ dân vùng chỉ định tẩm màn được bảo vệ bằng màn tẩm hóa chất (%); tỷ lệ hộ gia đình vùng chỉ định phun hóa chất được bảo vệ bằng phun hóa chất tồn lưu (%); tỷ lệ thôn/bản có nhân viên y tế hoạt động phòng chống sốt rét (%).
Đối với chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em gồm các chỉ số tỷ lệ cặp vợ chồng áp dụng biện pháp tránh thai (%); tỷ số phá thai; tỷ lệ phụ nữ đẻ được quản lý thai (%); tỷ lệ phụ nữ đẻ được tiêm phòng uốn ván đủ liều (%); tỷ lệ phụ nữ đẻ được khám thai ≥ 3 lần trong 3 thời kỳ (%); tỷ lệ phụ nữ đẻ tại cơ sở y tế (%); tỷ lệ phụ nữ đẻ được cán bộ y tế đỡ (%); tỷ lệ phụ nữ đẻ và trẻ sơ sinh được chăm sóc sau sinh (%) trong tuần đầu (%) và trong vòng 42 ngày (%); tỷ lệ trẻ sơ sinh có trọng lượng cơ thể < 2.500g (%); tỷ lệ trẻ được tiêm phòng vitamin K1 sau sinh (%); tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ (%); tỷ lệ trẻ dưới 2 tuổi được theo dõi biểu đồ tăng trưởng (%); tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể nhẹ cân (%); tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi (%).
Theo thực tế hiện nay, công tác giám sát đang luôn có sự đổi mới để có hiệu quả hơn về kinh tế, giá trị của thông tin thu được có tính thuyết phục. Để làm tốt công tác giám sát, cần có một đội ngũ cán bộ y tế tuyến huyện có trình độ. Trong dự án “Hỗ trợ hệ thống y tế” mô hình giám sát lồng ghép 4 chương trình HIV/AIDS, Lao, Sốt rét và CSSKBMTE đang được áp dụng cho 15 tỉnh, thành phố của dự án, đây sẽ là cơ sở để các cơ quan trong và ngoài ngành y tế sử dụng để định hướng, hoạch định chính sách y tế triển khai trong toàn quốc.
Quế Lâm