Nha Trang: nâng cao chất lượng dân số vùng biển, đảo và ven biển

Sau 7 năm triển khai thực hiện Đề án kiểm soát dân số vùng biển, đảo và ven biển (Đề án 52); công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình của các xã, phường biển trên địa bàn thành phố Nha Trang đã thu được nhiều kết quả khả quan, góp phần quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững thế trận an ninh quốc phòng của địa phương.

Đề án 52 bắt đầu triển khai từ năm 2010 ở 9 xã, phường trên địa bàn thành phố bao gồm Vĩnh Lương, Vĩnh Phước, Vĩnh Thọ, Xương Huân, Lộc Thọ, Vĩnh Nguyên, Vĩnh Trường, Phước Đồng, Vĩnh Hòa. Đây đều là những xã phường ven biển, đa số người dân sống bằng nghề biển nên thường xa nhà, có những gia đình cả cha mẹ, con cái đi biển hàng tuần, ít có điều kiện ở đất liền. Do đó, hầu như họ không được tiếp cận các thông tin truyền thông về chính sách kinh tế - xã hội, chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình. Mặt khác, do đặc thù lao động nghề biển, người dân có tâm lý thích sinh đông con, nhất là con trai để có người đi biển, có thêm nhân lực làm kinh tế gia đình. Hơn nữa, kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng tránh viêm nhiễm, phòng ngừa các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của trẻ sơ sinh... người dân còn hạn chế.  Hầu hết nhận thức của chị em phụ nữ còn hạn chế trong việc thực hiện công tác dân số kế hoạch hóa gia đình. Do đó, mức sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên tại các xã vùng biển còn cao; tỷ lệ phụ nữ trong tuổi sinh đẻ áp dụng các biện pháp tránh thai khá thấp.

     CTV tuyên truyền các biện pháp tránh thai hiện đại cho người dân phường Vĩnh Nguyên   
 Nhận thức rõ những trở ngại trong việc triển khai thực hiện Đề án, Trung tâm Dân số - KHHGĐ thành phố Nha Trang đã xác định việc đẩy mạnh và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác truyền thông là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Trung tâm  luôn chú trọng đổi mới, đa dạng hóa công tác truyền thông. Phối hợp với các ban ngành địa phương, các tổ chức Đoàn hội tổ chức nhiều loại hình hoạt động, nhiều kênh truyền thông khác nhau nhằm tạo hiệu ứng tích cực trong công tác tuyên truyền. Chỉ tính riêng trong năm 2016 và 6 tháng đầu năm 2017, 9 xã phường trong Đề án đã thực hiện được 2.700 lượt phát thanh với thời lượng phát 11.650 phút; treo71 băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền trên địa bàn; tổ chức tư vấn được 140 nhóm nhỏ với 2.690 người tham dự, 51lượt tư vấn cộng đồng với 1.904 người tham dự, 38 lượt nói chuyện chuyên đề với 1.105 người tham dự. Tổ chức 5.598 lượt tới thăm 5.197 hộ gia đình là những cặp vợ chồng đã sinh đủ 2 con nhưng chưa áp dụng biện pháp tránh thai hiện đại, những cặp vợ chồng sinh con một bề, những cặp vợ chồng kinh tế khá có tư tưởng sinh con thứ 3 trở lên. Cũng chính nhờ những buổi lồng ghép các cuộc họp của địa phương, các buổi sinh hoạt tổ dân phố với tư vấn cộng đồng, nói chuyện chuyên đề, tư vấn nhóm nhỏ; tuyên truyền qua loa phát thanh, phát tờ rơi, treo băng rôn, khẩu hiệu đã thu hút sự quan tâm của đông đảo mọi tầng lớp nhân dân tại các xã, phường trong Đề án. Từ đó, các chị em đã mạnh dạn sử dụng các gói dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em, sức khỏe sinh sản và các gói dịch vụ kế hoạch hóa gia đình. Trong năm 2016, đã tổ chức khám phụ khoa cho 3.992 ca, thực hiện các biện pháp tránh thai hiện đại cho 816 ca, phát viên uống tránh thai cho hơn 5.300 người, bao cao su cho hơn 5.300 người. 06 tháng đầu năm 2017,  đã có 528 lượt bà mẹ mang thai được thăm khám, 1.465 lượt phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ khám phụ khoa, trong đó điều trị 572 trường hợp, soi tươi 08  người,  xét nghiệm tế bào âm đạo 17 chị. Gói  dịch vụ KHHGĐ cũng đạt cao triệt sản 14 ca,  dụng cụ tử cung 247 người; cấy tránh thai 08 người, tiêm thuốc tránh thai 22 người, viên uống TT 146 người,  phát bao cao su cho142 người.  

Sau 7 năm triển khai Đề án 52, công tác dân số kế hoạch hóa gia đình ở 9 xã, phường biển đã có chuyển biến tích cực: tỷ lệ sinh và sinh con thứ 3 trở lên giảm rõ rệt; số lượng đối tượng áp dụng các biện pháp tránh thai ngày càng tăng. Nếu như năm 2010, ở xã Vĩnh Lương tỷ suất sinh là 13,6%₀ thì tới năm 2016 giảm còn 11,4%₀; tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên từ 7,3% giảm xuống chỉ còn 3,9%; tỷ lệ áp dụng biện pháp tránh thai hiện đại từ 73,7% tăng lên 77,2%. Hay ở phường Vĩnh Trường, năm 2010 tỷ suất sinh 14,4%₀ thì năm 2016 giảm xuống  11,4%₀, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên từ 5,8% giảm xuống 3,7%, tỷ lệ áp dụng biện pháp tránh thai hiện đại tăng từ 70,7% lên 76,4%. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức như kinh phí giải ngân muộn nên hiệu quả công tác truyền thông vẫn còn chưa cao. Địa bàn dân cư vùng biển rộng, khoảng cách giữa các hộ cách xa nhau, đường sá không thuận tiện rất khó khăn cho việc đi lại và tuyên truyền. Công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ trẻ em và kế hoạch hóa gia đình cũng như vấn đề nâng cao hiểu biết cho người dân mưu sinh bằng nghề biển vẫn gặp không ít trở ngại vì việc thay đổi nếp nghĩ và phong tục tập quán sinh hoạt của họ không phải "một sớm, một chiều" là làm được.

Việc triển khai Đề án Kiểm soát dân số vùng biển, đảo và ven biển tại 9 xã, phường biển đã góp phần nâng cao nhận thức, hành vi về chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình; bước đầu ổn định quy mô, nâng cao chất lượng dân số vùng biển, ven biển, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

                                               Khánh Trang